feystel tarmog‘i ishlash tamoyili

DOCX 25 pages 527.7 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 527.7 KB

File type DOCX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

o’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti mustaqil ishi mavzu: feystel tarmog‘i ishlash tamoyili ___________ guruh talabasi bajardi: _____________________ tekshirdi: _____________________ toshkent – 2025 reja: kirish 1. feystel tarmog‘i va uning xususiyatlari 2. gost 28147-89 standart simmetrik blokli shifrlash algoritmi 3. s –blok va shifrlash algoritmi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati 100 kirish bugungi kunda axborotning narxi ko‘pincha u joylashgan kompyuter tizimi narxidan bir necha baravar yuqori turadi. demak, axborotni ruxsatsiz foydalanishdan, atayin o‘zgartirishdan, yo‘q qilishdan va boshqa buzg‘unchi harakatlardan himoyalash zaruriyati tug‘iladi. axborot-kommunikatsiya tarmoqlarida internet paydo bo‘lganidan boshlab, axborot o‘g‘irlash, axborot mazmunini egasidan iznsiz o‘zgartirib va buzib qo‘yish, tarmoq va serverlardan beruxsat foydalanish, tarmoqqa tajovuz qilish, avval qo‘lga kiritilgan uzatmalarni qayta uzatish, xizmatdan yoki axborotga daxldorlikdan bo‘yin tovlash, jo‘natmalarni ruxsat etilmagan yo‘l orqali jo‘natish hollari jahon miqyosida ko‘paydi. axborot texnologiyalarni turli sohalarda qo‘llash uchun ularning ishonchliligini va xafvsizligini ta’minlash kerak. xavfsizlik deganda ko‘zda tutilmagan vaziyatlarda …

2 / 25

tarli darajada puxtalikka ega bo‘lishiga kafolat berishi mushkul. chunki, xorijga eksport qilinadigan dasturiy mahsulotlarda milliy standartlar qo‘llanilmaydi. bu hozirga kelib, o‘zbekiston respublikasida milliy kriptografik algoritmlarni yaratish va ularni takomillashtirish muammolarini dolzarb qilib qo‘ydi. 1. feystel tarmog‘i va uning xususiyatlari feystel tarmog‘ining qo‘llanishi ko‘pgina simmetrik blokli shifrlash algoritmlarida uchraydi. bu kriptoalgoritmlarga misol qilib feal, loci, khufu, khafre blowfish, lucifer, cast, shuningdek, des, gost 28147-89 kabi standart algoritmlarni keltirish mumkin. feystel tarmog‘i g‘oyasi quyidagicha ifodalanadi. shifrlanadigan blok ikkita l0 , r0 qismlarga ajratiladi. feystel tarmog‘i i  raundi iterativ blokli shifrlash almashtirishi quyidagi sxema bo‘yicha aniqlanadi: 2. f (ri1, ki ) ri  li 1  f (ri 1, ki ) k i ri1 li  ri 1 li1 1-rasm. feystel tarmog‘i i  raundi. bu yerda xi  li1 , ri1   i -raund uchun li1 va ri1 qismlarga ajratilgan kiruvchi ma’lumot, yi  li , ri  esa x …

3 / 25

mumkin: ri1  li , l  r  f l , k .  i1 i i i bu oxirgi tengliklar tizimi feystel tarmog‘i asosida qurilgan shifrlash algoritmlarini deshifrlashining matematik modelini ifodalaydi. umumiy holatda m  raundli feystel tarmog‘ining funksional sxemasi quyidagicha ifodalanadi: 2 -rasm. m-raundli feystel tarmog‘i. feystel tarmog‘i asosida qurilgan shifrlash algoritmlarida shifrlash va deshifrlash uchun bir xil algoritmdan foydalanilib, faqat raund kalitlarining qo‘llanilishi teskarisiga o‘zgaradi, ya’ni deshifrlashda 1-raundda km , 2 – raundda km1 va hakozo oxirgi raundda k1 ishlatiladi. f (ri1 , ki ) funksiya bir tomonlama bo‘lsa ham, deshifrlash natijasida bu funksiya qaytadi. hisoblash texnikalari qurilmalarining takomillashuvi natijasida, bugungi kunda standart sifatida qo‘llanilib kelinayotgan shifrlash algoritmlarining bardoshliligi, ularda qo‘llanilaligan akslantirishlarga bog‘liq bo‘lmagan holda, ular kalitlarining uzunliklariga nisbatan kamayadi. yuqorida sanab o‘tilgan feystel tarmog‘iga asoslangan shifrlash algoritmlari bugungi kunda ham standat sifatida benuqson qo‘llanilib kelinayotganligi, bunday algoritmlar akslantirishlarini saqlab qolgan holda, ularning kalitlarini uzaytirish masalasining …

