sepsis

PPTX 56 pages 219.8 KB Free download

56 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 219.8 KB

File type PPTX

Pages 56

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 56

3-kurs talabalari uchun ma'ruza mavzusi: «sepsis» sepsis diagnostikasi va davosi murakkab va echimi haligacha echilmagan og'ir infektsion kasallik bo'lib, qon va to'qimalarga chirituvchi mikroorganizmlar va ularning toksinlari tushishidan kelib chiqadi. bunda patologik jarayon organizmning o'ziga xos reaktsiyasi va klinik ko'rinishi bilan namoyon bo'ladi. xirurgik sepsis bu kasallik infektsion-toksik kasallik bo'lib, kasallik qo'zg'atuvchisi va birlamchi o'choqdagi immunologik himoya omillari o'rtasidagi muvozanatni buzilishidan kelib chiqadi. bu esa o'z navbatida ikkilamchi immunodefitsit va gomeostazning buzilishiga olib keladi. boshqacha qilib aytganda sepsis bu toksinlar mikdori va sifati bilan organizm zararsizlantiruvchi tizimi o'rtasidagi munosabatning buzilishidan kelib chiqadi. v.g. borishvili (1990) ma'lumotlariga ko'ra aqsh da sepsis kasalligidan ko'riladigan yillik zarar miqdori 2,4 milliard dollarni tashkil qilar ekan. dst (voz) ma'lumotlariga ko'ra septitsemiyadan nobud bo'layotgan bemorlar soni qorin tifi, dizenteriya, poliomielit, difteriya, skarlatina, ko'kyo'tal va meningokok infektsiyasidan nobud bo'layotgan barcha bemorlar sonining yig'indisidan ham ko'p ekan. shu munosabat bilan bu kasallikni diagnostikasi va davolashning yangi va zamonaviy …

2 / 56

kroblarning qon orqali tarqalishi mikroblar biologik xususiyatlarining xar xil bo'lishiga karamasdan kasallikning bir xil klinik ko'rinishda namoyon bo'lishi organizm reaktivligining o'zgarishi birlamchi septik o'chokning mavjudligi maxsus (spetsifik) patologoanatomik o'zgarishlarning bo'lmasligi sepsisning quyidagi qo'zgatuvchilari mavjud: stafilokokklar streptokokklar enterobakteriyalar ichak tayoqchalari ko'k yiring tayoqchalari psevdomonadalar zamburug'lar ko'pincha esa bir necha xil mikroblarning assotsiatsiyasi kuzatiladi kasallik etiologik tarkibining muxim muammolaridan biri bu ishlatilayotgan antibiotiklarga sezgir bo'lmagan shtammlarning paydo bo'lishi, amaliyotga yangi antibakterial vositalar tadbik qilish zaruriyati va ular tan narxining oshib ketayotganligidir. sepsis patogenezining asosiy komponentlari: mikrobiologik omil (sepsisning qo'zgatuvchisi) infektsiyaning kirish darvozalari (birlamchi yallig'lanish o'chog'i) organizmning reaktivligi, uning allergizatsiyasi va sensibilizatsiyasi sepsis rivojlanishida muhim ahamiyat kasb etuvchi omillar sepsis qo'zg'atuvchisining turi sepsis qo'zg'atuvchisining virulentligi organizmga tushgan mikroblarning miqdori mikroblarning toksinlari to'qimalarning parchalanish maxsulotlari sepsisda infektsiyaning kirish darvozalari: yumshoq to'qimalar, suyaklar, bo'g'imlar va bo'shliqlarning ochiq shikastlari mahalliy yiringli jarayonlar: furunkullar, abstsesslar, panaritsiylar, tromboflebitlar, osteomielitlar va boshqalar operatsion jaroxatlar surunkali yallig'lanish o'choqlaridagi xurujlar: surunkali …

3 / 56

iluvchi omillardandir. infektsiya gematogen yo'l bilan tarqalgan holatlarda yiringli tromboflebitlar yoki periflebitlar rivojlanadi, infitsirlangan embollar esa ikkilamchi yiringli metastazlarga sabab bo'ladi (stafilokokkli infektsiyada ular asosan o'pkalarda, suyak ko'migida, buyraklarda; streptokokkli infektsiyada bo'g'imlarda va o'pkalarda; pnevmokokkli infektsiyada esa bosh miya pardalarida joylashadi). limfogen yo'l bilan tarqalishida esa infektsiya limfatik barerning engib o'tishi zarurligi sababli sepsis sekin kechadi. sepsis rivojlanish jarayonida birlamchi jarayon ba'zan kamayishi, ba'zan esa yo'qolishi ham mumkin. lekin bu xolat jarayonning keyingi rivojlanishiga umuman ta'sir qilmaydi degan gap emas. bunday xolatlarda klinik jixatdan yiringli metastatik o'choqlar asosiy o'rinni egallaydi. shunday bo'lishiga qaramasdan birlamchi yallig'lanish o'chog'iga ikkilamchi nazar bilan karash noto'g'ri bo'ladi, chunki organizmni sensibillovchi patologik impulslarning sababi birlamchi yallig'lanish o'chogi bo'ladi. organizm reaktivligiga ta'sir qiluvchi omillar: markaziy nerv tizimining holati endokrin tizimi bemorlarning yoshi qon aylanishining buzilishlari retikuloendotelial tizimning fagotsitar faoliyati oxirgi yillardagi izlanishlarning ko'rsatishicha qonda bakteriyalarni topilishi hali bu sepsis degani emas. qon bir pasda mikroblardan tozalanishi mumkin …

