matematika fanida tenglamalar

PPTX 17 pages 156.1 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 156.1 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

yaponskaya model menedjmenta g.gelmgolts-psixofiziologiyaning asoschisi sifatida bajardi: abdullayeva sarvinoz kirish matematika fanida tenglamalar juda muhim o‘rin tutadi. tenglama — bu ikki ifodaning tengligini ifodalovchi matematik ifodadir. tenglamalarni yechish orqali biz noma'lum sonlarni topamiz va bu jarayon o‘quvchilarni mantiqiy fikrlashga o‘rgatadi. ayniqsa, 2-sinf o‘quvchilari uchun tenglamalar tushunchasi juda muhimdir, chunki bu mavzu nafaqat matematik bilimlarni shakllantirish, balki muammolarni hal qilish va kundalik hayotda qo‘llash uchun zarur bo‘lgan asosiy ko‘nikmalarni rivojlantiradi. tenglamalarni hal qilish jarayonida o‘quvchilar bir qator amallarni bajarishlari kerak: qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish va bo‘lish. bu amallarni to‘g‘ri bajarish, yechimni tekshirish va xatolarni aniqlash ko‘nikmalarini o‘zlashtirishga yordam beradi. bu ishni muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun tenglamalarning tuzilishini to‘g‘ri tushunish, masalalarni yechish jarayonida izchil va mantiqiy yondashuvni qo‘llash talab etiladi. ushbu taqdimotda 2-sinf o‘quvchilari uchun tenglamalarni yechishda qo‘llaniladigan usullar va misollar keltiriladi, bu orqali o‘quvchilar tenglamalar bilan ishlashni o‘rganadilar va o‘zlarining matematik ko‘nikmalarini rivojlantiradilar. gelmgoltsning hayot yo‘li germann fon gelmgolts (1821–1894) prussiyada (hozirgi …

2 / 17

n va bu bilan zamonaviy psixologiya asoslarini shakllantirishga yordam bergan. psixofiziologiyaning asoslari psixofiziologiyaning asoslari gelmgoltsning ilmiy qarashlari va tadqiqotlariga asoslanadi. u psixologik jarayonlar (hissiyotlar, idrok, ong) va fiziologik mexanizmlar (asab tizimi, sensor organlar) o‘rtasidagi murakkab munosabatni ilmiy yondashuv yordamida o‘rganishni maqsad qilgan. gelmgolts psixofiziologiya sohasini rivojlantirish uchun eksperimental usullarni qo‘llagan. u asosan: sezgi va idrokning fiziologik mexanizmlari: odamning tashqi olamni idrok etish jarayonlari fiziologik jihatdan qanday amalga oshishini aniqlashga harakat qilgan. asab tizimining roli: asab tizimi orqali uzatiladigan impulslarning psixologik jarayonlarga ta'sirini o‘rganib, bu jarayonlarning mexanik tabiatini ochib bergan. psixofiziologiya asosida yotgan muhim fikr – insonning psixik holatlari, uning tanasi, ayniqsa, asab tizimining ishlashi bilan uzviy bog‘liqdir. gelmgolts ushbu bog‘liqlikni aniq o‘lchash va tushuntirishga birinchi bo‘lib uringan olimlardan biri hisoblanadi. bu esa psixofiziologiyani mustaqil ilmiy yo‘nalish sifatida shakllanishiga asos bo‘lgan. gelmgoltsning ilmiy faoliyatidagi eng muhim kashfiyotlari fiziologiya va psixologiya o‘rtasidagi bog‘liqlikni chuqurroq tushunishga yordam berdi. uning asosiy kashfiyotlari quyidagilardan iborat: …

3 / 17

dligini taxmin qilgan. ranglarni idrok qilish ushbu retseptorlarning turli kombinatsiyalarda faollashuvi orqali amalga oshirilishini tushuntirdi. uning bu nazariyasi keyinchalik zamonaviy rang ko‘rish tadqiqotlari uchun asos bo‘lib xizmat qildi. bu kashfiyotlar fiziologik jarayonlarni o‘rganishda sifat jihatidan yangi bosqichni boshlab berdi va psixofiziologiyaning mustahkam poydevorini yaratdi. gelmgoltsning ishlari nafaqat nazariy jihatdan, balki amaliy jihatdan ham katta ahamiyatga ega bo‘lib, tibbiyot, optika va neyrofiziologiyada qo‘llanilmoqda. psixologik va fiziologik bog‘liqlik asosiy yo‘nalishlari: sezgi organlari va miyaning roli gelmgolts inson sezgi organlari (ko‘z, quloq, teri va boshqalar) tomonidan qabul qilinadigan signallarni o‘rganib, bu jarayonlar fiziologik jarayonlar bilan chambarchas bog‘liqligini ko‘rsatdi. masalan, u yorug‘lik signallarining ko‘z tomonidan qabul qilinib, nerv impulslariga aylanishini va ular miyaga yetib borgach idrok jarayoniga aylanishini ilmiy asosda tushuntirdi. idrok va interpretatsiya gelmgoltsning nazariyasiga ko‘ra, sezgi organlari tomonidan uzatiladigan signallar miyaga yetib borgach, ular interpretatsiya qilinadi. ya'ni, inson miyasi bu signallarni tahlil qilib, ularga ma’no beradi. masalan, ko‘z retseptorlariga yetgan yorug‘lik miyada …

