iot tarmoqlarida yangi protokollarni qo'llash va ularni real sharoitda sinovdan o'tkazish

PDF 19 pages 455.7 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 455.7 KB

File type PDF

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

1 o‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti mustaqil ish mavzu: iot tarmoqlarida yangi protokollarni qo'llash va ularni real sharoitda sinovdan o'tkazish. bajardi: turopova xumora zoxid qizi tekshirdi: davletova x toshkent 2025 2 mundarija kirish asosiy qism 1. iot tarmoqlarining asosiy protokollari 2. yangi iot protokollarining tavsifi va qo‘llanilishi 3. iot tarmoqlarida yangi protokollarni sinovdan o'tkazish 4. yangi protokollarni iot tizimlarida qo‘llashdagi muammolar va cheklovlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar 3 kirish internet of things (iot) texnologiyalari zamonaviy tarmoqlarda muhim o'rin tutadi. iot tarmoqlari turli qurilmalar orasida ma'lumot almashish, monitoring qilish va boshqarish imkoniyatlarini yaratadi. iot tizimlarining asosiy maqsadi — ularning resurslarini maksimal darajada samarali ishlatish va turli jarayonlarni avtomatlashtirishdir. biroq, iot tarmoqlarining samarali ishlashini ta'minlashda eng muhim omillardan biri ma'lumot uzatish protokollarining tanlanishi va ishlash samaradorligidir. iot qurilmalarida ishlatiladigan protokollar tarmoqdagi qurilmalar o'rtasida ma'lumot almashish jarayonini boshqaradi. shu sababli, iot tizimlari uchun yangi protokollarni ishlab chiqish …

2 / 19

agi muammolarni hal etish yo'llari tahlil qilinadi. ma'lumki, iot tarmoqlari va protokollarining doimiy ravishda rivojlanib borayotganligi sababli, bu sohada innovatsion yondashuvlarni ishlab chiqish va amalda sinovdan o'tkazish iot tizimlarining kelajagini shakllantirishda katta ahamiyatga ega bo'ladi. shuningdek, yangi protokollarni amalga oshirish, iot tarmoqlarini yanada samarali va xavfsiz ishlashini ta'minlash uchun muhim vosita hisoblanadi. bu ishda iot tarmoqlarida yangi protokollarni qo'llash, ularning sinovdan o'tkazilishi va rivojlanish istiqbollari keng ko'rib chiqiladi. 4 1. iot tarmoqlarining asosiy protokollari iot tizimlarida ma'lumotlarni samarali va xavfsiz uzatish uchun bir qator protokollar ishlab chiqilgan. ushbu protokollar tizimlar o'rtasida bog'lanish, ma'lumot almashish va resurslardan samarali foydalanishni ta'minlaydi. iot tarmoqlarining asosiy protokollari quyidagilarni o'z ichiga oladi: mqtt (message queuing telemetry transport) mqtt – bu kichik va o'zgaruvchan tarmoqlarda, ayniqsa iot tizimlarida ma'lumotlarni uzatish uchun mo'ljallangan eng keng tarqalgan protokollardan biridir. mqtt protokoli asosida asinxron ma'lumot almashish va uzoq masofadagi qurilmalar o'rtasida samarali aloqani ta'minlash mumkin. u minimal tarmoqli kengaytmalarni …

3 / 19

tarmoqda ma'lumotlarni uzatish uchun eng keng tarqalgan protokoldir. iot tizimlarida http/https protokollari ko'plab tizimlar orasida yuqori darajadagi ma'lumot almashishni ta'minlashda ishlatiladi. https orqali esa ma'lumotlar xavfsiz tarzda uzatiladi. http, odatda iot qurilmalarining internet bilan bevosita bog'lanishi zarur bo'lgan hollarda ishlatiladi. zigbee zigbee, qisqa masofalarda va past energiya sarfi bilan ishlovchi simsiz tarmoq protokoli bo'lib, iot tizimlarida keng qo'llaniladi. bu protokol ko'plab kichik 5 qurilmalar orasida tarmoqni yaratishda ishlatiladi. zigbee, asosan, uy-joy avtomatizatsiyasi va sanoat avtomatizatsiyasi uchun mo'ljallangan tizimlarda qo'llaniladi. zigbee tizimlarida qurilmalar o'rtasida tarmoqni kengaytirish va qamrovni yaxshilash uchun qo'shimcha qurilmalar yordamida mesh tarmoq yaratish imkoniyati mavjud. bluetooth low energy (ble) bluetooth low energy (ble) – bu bluetooth texnologiyasining energiya samaradorligi yuqori bo'lgan varianti bo'lib, iot tizimlarida qisqa masofalarda ma'lumot almashish uchun ishlatiladi. ble yuqori tezlikda ma'lumot uzatish va past energiya sarfi bilan ajralib turadi. ble protokoli, odatda, aqlli soatlar, fitnes- trackerlar va boshqa mobil qurilmalar bilan ma'lumot almashishda qo'llaniladi. …

