xalqarosavdovato`lovbalansi

PPTX 41 pages 873.8 KB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 873.8 KB

File type PPTX

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

xalqaro savdoning rivojlanish nazariyalari va modellari mavzu. xalqaro savdo va to`lov balansi reja: global iqtisodiyot shakllanishida xalqaro savdoning o‘rni. globallashuv sharoitida erkin savdo va proteksionizm savdo siyosatlarini o‘rtasidagi nisbat. jahon iqtisodiyoti globallashuvi sharoitida tashqi savdoni tartibga solishni tarif va notarif usullari o‘rtasidagi nisbat. xalqaro savdo dinamikasi va o‘zgarish xususiyatlari. xalqaro savdoda rivojlangan mamlakatlarning tutgan o‘rni. xalqaro iqtisodiy munosabatlarning anʼanaviy va eng rivojlangan koʼrinishlaridan biri tashqi savdo hisoblanadi. jahon iqtisodiyotida roʼy berayotgan xalqaro iqtisodiy munosabatlar umumiy hajmining 75-80%i tashqi savdoning ulushiga toʼgʼri keladi. dunyoda mavjud boʼlgan har qanday mamlakat uchun tashqi savdoning roli kattadir. iqtisodchi olim j.saksning fikricha “dunyodagi har qanday davlatning iqtisodiy muvaffaqiyati tashqi savdoda koʼrinadi. hozirgi kunga qadar hech bir mamlakat jahon iqtisodiy tizimidan ajralgan holda sogʼlom iqtisodiyotni hosil qila olgani yoʼq”. “tashqi savdo” deganda bir mamlakatning boshqa bir mamlakat bilan haq toʼlanadigan olib kirishi, yaʼni, import va haq toʼlanadigan olib chiqish, yaʼni, eksportdan iborat savdosi nazarda tutiladi. dunyodagi …

2 / 41

ikki xalqda ham turmush darajasi oshadi. kelib chiqishi va tarixi dastlabki bosqichlar xalqaro yoki shaharlararo savdo 9000 yildan ortiq vaqtdan beri mavjud bo'lib, u hali ham bironta davlat yoki chegaralar bo'lmagan davrdan boshlangan. darhaqiqat, tovar ayirboshlashning bunday turi qadoqlangan hayvonlar yoki kemalar paydo bo'lgan paytdan boshlab rivojlana boshladi. zamonaviy davrning dastlabki davrida imperiyalar va ularning mustamlakalari o'rtasidagi mahsulotlarning transatlantik oqimlari juda dinamik bo'lgan xalqaro savdoning muhim qismini tashkil etdi. 19-asrning boshlariga qadar xalqaro savdoning doimiy ravishda pastligi bilan ajralib turadigan uzoq davr bo'lgan. jahon eksportining summasi hech qachon jahon ishlab chiqarishining 10 foizidan oshmagan. globallashuvning birinchi bosqichi texnika taraqqiyoti globallashuvning birinchi bosqichi deb nomlangan xalqaro savdoning aniq o'sish davrini boshlaganida, bu 19-asr davomida o'zgarib bordi. ushbu birinchi bosqich liberalizmning tanazzuli va millatchilikning ko'tarilishi xalqaro savdoning pasayishiga olib kelgan birinchi jahon urushi boshlanishi bilan yakunlandi. globallashuvning ikkinchi bosqichi ikkinchi jahon urushidan keyin xalqaro savdo qayta rivojlandi. hozirgi davrga qadar davom etadigan …

3 / 41

rishlar hind dasturiy ta'minot kompaniyalariga ta'sir qiladi. xuddi shunday, xitoy kabi eksport qiluvchi mamlakatda ishchi kuchi narxining oshishi xitoylik mahsulotlar uchun ko'proq pul to'lashi mumkin. mahalliy savdo bilan taqqoslaganda, bu xalqaro savdoni amalga oshirishning murakkab mexanizmi. bir nechta davlatlar bir-biri bilan savdo qilganda, muayyan iqtisodiy siyosat, valyuta, qonunlar va bozorlar kabi aralashuv elementlari mavjud. turli xil iqtisodiy pozitsiyalarga ega mamlakatlar o'rtasidagi savdo jarayonini takomillashtirish va asoslash uchun ba'zi xalqaro tashkilotlar, masalan jahon savdo tashkiloti (jst) tashkil etildi. ushbu tashkilotlar xalqaro savdoni engillashtirish va rivojlantirish uchun ishlaydi. xalqaro savdoning asosiy maqsadi shundaki, mamlakatlar o'rtasida ma'lum bir millatda etishmasligi mumkin bo'lgan yoki shunchaki mustahkamlashni talab qiladigan turli xil tovar va xizmatlar almashinuvi mavjud bo'lib, ular rivojlanmoqda va bu usul tufayli bu mumkin. bundan tashqari, xalqaro savdo milliy yoki mahalliy savdo deb ataladigan narsalardan farq qiladi. ikkinchisi ikki xil mintaqa yoki davlat o'rtasida, lekin bitta mamlakatdan mahsulot almashinuvini anglatadi va shu bilan ushbu …