4 / 17

ng ilmiy yutuqlariga asos bo‘lgan. u tadqiqotlarida kuzatuv va eksperimentning kombinatsiyasidan foydalanib, fiziologik va psixologik jarayonlarni o‘rganishda innovatsion yondashuvlarni qo‘llagan. eksperimentlarga asoslangan yondashuv gelmgoltsning tadqiqot uslubi tajribaga asoslangan edi. u tabiiy fanlarda eksperimental metodlarni qo‘llab, insonning fiziologik jarayonlarini sinchiklab o‘rganishga muvaffaq bo‘ldi. masalan: asab impulslarini o‘lchashda u o‘sha davr uchun ilg‘or hisoblangan maxsus asbob-uskunalar va metodlarni qo‘lladi. ko‘z va ko‘rish mexanizmlarini o‘rganishda optik linzalar va ko‘z retseptorlarini simulyatsiya qiluvchi qurilmalardan foydalandi. matematik va fizik yondashuv gelmgolts fiziologiyani o‘rganishda matematik va fizik uslublarni muvaffaqiyatli qo‘llagan. u fiziologik jarayonlarni o‘lchash va modellashtirishda fizikaning tamoyillarini ishlatgan, bu esa inson tanasi va psixikasini o‘rganishda aniqroq natijalarga erishishga imkon bergan. tajribaviy psixologiyaga hissa uning tajribaviy uslublari psixologiyaning eksperimental yo‘nalish sifatida rivojlanishiga zamin yaratdi. gelmgolts o‘z tadqiqotlarida insonning sezgi va idrok jarayonlarini sinovdan o‘tkazib, ularni o‘lchashga muvaffaq bo‘ldi. bu esa psixologiyani falsafadan ajratib, uni ilmiy soha sifatida shakllantirishga yordam berdi. ixtiro va asbob-uskunalar gelmgolts turli ilmiy …

5 / 17

fizika, balki fiziologiya va biologiyaga ham katta ta’sir ko‘rsatdi. u fiziologik jarayonlarni o‘rganishda fizikaning asosiy tamoyillarini qo‘llagan va energiyaning tanadagi o‘zgarmasligini ilmiy asosda ko‘rsatib berdi. 1. energiyaning saqlanish tamoyili gelmgolts energiya saqlanish qonunining universal xususiyatini tushunish va isbotlash bilan shug‘ullangan. unga ko‘ra, energiya yo‘q qilinmaydi va yangidan paydo bo‘lmaydi, balki bir shakldan ikkinchi shaklga o‘tadi. u fiziologik jarayonlar (masalan, mushaklarning harakati) ham energiya saqlanish qonuniga bo‘ysunishini ilmiy tajribalar orqali isbotladi. 2. mushaklar harakati va energiya gelmgolts mushaklar harakati jarayonida mexanik ishning bajarilishi energiyaning kimyoviy shakldan mexanik shaklga aylanishi orqali amalga oshishini ko‘rsatdi. u mushaklarning harakat paytida issiqlik ishlab chiqarishini kuzatib, bu jarayonning energiya almashinuvi asosida sodir bo‘lishini aniqladi. biologiya va fizika integratsiyasi ushbu qonunni fiziologiya sohasiga tatbiq etish orqali gelmgolts fiziologik jarayonlarni fizik qonuniyatlar bilan bog‘ladi. bu, masalan, inson tanasidagi energiyaning ozuqa moddalari orqali olinib, organizmda issiqlik, harakat va boshqa funksiyalarga aylanishini tushuntirdi. fan uchun ahamiyati fiziologik jarayonlarni kvantitativ (miqdoriy) …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "matematika fanida tenglamalar"

yaponskaya model menedjmenta g.gelmgolts-psixofiziologiyaning asoschisi sifatida bajardi: abdullayeva sarvinoz kirish matematika fanida tenglamalar juda muhim o‘rin tutadi. tenglama — bu ikki ifodaning tengligini ifodalovchi matematik ifodadir. tenglamalarni yechish orqali biz noma'lum sonlarni topamiz va bu jarayon o‘quvchilarni mantiqiy fikrlashga o‘rgatadi. ayniqsa, 2-sinf o‘quvchilari uchun tenglamalar tushunchasi juda muhimdir, chunki bu mavzu nafaqat matematik bilimlarni shakllantirish, balki muammolarni hal qilish va kundalik hayotda qo‘llash uchun zarur bo‘lgan asosiy ko‘nikmalarni rivojlantiradi. tenglamalarni hal qilish jarayonida o‘quvchilar bir qator amallarni bajarishlari kerak: qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish va bo‘lish. bu amallarni to‘g‘ri bajarish, yechimni tekshirish va x...

This file contains 17 pages in PPTX format (156.1 KB). To download "matematika fanida tenglamalar", click the Telegram button on the left.

Tags: matematika fanida tenglamalar PPTX 17 pages Free download Telegram