afrikaning geografik o'rni, siyosiy xaritasi, tabiiy resurslari

PPTX 35 sahifa 16,7 MB Bepul yuklash

35 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 16,7 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 35

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 35

6-§. tugamaydigan va tiklanadigan tabiiy resurslar geografiyasi 49-§. afrikaning geografik o‘rni, siyosiy xaritasi, tabiiy resurslari bismillahir rohmanir rohiym qit’a, materik, gibraltar bo‘g‘izi, suvaysh kanali, mustamlaka, «afrika yili», sahroyi kabir, cho‘llashish, saxel. afrika qit’asi shu nomdagi materik va unga tutash orollardan iborat. qadimgi finikiyaliklar «afarik» so‘zi bilan karfagen-dan g‘arbda yashovchi qabilalarni ataganlar («afar» so‘zi finikiyaliklar tilida «chang» ma’nosini anglatgan). karfagen davlatiga hozirgi livandan kelgan finikiyaliklar miloddan avvalgi ix asrda asos solgan edilar. rimliklar karfagen va uning atroflarini bosib olganlaridan so‘ng bu hududga afrika nomini berdilar. keyinchalik esa bu nom butun materik va qit’aga nisbatan qo‘llana boshlagan. rimliklar bosib olgan joylarda provinsiyalar tashkil etganlar. afrikaning orollar bilan birgalikdagi maydoni 30,3 mln km2 ni tashkil etadi. afrikaning o‘rtasidan ekvator chizig‘i, g‘arbidan esa bosh meridian o‘tgan. shu tufayli afrika ham shimoliy, ham janubiy, ham sharqiy, ham g‘arbiy yarimsharlarda joylashgan (75-rasm). afrika qirg‘oqlari shimolda o‘rta dengiz, shimoli-sharqda qizil den-giz, sharqda hind okeani, g‘arbda atlantika okeani …

2 / 35

a. buyuk geografik kashfiyotlar davridan boshlab afrikaning aksariyat hududlari yevropa davlatlarining mustamlakalariga aylandi. xx asrning boshiga kelib afrikada faqatgina 2 ta mustaqil davlat qolgan edi: bir necha ming yillik davlatchilik tarixiga ega efiopiya hamda 1847-yil aqshning yordamida barpo etilgan g‘arbiy afrikadagi liberiya davlati. efiopiya liberiya qit’aning qolgan hududi esa buyuk britaniya, fransiya, portugaliya, belgiya, germaniya, italiya va ispaniya tomonidan o‘zaro bo‘lib olingan edi. afrika davlatlari 1950-yillarda mustaqillikka erishisha boshladi. 1960-yil bmt tomonidan «afrika yili» deb e’lon qilinib, shu yil qit‘adagi 17 ta mamlakat mustaqillikka erishdi va jahon hamjamiyati tomonidan tan olindi. ko‘plab mamlakatlari 1960–1980-yillar mobaynida davlat mustaqil-ligini qo‘lga kiritdi. qit’adagi eng yosh davlatlar – 1990-yilda mustaqil-likka erishgan namibiya, 1993-yilda efiopiyadan ajralib chiqqan eritreya va 2011-yilda mustaqilligini e’lon qilgan janubiy sudan hisoblanadi. afrikadagi ko‘plab davlatlarning chegaralari mustamlakachilik davrida shakllangan bo‘lib, aksariyat hollarda tabiiy va etnik chegaralarga mos kelmaydigan sun’iy ko‘rinishga ega. buning ta’sirida haligacha qit’ada turli harbiy mojarolar va davlat to‘ntarishlari …