4 / 41

ormoqda. bu ham ijobiy, ham salbiy oqibatlarga olib keladi. tashqi savdo siyosatida ikkita asosiy yondashuv mavjud: erkin savdo va proteksionizm. erkin savdo (inglizcha free trade - free trade) - erkin savdoga qaratilgan tashqi savdo siyosati. xalqaro savdo sohasidagi davlat siyosati protektsionizm yaim o'sishini rag'batlantirish iqtisodiyotning yosh, rivojlanayotgan tarmoqlarini himoya qilish mudofaa sanoatini himoya qilish boshqa davlatlarning harakatlariga javob xorijiy ishchi kuchidan himoya qilish mahalliy ishlab chiqaruvchilarni dempingdan himoya qilish protektsionizm (inglizcha protect - protect) - erkin savdoni cheklash bo'yicha davlat siyosati: xalqaro savdo evolyutsiyasining besh bosqichi i bosqich - dastlabki tijorat davri (1500-1850); ii bosqich - xalqaro savdoning shakllanish davri (1850-1914 ) ; iii bosqich - ikki jahon urushi orasidagi davr (1914-1945); iv bosqich - urushdan keyingi davr (1945 - 70-yillarning birinchi yarmi); v bosqich - jahon iqtisodiyotining globallashuv davri (70-yillarning oxiri - bizning davrimizgacha). i bosqich birinchi bosqich yirik geografik kashfiyotlar davridan boshlanadi, bu esa yangi ochilgan erlarga tovarlarning …

5 / 41

o'sib bormoqda xalqaro savdoning tovar tarkibi o'zgarmoqda. shunday qilib, o'tgan asrlarda gullab-yashnagan ziravorlar savdosi xom ashyo almashinuvi (barcha savdoning taxminan 60%) va sanoat mahsulotlari almashinuviga o'tish bilan almashtiriladi. xalqaro savdo o'sishining asosiy omillariga quyidagilar kiradi: ishlab chiqarishda texnologiya va texnologiyaning keyingi evolyutsiyasi; transport sohasidagi innovatsiyalar; evropa davlatlarining turli xil rivojlanish sur'atlari; foydali qazilmalar zahiralaridagi farqlar; investitsiya faolligini oshirish; sotish bozorlarini kengaytirish; mahalliy qonunchilikning qulay shartlaridan foydalanish; aholining ta'lim darajasi. iii bosqich uchinchi bosqich quyidagi asosiy hodisalar bilan tavsiflanadi : 1. yevropa mamlakatlari iqtisodiyotini vayron qilgan birinchi jahon urushi. 2. 1929-1933 yillardagi yirik iqtisodiy inqiroz ichki savdoning samaradorligi masalasini ancha keskin qo'ydi. 3. jahon iqtisodiy tizimini vayron qilgan va rivojlanayotgan mamlakatlarning iqtisodiy o'sishning harakatlantiruvchi kuchi sifatida savdoga bo'lgan ishonchini keskin larzaga keltirgan ikkinchi jahon urushi. 4. jahon bozorlarini yanada qayta taqsimlash. 5. 1944-yilda yangi, samaraliroq bretton-vuds pul tizimiga o‘tish. 6. ikki jahon iqtisodiy tizimining shakllanishi. iii bosqich asosiy eksport tovarlari xom …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalqarosavdovato`lovbalansi"

xalqaro savdoning rivojlanish nazariyalari va modellari mavzu. xalqaro savdo va to`lov balansi reja: global iqtisodiyot shakllanishida xalqaro savdoning o‘rni. globallashuv sharoitida erkin savdo va proteksionizm savdo siyosatlarini o‘rtasidagi nisbat. jahon iqtisodiyoti globallashuvi sharoitida tashqi savdoni tartibga solishni tarif va notarif usullari o‘rtasidagi nisbat. xalqaro savdo dinamikasi va o‘zgarish xususiyatlari. xalqaro savdoda rivojlangan mamlakatlarning tutgan o‘rni. xalqaro iqtisodiy munosabatlarning anʼanaviy va eng rivojlangan koʼrinishlaridan biri tashqi savdo hisoblanadi. jahon iqtisodiyotida roʼy berayotgan xalqaro iqtisodiy munosabatlar umumiy hajmining 75-80%i tashqi savdoning ulushiga toʼgʼri keladi. dunyoda mavjud boʼlgan har qanday mamlakat uchun tashqi savdoning ...

This file contains 41 pages in PPTX format (873.8 KB). To download "xalqarosavdovato`lovbalansi", click the Telegram button on the left.

Tags: xalqarosavdovato`lovbalansi PPTX 41 pages Free download Telegram