rinolaliyani o'rganish tarixidan qisqacha ma'lumotlar va rinolalik bolalarga ko'rsatiladigan logopedik yordam

DOCX 42 sahifa 52,3 KB Bepul yuklash

42 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 52,3 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 42

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 42

rinolaliyani o'rganish tarixidan qisqacha ma'lumotlar va rinolalik bolalarga ko'rsatiladigan logopedik yordam reja: kirish. i-bob. muammoni o‘rganishning ilmiy- nazariy asoslari 1.1. rinolaliya nuqsonining ilmiy-metodik adabiyotlarda yoritilishi. 1.2. rinolaliyani o'rganilish tarixi. ii-bob. rinolaliya tashxisiga ega bo‘lgan bolalar logopedik tekshirish va bartaraf etish usullari. 2.1. rinolaliyani barataraf etish yo‘llari 2.2. rinolaliya xillarini aniqlash. xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati kirish. mavzuning dolzarbligi. vatanimiz taqdiri yoshlar qo‘lida. shunday ekan biz yuksak ma’naviyatga, bilimga ega bo‘lgan yoshlarni tarbiyalashga alohida e’tibor berishimiz kerak. har bir xalqning o‘zligini ko‘rsatuvchi bu uning tilidir. shu sababli ham muhtaram yurtboshimiz mustaqillikka erishganimizdan so‘ng tilimizga bo‘lgan e’tiborni kuchaytirdi. “ma’lumki, o‘zlikni anglash, milliy ong va tafakkurning ifodasi, avlodlar o‘rtasidagi ruhiy-ma’naviy bog‘liqlik til orqali amalga oshadi. jamiki ezgu fazilatlar inson qalbiga, avvalo, ona allasi, ona tilining betakror jozibasi bilan singadi. ona tili – bu millatning ruhidir. shu borada o‘zbek tilining kompyuter va internet, aniq fanlar, tibbiyot, iqtisodiyot kabi maxsus termin va tushunchalarni talab qiladigan sohalarda …

2 / 42

holatini tadqiq etganlar. hozirgi kunda o‘zbek tilshunosligida ham afaziologiya bo‘yicha izlanishlar olib borilmoqda. jumladan,til nazariyasi va amaliyoti kafedra kixisi i.azimovaning “o‘zbek tilidagi agrammatik afaziyaning psixolingvistik xususiyatlari” mavzusidagi doktorlik ishi hamda shu kafedraning magistranti s.ashirboyevaning kurs ishi mavzusi “neyrolingvistikada nutqiy patalogiyalar muammosi” bunga yaqqol misol bo‘la oladi. 1. kurs ishining maqsadi. rinolaliyada yuz beradigan nutqiy buzilishlar va namoyon bo‘lish omillarini o‘rganish, tadqiq etish va rivojlantirish ishning asosiy maqsadi hisoblanadi. 1. kurs ishining vazifalari. mazkur ishning maqsadidan kelib chiqqan holda kurs ishining vazifalari sifatida quyidagilar belgilab olindi: 1. nutq buzilishlarini tadqiq qilgan olimlarni qarashlarini o‘rganish; 1. nutqiy buzilishning kelib chiqish sabablarini va ularni tasniflash; kurs ishining tuzilishi va hajmi: kurs ishining tarkibi kirish, ikkita bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. i-bob. muammoni o‘rganishning ilmiy- nazariy asoslari 1.1. rinolaliya nuqsonining ilmiy-metodik adabiyotlarda yoritilishi. rinolaliya, ya’ni dimoqdan, dimoq bilan gapirish, tovushlar talaffuzi va ovoz tembrining nutq apparatidagi anatomik-fiziologik kamchiliklari, uzgarishlari natijasida buzilib aytilishidir. …

3 / 42

n. rinolaliya e.f.rau (1933), z.g.nelyubova (1939), m.morli, v.v.kukol (1941), a.g.ippolitova (1955, 1963), i.i.ermakova (1984), g.v.chirkina (1989) va boshqalar tomonidan ayniqsa keng o‘rganilgan. ularning fikricha, rinolaliyaning oldini olish choralarini kurish, korreksion-tarbiyaviy logopediya ish sistemasini to‘g‘ri tashkil etish, ota-onalarning uz boalalarini vaqtida mutaxassis-shifokor, logopedga kursatib davolatishi muhim ahamiyatga egadir. boladagi kamchilikning turini aniqlash va unga tegishli yordam kursatish hozirgi logopediya fanining muhim mu ammolaridan bo‘lib hisoblanadi va bola hayotida muhim rol o‘ynaydi. ma’lumki nutq jarayonida yumshoq tanglay muhim vazifani bajaradi. burunli tovushlardan tashqari xamma tovushlarning talaffuzida burun va burun-halqum bo‘shliqlari orasida tirqish hosil bo‘ladi. bu bo‘shliqlarni bir-biridan ajratib turuvchi tirqish tanglay halqum tirqishi deb ataladi va u ikkita mushak guruhining bir vaqtda harakatlanishidan yuzaga keladi. pardaning oldingi qismini yumshoq tanglay va halqumni orqa devorlarning mushaklari tashkil etadi. yumshoq tanglayning kutarilishi yumshoq tanglay va halqum yon devorlari mushagining to‘g‘ri ishlashiga bog‘liqdir. yumshoq tanglay ovoz hosil bo‘lishida kutarilib, bo‘rtib chiqadi. bu bo‘rta, ya’ni do‘nglik …

