shigellalar

PPTX 24 pages 1.3 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

ichak infeksiyalarini qo’zg’atuvchilari: esherixioz, shillioz va ichak iersinozi qo’zg’atuvchilari ichak infeksiyalarini qo’zg’atuvchilari: shillioz va ichak iersinozi qo’zg’atuvchilari shigellalar dizenteriya qo'zg'atuvchisini 1891-yilda a. v. grigoryev va 1898-vilda yapon olimi shig aniqlagan. keyinchalik mana shu avlodga kiruvchi infeksiyani 1900-yilda fleksner, 1915-yildazonne, 1917-yilda shtutser-shniits, 1934-yilda larj-saks kabi olimlar aniqlagan. xalqaro tasnifga ko'ra, dizenteriya kasalligini chaqiruvchi mikrob-larga shig nomiga berilgan shigella avlodiga kiritilgan. morfologiyasi. shigellalar tayoqchasimon (2-3x0,4-0,6 mkm), uchlari yumaloq, harkatsiz bo'lib, spora va kapsula hosil qilmaydi, gram manfiy bo'lib bo'yaladi. kultural xossasi. fakultativ anaerob hisoblanadi. oziqa muhitiga talabchan emas. endo, ploskiryov ems muhitlarida o'rtacha, yarim tiniq, kulrang, yumaloq, 1,5-2 mm s shaklli koloniya hosil qilib o'sadi. zonne turi esa yirik, yassi, xira, chetlari g'adir-budur. r shaklli koloniya hosil qilib o'sadi. suyuq oziqa muhitida loyqalanish, r shaklli cho'kma hosil qilib o'sadi. fermentativ xossasi. shigellalarda fermentativ xossasi yaxshi namoyon bo'lmaydi. laktoza va saxaroza va saxarozani parchalamaydi. zonne shigellasi esa 2-3 kunlarda ularni kislotagacha parchalaydi. glukoza …

2 / 24

xos antigenlarni saqlovchi somatik 0 antigenini saqlaydi. xalqaro tasnifga ko'ra shigellalar to'rt guruhga bo'linadi va lotincha a, b, c, d harflari bilan belgilanadi. a guruhiga: 1) grigoryev-shig; 2) shtutber-eshmits; 3) larj-saks va 8-10 provizorlari kiradi. bu guruhga kiruvchi a'zolar faqat tur antigenini saqlaydi va arab raqamlari bilan belgilanadi. v guruhiga fleksner shigellasi kiradi. u murakkab antigenic tuzilishiga ega. u tur antigenini saqlaydi va ular rim raqamlari bilan belgilanadi hamda guruh antigenini saqlab arab raqamlari bilan belgilanadi. fleksner shigellasining 6 ta serovarianti mavjud.s guruhiga boyd shigellasi kiradi, uning tur antigeni bo'lib ta serologik turi mavjud. d guruhiga zonne shigellasi kiradi, uning turiga xos antige mavjud chidamligi. 100°c harorat ta'sirida shu zahoti, 60°c haroratda 20-30 daqiqadan so'ng nobud bo'ladi. past haroratga chidamli, ho'l meva va sabzavotlarda 10-15 oy saqlanadi. tik quyosh nuri ta'sirida 2-3 soatdan keyin, shig turi esa 20 daqiqadan so'n nobud bo'ladi. desinfeksiyalovchi moddalar ta'sirida 20-30 daqiqadan keyin nobud bo'ladi. …

3 / 24

immuniteti odamda dizenteriya infeksiyasiga qarshi tabiiy himoya vositasi mavjud. kasallikdan so'ng kuchsiz immunitet yuzaga keladi. zonne shigellasi keltirib chiqargan kasallikdan so'ng esa umurnan immunitet hosil boimaydi. birinchi guruhga kiruvchi dizenteriya shigellalari (grigoryev-shig) keltirib chiqargan kasalliklardan so'ng ancha mustahkam antitoksik immunitet hosil bo'ladi. laboratoriya tashxisi bu kasallikning tashxisini aniqlashda, asosan, bakteriologik va serologik usullardan foydalaniladi. bakteriologik tekshirish uchun bemor najasini mumkin qadar tezroq ploskirev, endo muhitlariga ekiladi, chunki dizenteriya bakteriyasi najasda 2 soat yashaydi. najas endo muhitiga ekilganda shigellalar rangsiz, yumaloq, o‘rtacha kattalikda, chetlari tekis, xiraroq s-shakldagikologiyalarhosil qilib o‘sadi. bu koloniyalardan sof kultura ajratib olinadi va uni har xil xususiyatlariga ko‘ra identifikatsiya qilinadi. serologik usul, dizenteriya bakteriyasiga qarshi antitelolami bemor qoni zardobidan agglutinatsiya reaksiyasi yordamida topishga asoslangan. ular kasallikning 2-3-haftaiarida eng yuqori miqdorga chiqadi. sh.sonnei va sh.flexneri dan tayyorlangan eritrotsit diagnostikumlar yordamida bilvosita gemagglutinatsiya reaksiyasi (bilgar) qo'yiladi. profilaktikasi. bemorlarni vaqtida aniqlash, ajratib qo'yish, gospitalizatsiya qilish vaqtida tashxis qo'yish, dezinfeksiya ishlarni olib …

