ikkinchi darajali boʻlaklar

DOCX 27 стр. 115,5 КБ Бесплатная загрузка

27 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 115,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 27

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 27

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti “tillar va maktabgacha taʼlim” fakulteti “oʻzbek tili va adabiyoti” yoʻnalishi 3-kurs 22/4-guruh talabasi pulatovna mohichehraning “hozirgi oʻzbek adabiy tili” fanidan kurs ishi mavzu: ikkinchi darajali boʻlaklar ilmiy rahbar____________________ _____ _______ 2025-yil chirchiq- 2025 1 mundarija kirish…………………………………………………………………………...3 i bob. gap bo‘laklari haqida umumiy tushuncha 1.1. gap bo‘laklarining turlari va ularning sintaktik tuzilmadagi o‘rni...................6 1.2. bosh bo‘laklar va ikkinchi darajali bo‘laklarning o‘zaro bog‘liqligi..............10 1.3. gap bo‘laklarining semantik va grammatik jihatdan tasnifi...........................12 ii bob. ikkinchi darajali bo‘laklarning tahlili va amaliy ahamiyati 2.1. ikkinchi darajali bo‘laklarning nutqimizdagi o‘rni va ahamiyati....................14 2.2. adabiy asarlar misolida ikkinchi darajali bo‘laklarning qo‘llanilishi.............19 2.3. ikkinchi darajali bo‘laklarning lingvistik tadqiqotlarda o‘rganilishi..............21 xulosa………………………………………………………………………...23 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………….25 foydalanilgan saytlar………………………………………………27 kirish til inson tafakkuri va muloqot vositasi sifatida murakkab tuzilishga ega bo‘lib, uning asosiy unsurlaridan biri gap hisoblanadi. gap tarkibida so‘zlar ma’lum bir sintaktik vazifani bajaradi va ular gap bo‘laklari deb …

2 / 27

‘rganishga katta e’tibor qaratayotganini ko‘rsatadi. xususan, “o‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzini oshirish va uni rivojlantirish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2019-yil 21-oktabrda imzolangan pf-5850-sonli prezident farmoni tilshunoslik sohasidagi ilmiy izlanishlarni jadallashtirishga xizmat qilmoqda.[footnoteref:1] [1: o‘zbekiston respublikasi prezidentining “o‘zbek tilining xalqaro nufuzini oshirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi pq-5004-sonli qarori ] bundan tashqari, “o‘zbek tilining boyligi, sofligi va jozibasini saqlash, davlat tili sifatidagi mavqeini oshirish hamda unga hurmat bilan munosabatda bo‘lish tizimini takomillashtirish to‘g‘risida” 2020-yil 20-oktabrda imzolangan pq-6084-sonli prezident qarori o‘zbek tilshunosligi bo‘yicha ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirishga mustahkam asos bo‘ldi. ushbu hujjatlarda tilshunoslik fanining ustuvor yo‘nalishlarini rivojlantirish, ilmiy-tadqiqot ishlarini qo‘llab-quvvatlash hamda ona tilimizni yanada mukammallashtirishga qaratilgan chora-tadbirlar belgilangan. mazkur kurs ishi o‘zbek tilining sintaktik tuzilishi va gap bo‘laklari, ayniqsa, ikkinchi darajali bo‘laklarning grammatik va semantik jihatlarini o‘rganishga qaratilgan. chunki tilshunoslikdagi zamonaviy yondashuvlar gapning tarkibiy qismlarini chuqur tahlil qilish orqali nutqning to‘g‘ri shakllanishiga va fikrning aniq ifodalanishiga xizmat qiladi. kurs ishining dolzarbligi shundan iboratki, ikkinchi …

3 / 27

ali ikkinchi darajali bo‘laklarning sintaktik tuzilishdagi o‘rni va ahamiyatini aniqlash, ularning nutqdagi qo‘llanilishi bo‘yicha ilmiy asoslar ishlab chiqish maqsad qilib qo‘yilgan.[footnoteref:2] [2: o‘zbekiston respublikasi prezidentining “o‘zbek tilini 2030 yilgacha rivojlantirish va takomillashtirish bo‘yicha davlat dasturi to‘g‘risida”gi pq-5850-sonli qarori ] kurs ishining dolzarbligi: tilshunoslikda gapning sintaktik tuzilishini o‘rganish muhim masalalardan biri hisoblanadi. gap bo‘laklari, ayniqsa, ikkinchi darajali bo‘laklar fikrni aniqlashtirish, to‘ldirish va kengaytirish kabi vazifalarni bajaradi. ikkinchi darajali bo‘laklarning grammatik va semantik xususiyatlarini o‘rganish natijasida ularning gap tuzilishidagi roli va ahamiyatini chuqur anglash mumkin bo‘ladi. ushbu mavzuni tadqiq qilish lingvistika nazariyasiga hissa qo‘shish bilan birga, tilshunoslikdagi amaliy masalalarni hal etishda ham muhim ahamiyat kasb etadi. kurs ishining maqsadi: ushbu kurs ishining asosiy maqsadi – ikkinchi darajali bo‘laklarning sintaktik tizimdagi o‘rnini ilmiy asosda o‘rganish, ularning grammatik, semantik va funksional jihatlarini aniqlashdir. shuningdek, adabiy va ilmiy matnlar misolida ikkinchi darajali bo‘laklarning qo‘llanilishini tahlil qilish ham tadqiqotning asosiy maqsadlaridan biri hisoblanadi. kurs ishining obyekti: …