4 / 56

lardan o'tadi. yallig'lanish o'chogidagi mikroblarning endo- va ekzotoksinlari organizmga to'xtovsiz ta'sir qilib turadi. toksinlar o'z navbatida organ va to'qimalarda o'zgarishlarga sabab bo'ladi, ular esa jigar, o'pka, taloq, bosh miya, buyraklar, teri osti va suyaklarda ikkilamchi yallig'lanish o'choklarini rivojlanishiga olib keladi. bakteriologik jihatdan sepsisni, jarayonni tarqalish vaqtida, tana xaroratining baland ko'tarilib, titroq tutgan paytda tasdiqlash mumkin. to'kimalarning parchalanish maxsulotlari jarayonning tarqalish jarayonida biologik faol moddalar (gistamin, serotonin) miqdorining qonda baland bo'lishini ta'minlaydi va sepsisning avj olishiga olib keladi. to'qimalarda gipoksiya va anoksiya holati rivojlanadi, natijada esa septik shok holati rivojlanishi mumkin. shokning rivojlanishida buyrak usti beziga ta'sir etib, katexolaminlarning ko'p mikdorda ajralishiga, keskin kapillyarospazmga va mikrotsirkulyatsiyaning buzilib to'qimalar gipoksiyasi va qonning depolanishiga olib keluvchi endotoksinlar katta ahamiyatga ega. sepsisda organizmning sensibilizatsiyaga javob reaktsiyasi uch xil bo'lishi mumkin : normergik reaktsiya uchun yallig'lanishning yaqqol ifodalangan manzarasi xos bo'lib, sepsis odatda yiringli metastazlar bilan kechadi; giperergik reaktsiya uchun tez, keskin avj olish xos …

5 / 56

yilishlar, ichki a'zolarda degenerativ o'zgarishlar, sepsis ikkilamchi metastazlar bilan kechgan hollarda esa teri osti kletchatkasida, a'zo va bo'shliqlarda ko'p sonli abstsesslar aniqlanadi. taloq qonga to'lishgan, kattalashgan, kesib ko'rganda septik qirindi (septicheskiy soskob) aniqlanadi. mikroskopik tekshiruvda taloq pulpasining proliferatsiyasi, gemolizga uchragan eritrotsitlarning kobiqlari, va xujayralar nekrozi ko'rinadi. limfa tugunlarining kattalashuvi, nekrotik yiringli o'zak saqlovchi tanglay murtaklarining shishganligi xarakterli. jigarda stromaning yallig'lanishi ko'rinishida septik gepatit manzarasi, buyraklarda nekrotik nefroz va septik nefrit aniqlanadi. miyada shish, miya pardalariga qon quyilishi, ikkilamchi meningit va entsefalit topiladi. o'pkalarda gemorragik yallig'lanish belgilari, ichki a'zolarda esa ko'p sonli abstsesslar topiladi. sepsisning tasnifi: etiologiyasiga ko'ra: 1. aerob a) grammusbat: stafilokokkli, streptokokkli, pnevmokokkli. b) grammanfiy: proteyli, ko'k yiring tayoqchali, salmonellezli, esherixiyali, klebsiellali 2. anaerob a) spora xosil kilmaydigan mikroorganizmlar (noklostridial). b) spora xosil kiluvchi mikroorganizmlar (klostridial). kandidozli polimikrob kelib chikishiga ko'ra jaroxatdan keyingi (ranevoy) operatsiyadan keyingi (posleoperatsionniy) ichki (vnutrenniy) (pnevmoniyadan, anginadan keyin). kriptogen klinik kechishiga ko'ra yashin tezligida kechuvchi …

Want to read more?

Download all 56 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sepsis"

3-kurs talabalari uchun ma'ruza mavzusi: «sepsis» sepsis diagnostikasi va davosi murakkab va echimi haligacha echilmagan og'ir infektsion kasallik bo'lib, qon va to'qimalarga chirituvchi mikroorganizmlar va ularning toksinlari tushishidan kelib chiqadi. bunda patologik jarayon organizmning o'ziga xos reaktsiyasi va klinik ko'rinishi bilan namoyon bo'ladi. xirurgik sepsis bu kasallik infektsion-toksik kasallik bo'lib, kasallik qo'zg'atuvchisi va birlamchi o'choqdagi immunologik himoya omillari o'rtasidagi muvozanatni buzilishidan kelib chiqadi. bu esa o'z navbatida ikkilamchi immunodefitsit va gomeostazning buzilishiga olib keladi. boshqacha qilib aytganda sepsis bu toksinlar mikdori va sifati bilan organizm zararsizlantiruvchi tizimi o'rtasidagi munosabatning buzilishidan kelib chiqadi. v....

This file contains 56 pages in PPTX format (219.8 KB). To download "sepsis", click the Telegram button on the left.

Tags: sepsis PPTX 56 pages Free download Telegram