4 / 19

i ta'minlaydigan muhim elementlardir. har bir protokol o'ziga xos xususiyatlarga ega bo'lib, ularning har biri ma'lum turdagi iot qurilmalari va ilovalariga mos keladi. misol uchun, mqtt va coap tarmoqni kengaytirishda, ble va zigbee qisqa masofalarda ma'lumot uzatishda qo'llaniladi. nb-iot va lorawan esa uzoq masofali tarmoqlarni ta'minlashda muhim rol o'ynaydi. iot tizimlarida protokollarni tanlashda energiya samaradorligi, tezlik, tarmoqlarning kengaytirilganligi va xavfsizlik kabi faktorlar hisobga olinadi. 6 2. yangi iot protokollarining tavsifi va qo‘llanilishi iot tizimlarining rivojlanishi va ulkan o‘sishiga paralel ravishda, yangi va ilg‘or protokollar ishlab chiqilmoqda. ushbu protokollar iot tarmoqlarining samaradorligini oshirish, energiya tejamkorligini ta'minlash, ma'lumot uzatishning ishonchliligini oshirish va xavfsizlikni kuchaytirish maqsadida ishlab chiqilgan. quyida yangi iot protokollarining tavsifi va ularning amaliy qo‘llanilishi keltirilgan. nb-iot (narrowband iot) nb-iot — bu mobil tarmoq texnologiyasi bo'lib, iot qurilmalari o'rtasida uzoq masofada samarali va past energiya sarfi bilan ma'lumot almashishga mo'ljallangan. bu protokol, asosan, kichik paketlarni uzoq masofalarga uzatishda ishlatiladi va keng …

5 / 19

larda ham ishonchli ulanishni ta'minlaydi. qo‘llanilishi:  qishloq xo'jaligi: lorawan qishloq xo'jaligida ekinlarni kuzatish, suvni tejash, xavfsizlikni oshirish kabi sohalarda qo'llaniladi. 7  aqlli shaharlar: lorawan, masalan, atrof-muhitni kuzatish, isrofgarchilikni kamaytirish va jinoyatchilikni oldini olishda ishlatiladi.  sanoat monitoringi: sanoat korxonalarida uskunalar va mashinalarning holatini masofadan turib kuzatish, ishonchli signal uzatish uchun lorawan qo'llaniladi. 5g (fifth generation) 5g — bu yuqori tezlikdagi ma'lumotlarni uzatish, minimal kechikish va katta tarmoqlarni qo‘llab-quvvatlash uchun yangi mobil texnologiyadir. iot tizimlari uchun 5g yuqori tezlikda, past kechikish bilan va ko'p qurilmalarni bir vaqtning o'zida ulash imkoniyatini taqdim etadi. qo‘llanilishi:  avtomatlashtirilgan transport tizimlari: 5g, aqlli transport tizimlari uchun kerakli yuqori tezlikda va past kechikishda ma'lumot uzatishni ta'minlaydi.  aqlli zavodlar: 5g texnologiyasi sanoat tizimlarida real vaqt monitoringi va o'zaro aloqa uchun ishlatiladi, ya'ni iot qurilmalarining samaradorligini oshiradi.  tibbiyot: 5g, telemeditsina va masofaviy jarrohlik operatsiyalarini amalga oshirish uchun ishlatiladi, chunki u minimal kechikish bilan yuqori …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iot tarmoqlarida yangi protokollarni qo'llash va ularni real sharoitda sinovdan o'tkazish"

1 o‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti mustaqil ish mavzu: iot tarmoqlarida yangi protokollarni qo'llash va ularni real sharoitda sinovdan o'tkazish. bajardi: turopova xumora zoxid qizi tekshirdi: davletova x toshkent 2025 2 mundarija kirish asosiy qism 1. iot tarmoqlarining asosiy protokollari 2. yangi iot protokollarining tavsifi va qo‘llanilishi 3. iot tarmoqlarida yangi protokollarni sinovdan o'tkazish 4. yangi protokollarni iot tizimlarida qo‘llashdagi muammolar va cheklovlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar 3 kirish internet of things (iot) texnologiyalari zamonaviy tarmoqlarda muhim o'rin tutadi. iot tarmoqlari turli qurilmalar orasida ma'lumot almashish, monitoring qilish va boshqarish ...

This file contains 19 pages in PDF format (455.7 KB). To download "iot tarmoqlarida yangi protokollarni qo'llash va ularni real sharoitda sinovdan o'tkazish", click the Telegram button on the left.

Tags: iot tarmoqlarida yangi protokol… PDF 19 pages Free download Telegram