4 / 27

i quyidagilardan iborat: · gap bo‘laklari va ularning tasnifi haqida nazariy ma’lumot berish; · ikkinchi darajali bo‘laklarning turlari va ularning o‘ziga xos grammatik xususiyatlarini tahlil qilish; · aniqlovchi, to‘ldiruvchi va hol bo‘laklarining sintaktik tuzilishdagi o‘rnini aniqlash; · ikkinchi darajali bo‘laklarning adabiy va ilmiy matnlardagi qo‘llanilishini tahlil qilish; · olingan natijalarga asoslanib, mavzu bo‘yicha umumiy xulosalar chiqarish va ilmiy tavsiyalar berish. kurs ishining nazariy ahamiyati: mazkur tadqiqot natijalari o‘zbek tilshunosligida gap bo‘laklari, ayniqsa, ikkinchi darajali bo‘laklarning sintaktik tizimdagi o‘rnini chuqurroq o‘rganishga yordam beradi. ishda keltirilgan nazariy ma’lumotlar tilshunoslik bo‘yicha olib boriladigan keyingi tadqiqotlar uchun muhim manba bo‘lib xizmat qilishi mumkin. shuningdek, ushbu ilmiy ish tilshunoslik nazariyasi va sintaksis bo‘yicha darsliklar, o‘quv qo‘llanmalarini boyitish uchun ham foydali bo‘lishi mumkin. kurs ishining tuzilmasi: tadqiqot quyidagi bo‘limlardan iborat: ikki bob , 6 ta bo‘lim , xulosa , foydalanilgan adabiyotlar va foydalanilgan saytlardan iborat. i bob. gap bo‘laklari haqida umumiy tushuncha 1.1. gap bo‘laklarining turlari …

5 / 27

aryo sokin oqmoqda. (ega – “daryo”) kesim kesim – gapning asosiy ma’no markazi bo‘lib, ega bilan bog‘liq holda keladi va harakat, holat yoki belgi ifodalaydi. kesim odatda fe’l shakllarida bo‘ladi, lekin ot, sifat yoki son ham kesim vazifasini bajara oladi. misollar:[footnoteref:3] [3: abduazizov a. hozirgi o‘zbek adabiy tili. – toshkent: o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2020. – b. 45-67. ] · o‘quvchilar dars tayyorlamoqda. (kesim – “tayyorlamoqda”) · bu kitob juda foydali. (kesim – “foydali”) bosh bo‘laklarning uyg‘unligi gapning ma’nosini aniq belgilaydi va nutqni tushunarli qiladi. ikkinchi darajali bo‘laklar ikkinchi darajali bo‘laklar gapning ma’nosini kengaytiruvchi, aniqlik kirituvchi bo‘laklar hisoblanadi. ular gapning asosiy ma’nosiga qo‘shimcha ma’lumot berib, fikrni to‘liq shakllantirishga yordam beradi. aniqlovchi aniqlovchi ot bilan bog‘lanib, uning belgisini, miqdorini yoki qaysi shaxs yoki narsa ekanini bildiradi. misollar: · yosh o‘qituvchi dars o‘tmoqda. (“yosh” – aniqlovchi) · men uchta daftar sotib oldim. (“uchta” – aniqlovchi) aniqlovchilar gapdagi otlarga bog‘lanib, ularning xususiyatlarini tushuntirishga xizmat …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 27 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ikkinchi darajali boʻlaklar"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti “tillar va maktabgacha taʼlim” fakulteti “oʻzbek tili va adabiyoti” yoʻnalishi 3-kurs 22/4-guruh talabasi pulatovna mohichehraning “hozirgi oʻzbek adabiy tili” fanidan kurs ishi mavzu: ikkinchi darajali boʻlaklar ilmiy rahbar____________________ _____ _______ 2025-yil chirchiq- 2025 1 mundarija kirish…………………………………………………………………………...3 i bob. gap bo‘laklari haqida umumiy tushuncha 1.1. gap bo‘laklarining turlari va ularning sintaktik tuzilmadagi o‘rni...................6 1.2. bosh bo‘laklar va ikkinchi darajali bo‘laklarning o‘zaro bog‘liqligi..............10 1.3. gap bo‘laklarining semantik va grammatik jihatdan tasnifi...........................12 ii bob. ikkinchi darajali bo‘l...

Этот файл содержит 27 стр. в формате DOCX (115,5 КБ). Чтобы скачать "ikkinchi darajali boʻlaklar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ikkinchi darajali boʻlaklar DOCX 27 стр. Бесплатная загрузка Telegram