3 / 35

da yetakchilik qiladi. afrikada quruqlik ichkarisida joylashgan jami 16 ta davlat mavjud. ularning qatorida chad, niger, mali, efiopiya, zambiya, botsvana, janubiy sudan kabi yirik davlatlar bor. ko‘l bo‘yidagi tuyalar. chad timbuktu shahri. mali efiopiya jahonning quruqlik ichkarisida joylashgan 44 ta davlatlar orasida aholi soni bo‘yicha yetakchisi hisoblanadi. poytaxt addis-abeba shahri afrika davlatlaridan 51 tasi respublika, 3 tasi (marokash, svazilend (esvatini), le-soto) monarxiya boshqaruv shakliga ega. ma’muriy-hududiy jihatdan afrikadagi 6 ta davlat – nigeriya, efiopiya, sudan, janubiy sudan, somali, komor orollari – federativ hisoblanadi. afrika davlatlari boy va xilma-xil tabiiy resurslari, ayniqsa, mineral boyliklari bilan ajralib turadi. neft va tabiiy gaz zaxiralariga nigeriya, jazoir, liviya, angola, gabon, kongo davlatlari boy. qit’ada eng katta ko‘mir zaxiralari bilan jar ajralib turadi. jar, namibiya, botsvana, zam-biya, kdr, niger va boshqa ko‘plab afrika davlatlari rangli, qimmatbaho va radioaktiv metallar, olmosning yirik konlari bilan mashhur. afrikada keng tarqalgan tabiat zonalari savanna, chalacho‘l, cho‘l hamda nam ekvatorial …

4 / 35

image1.jpeg image2.png image3.png image4.png image5.jpeg image6.png image7.png image8.png image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.png image13.jpeg image14.jpeg image15.png image16.png image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.png image23.jpeg image24.jpeg image25.jpeg image26.jpeg image27.png image28.png image29.png image30.jpeg image31.png image32.jpeg image33.jpeg image34.png image35.jpeg image36.jpeg image37.jpeg image38.jpeg image39.png image40.jpeg image41.jpeg image42.jpeg image43.jpeg image44.jpeg image45.jpeg image46.jpeg image47.png image48.jpeg image49.png image50.png image51.png image52.jpeg image53.jpeg image54.jpeg image55.png image56.png image57.jpeg image58.jpeg image59.png image60.jpeg image61.jpeg image62.jpeg image63.png image64.jpeg image65.jpeg image66.png image67.jpeg image68.png image69.jpeg image70.jpeg image71.png image72.png image73.png image74.jpeg image75.jpeg image76.jpeg image77.jpeg image78.jpeg image79.png image80.png image81.jpeg image82.jpeg image83.jpeg image84.png image85.jpeg image86.jpeg image87.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 35

afrikaning geografik o'rni, siyosiy xaritasi, tabiiy resurslari - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 35 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"afrikaning geografik o'rni, siyosiy xaritasi, tabiiy resurslari" haqida

6-§. tugamaydigan va tiklanadigan tabiiy resurslar geografiyasi 49-§. afrikaning geografik o‘rni, siyosiy xaritasi, tabiiy resurslari bismillahir rohmanir rohiym qit’a, materik, gibraltar bo‘g‘izi, suvaysh kanali, mustamlaka, «afrika yili», sahroyi kabir, cho‘llashish, saxel. afrika qit’asi shu nomdagi materik va unga tutash orollardan iborat. qadimgi finikiyaliklar «afarik» so‘zi bilan karfagen-dan g‘arbda yashovchi qabilalarni ataganlar («afar» so‘zi finikiyaliklar tilida «chang» ma’nosini anglatgan). karfagen davlatiga hozirgi livandan kelgan finikiyaliklar miloddan avvalgi ix asrda asos solgan edilar. rimliklar karfagen va uning atroflarini bosib olganlaridan so‘ng bu hududga afrika nomini berdilar. keyinchalik esa bu nom butun materik va qit’aga nisbatan qo‘llana boshlagan. rimliklar ...

Bu fayl PPTX formatida 35 sahifadan iborat (16,7 MB). "afrikaning geografik o'rni, siyosiy xaritasi, tabiiy resurslari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: afrikaning geografik o'rni, siy… PPTX 35 sahifa Bepul yuklash Telegram