4 / 24

dagi xabar 1939- yilda shlyayfshtgyn va m.kolmen tomonidan berilgan. 1940-yillarga kelib bu kasallik yer yuzida, ayniqsa, issiq iqlirali hududlarda keng tarqaldi. kasallikning qo‘zg‘atuvchisi y.enterocolitica hisoblanadi. morfologiyasi. y.enterocolitica bakteriyalari tayoqcha shaklida, ikki tomoni bir oz bukilgan bo'lib, uzunligi 0,8-2,0 mkm, eni esa 0,5-0,8 mkm. gram usuli bilan manfiy bo ‘yaladi. odatda ular alohida-alohida joylashadi. spora hosil qilmaydi, ammo nozik kapsulaga ega. y.enterocolitica harakatchan, ustida peritrix joylashgan 5-10 ta xivchinlari bor. ular past haroratda va suyuq muhitlarda 22-29°c da yaxshi harakatlanadi. fermentativ xususiyati. y.enterocolitica biokimyoviy xususiyatlari jihatidan faol, ko‘pgina qandlar, spirtlarni kislota hosil qilib gazsiz parchalaydi. foges-proskauer reaksiyasi, 22-28°c o‘stirilgandamusbat, 37°c da esa manfiy bo‘ladi. nitratlarni nitritlargacha qaytaradi. y.enterocolitica saxaroza va ramnozani parchalashi hamda indol hosil qilishiga ko‘ra 5 ta biologik variantlarga bo‘linadi. toksin hosil qilishi. y.enterocolitica endotoksinga xos zaharli modda ishlab chiqaradi, u haroratga chidamli, ba’zan esa haroratga chidamsiz ekzotoksin ajralishi mumkin. antigen tuzilishi. y.enterocolitica bakteriyalari somatik o- va xivchinli h-antigenlarga …

5 / 24

i muhitga birmuncha chidamli, ayniqsa, past haroratda uzoq muddat yashaydi, jumladan 18-20°c li suvda 1,5 oy, 40°c da esa 8 oygacha, najasda uy haroratida 7 kun, muzlatilgan holda 3-4 oygacha tirik saqlanadi. 3-4°c li quduq suvida, sutda 3 haftagacha, yog‘larda esa 5 oygacha yashaydi. bu bakteriyalar nam tuproqda 200-300 kungacha tirik saqlanadi. iersiniyalar past haroratda tirik saqlanibgina qolmay, balki ko‘payadi ham. ayniqsa, yangi uzilgan meva va sabzavotlarda ular ancha vaqtgacha patogenligini saqlab qoladi. kasallikning odamlardagi patogenezi. y.enterocolitica kasal tashib yuruvchi hayvonlar, kemiruvchilar, qushlar najasi bilan tashqi muhitga tushadi. infeksiyaushbu mikroblar bilan zararlangan suv, tuproq, sabzavot, sut va boshqa oziq-ovqatlarni iste’mol qilganda yuqadi. me’da-ichak sistemasiga tushgan bakteriyalar ichak epiteliy hujayralariga kirib ko‘payadi (fakultativ hujayra ichi parazitlari). bemorda bosh og‘rig‘i, darmonsizlik, qayt qilish, qorinda og'riq, isitma, ko‘ngil aynishi, ishtaha pasayishi kabi belgilar paydo bo‘ladi. bunda o‘tkir gastroenterokolitga xos belgilar qayd qilinadi. keyinchalik bakteriyalar qonga tushib, bakteriyemiya rivojlanadi va butun organizmga tarqaladi, oqibatda …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shigellalar"

ichak infeksiyalarini qo’zg’atuvchilari: esherixioz, shillioz va ichak iersinozi qo’zg’atuvchilari ichak infeksiyalarini qo’zg’atuvchilari: shillioz va ichak iersinozi qo’zg’atuvchilari shigellalar dizenteriya qo'zg'atuvchisini 1891-yilda a. v. grigoryev va 1898-vilda yapon olimi shig aniqlagan. keyinchalik mana shu avlodga kiruvchi infeksiyani 1900-yilda fleksner, 1915-yildazonne, 1917-yilda shtutser-shniits, 1934-yilda larj-saks kabi olimlar aniqlagan. xalqaro tasnifga ko'ra, dizenteriya kasalligini chaqiruvchi mikrob-larga shig nomiga berilgan shigella avlodiga kiritilgan. morfologiyasi. shigellalar tayoqchasimon (2-3x0,4-0,6 mkm), uchlari yumaloq, harkatsiz bo'lib, spora va kapsula hosil qilmaydi, gram manfiy bo'lib bo'yaladi. kultural xossasi. fakultativ anaerob hisoblanadi. oziqa muh...

This file contains 24 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "shigellalar", click the Telegram button on the left.

Tags: shigellalar PPTX 24 pages Free download Telegram