4 / 25

gicha takomillashtiriladi: bu yerda: 1. shifrlanishi kerak bo‘lgan ochiq ma’lumot bloklari uzunligi 64 m bitga teng. 2. kalit uzunligi | k | nbitga teng. r 1 i  1 r 2 i  1 … r n i  1 f (r1 , k1) k 1 i i1 i f (r2 ,k2) k 2 i i1 i … f (rn , kn) kn i1 i i f(r , k )  f(r1 , k1)  f(r2 , k 2 ) ... f(rn , kn ) (32 n bit) i1 i i1 i i1 i i1 i li (32nbit)  ri1 (32nbit) ri (32nbit)  li1 (32nbit)f(ri1,ki )(32nbit) f(ri 1, ki ) r i 1 (32  n bit ) li  1 (32  n bit ) 3 – rasm . takomillashgan feystel tarmog‘i i  raundi. 3. k  k 1k 2...k n  i -raund qism kalitlari birlashmasi. …

5 / 25

l1  l  n bu erda l  asosiy algoritm kaliti uzunligi, l1  takomillashgan algoritm kaliti uzunligi. feystel tarmog‘iga asoslangan takomillashgan va asosiy algoritmlarning shifrlash va deshifrlash tezligi teng, chunki n  1 da algoritm blok uzunligi 64 ga teng bo‘lib, algoritm tezligi 20 taktdan iborat bo‘lsa, n  2 da takomillashgan algoritm blok uzunligi 128 bit bo‘lib, tezligi 40 taktdan iborat bo‘ladi. demak, takomillashgan feystel tarmog‘i quyidagi afzalliklarga ega: 1) takomillashtirish parametri n ga bog‘liq holda shifrlash algoritmi xossalari va bardoshliligini saqlab qolgan holda algoritm kaliti uzunligini oshirib borish imkoniyati mavjud. bu esa, o‘z navbatida, hisoblash texnikasi qurilmalarining takomillashuvi natijasida algoritm kaliti uzunligi to‘liq tanlash usuliga bardoshsiz bo‘lib qolishining oldini oladi. 2) algorim tezligi takomillashtirish parametri n ga bog‘liq emas, ya’ni feystel tarmog‘iga asoslangan takomillashgan va asosiy algoritm tezliklari teng. bu xossa o‘z navbatida algoritm tezligini saqlab qolgan holda takomillashtirish imkoniyatini beradi. quyida feystel tarmog‘iga asoslangan simmetrik …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "feystel tarmog‘i ishlash tamoyili"

o’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti mustaqil ishi mavzu: feystel tarmog‘i ishlash tamoyili ___________ guruh talabasi bajardi: _____________________ tekshirdi: _____________________ toshkent – 2025 reja: kirish 1. feystel tarmog‘i va uning xususiyatlari 2. gost 28147-89 standart simmetrik blokli shifrlash algoritmi 3. s –blok va shifrlash algoritmi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati 100 kirish bugungi kunda axborotning narxi ko‘pincha u joylashgan kompyuter tizimi narxidan bir necha baravar yuqori turadi. demak, axborotni ruxsatsiz foydalanishdan, atayin o‘zgartirishdan, yo‘q qilishdan va boshqa buzg‘unchi harakatlardan himoyalash zaruriyati tug‘iladi. axborot-kommunikatsiya tarmoqlarid...

This file contains 25 pages in DOCX format (527.7 KB). To download "feystel tarmog‘i ishlash tamoyili", click the Telegram button on the left.

Tags: feystel tarmog‘i ishlash tamoyi… DOCX 25 pages Free download Telegram