4 / 42

iki, unlilarni talaffuz qilish vaqtida tirqish hajmi katta bo‘lar ekan. undosh tovushlar talaffuzida bu tirqish tor bo‘ladi. faqat m va n tovushlari talaffuzida esa bu tirqish umuman hosil bo‘lmaydi va havo bemalol burunga o‘tadi. agarda shu organlarda kamchilik bo‘lsa, u yoriq hosil bo‘lishiga to‘sqinlik qiladi yoki umuman burun-halqum yo‘li to‘silib qolishi mumkin. natijada tovushlar talaffuzi uzgarib, bu narsa nutq kamchiliklarini hosil qiladi. rinolaliya deb ana shunday nutq kamchiliklariga aytiladi. bunda burun bo‘shlig‘ining rezonatorlik faoliyati yo‘qolib qolishi natijasida ovoz, tovushlar talaffuzi noaniq,jonsiz xarakterda bo‘ladi, odam manqalanib gapiradi. m.d. dubov (1960) va keyinchalik n.l. kozina ma’lumoti bo‘yicha (1971) har yili rossiyada besh mingdan ortiq tanglay kemtigi bilan tug‘iladi. tug‘ma tanglay kemitigi hodisasini keltirib chiqaruvchi sabablar haligacha to‘la aniqlanmagan. olimlardan e.m. nemchinova (1970), v.m. messina (1971), g.v. kruchinskiy (1974) fikrlariga kura, homiladorlikning 7-8 haftaligida onaning og‘ir kassaliklar (toksoplazmoz, parotit va boshqalar) bilan, og‘ir ruhiy kechinmalarini boshidan kechirishi bolaning tanglay – lab kamchiliklari, kemtiklari …

5 / 42

q ajratmay turib chora kuriladigan bo‘lsa, bu bolaga foyda berishi o‘rniga zarar keltirishi mumkin. rinolaliya qaysi holda bo‘lishidan qat’iy nazar, u tabiatdan organik va funksional bo‘ladi. bu holatlarni biz quyida alohida-alohida kurib chiqamiz. 1.2. rinolaliyani o'rganilish tarixi. har qanday jamiyatda taraqqiyotning qaysi bosqichida bo‘lishidan qat’i nazar – u gullab-yashnagan, iqtisodiy rivojlangan davlatmi yoki rivojlanayotgan jamiyatmi, o‘ziga alohida e’tibor talab qiladigan odamlar bor. bu jismoniy, aqliy yoki ijtimoiy rivojlanishda har qanday og'ishlarga ega bo'lgan odamlardir. bularga rinolaliyali bemorlar kiradi. qadim zamonlarda nogironlarning tug'ilishi dahshatli kataklizmlar va epidemiyalarni bashorat qiluvchi xudoning g'azabining belgisi hisoblangan. "monster" so'zi lotincha "monere" fe'lidan kelib chiqqan bo'lib, "ogohlantirish" degan ma'noni anglatadi. qoidaga ko'ra, barcha qadimgi tsivilizatsiyalarda jinnilarning bolalari o'lim uchun shahar darvozalaridan tashqariga qo'yilgan. rim asoschisi romulus to'ng'ich o'g'illarni saqlab qolishni buyurgan, ammo rimda monarxiyaning tanazzulga uchragan davrida (miloddan avvalgi 6-asr atrofida) barcha g'ayritabiiy bolalar tug'ilish paytida o'ldirilgan. titus livius, tsitseron va tibullus bunday bolalarning o'limi bashorat …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 42 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"rinolaliyani o'rganish tarixidan qisqacha ma'lumotlar va rinolalik bolalarga ko'rsatiladigan logopedik yordam" haqida

rinolaliyani o'rganish tarixidan qisqacha ma'lumotlar va rinolalik bolalarga ko'rsatiladigan logopedik yordam reja: kirish. i-bob. muammoni o‘rganishning ilmiy- nazariy asoslari 1.1. rinolaliya nuqsonining ilmiy-metodik adabiyotlarda yoritilishi. 1.2. rinolaliyani o'rganilish tarixi. ii-bob. rinolaliya tashxisiga ega bo‘lgan bolalar logopedik tekshirish va bartaraf etish usullari. 2.1. rinolaliyani barataraf etish yo‘llari 2.2. rinolaliya xillarini aniqlash. xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati kirish. mavzuning dolzarbligi. vatanimiz taqdiri yoshlar qo‘lida. shunday ekan biz yuksak ma’naviyatga, bilimga ega bo‘lgan yoshlarni tarbiyalashga alohida e’tibor berishimiz kerak. har bir xalqning o‘zligini ko‘rsatuvchi bu uning tilidir. shu sababli ham muhtaram yurtboshimiz mustaqillikka eri...

Bu fayl DOCX formatida 42 sahifadan iborat (52,3 KB). "rinolaliyani o'rganish tarixidan qisqacha ma'lumotlar va rinolalik bolalarga ko'rsatiladigan logopedik yordam"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: rinolaliyani o'rganish tarixida… DOCX 42 sahifa Bepul yuklash Telegram

rinolaliyani o'rganish tarixidan qisqacha ma'lumotlar va rinolalik bolalarga ko'rsatiladigan logopedik yordam

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"rinolaliyani o'rganish tarixidan qisqacha ma'lumotlar va rinolalik bolalarga ko'rsatiladigan logopedik yordam" haqida

O'xshash fayllar