rostlagich

PDF 23 pages 1.4 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PDF

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

prezentatsiya powerpoint reja: turg‘unlik tushunchasi. turg‘unlik masalasining umumiy qo‘yilishi. 1. turg‘unlik haqida umumiy tushunchasi. 2. p rostlagich 3. i rostlagich 4. d rostlagich 5. pid rostlagich abtlarni ishlash qobiliyatiga qo‘yilgan talab, ularning turli xil tashqi qo‘zg‘atuvchi ta’siriga nosezgir bo‘lishidir. agarda tizim turg‘un bo‘lsa, unda u tashqi qo‘zg‘atuvchi ta’sirlarga bardosh bera oladi va o‘zining muvozanat holatidan chiqarilganda yana ma’lum aniqlikda dastlabki holatiga qaytib keladi. agarda tizim noturg‘un bo‘lsa, unda u tashqi qo‘zg‘atuvchi ta’sir natijasida muvozanat holati atrofida cheksiz katta amplitudaga ega bo‘lgan tebranishlar hosil qiladi yoki muvozanat holatidan cheksiz uzoqlashadi. turg‘unlik — bu boshqariladigan tizimning tashqi yoki ichki ta’sirlardan keyingi holatining qanday rivojlanishini ifodalovchi xossa. agar tizimga biror ta’sir berilsa (masalan, kirish signali, buzilish, boshlang‘ich holat), va bu ta’sirdan so‘ng tizim barqaror holatga qaytsa, demak, tizim turg‘un hisoblanadi. rostlagich nima? avtomatik boshqarish tizimlari orqali boshqarilayotgan obyektning turg’unligini saqlash uchun rostlagichlardan foydalaniladi. rostlagich — bu boshqariladigan kattalikni (masalan, temperatura, bosim, sath, tezlik) …

2 / 23

gichlarning asosiy turlari quyidagicha: 1) p (proportsional) rostlagich 2) pi (proportsional-integral) rostlagich 3) pd (proportsional-differensial) rostlagich 4) pid (proportsional-integral-differensial) rostlagich p (proporsional) rostlagich p-rostlagich (proporsional regulyator) – avtomatik boshqarish tizimlarida eng ko‘p ishlatiladigan va eng sodda regulyatorlardan biridir. bu regulyatorning ishlash prinsipi shundan iboratki, uning chiqish signali (boshqaruv signali) xatolik (e(t)) qiymati bilan proporsional ravishda o‘zgaradi. agar xatolik ortsa, boshqaruv signali ham ortadi, agar xatolik kamayib, nolga yaqinlashsa, boshqaruv signali ham pasayadi. kirish signali r(s) • bu tizimga beriladigan kerakli qiymat (setpoint), ya’ni biz tizimni qanday holatda ushlab turmoqchi ekanligimizni belgilovchi signal. • masalan, agar bu suv sathini boshqarish tizimi bo‘lsa, 150 sm ni ushlab turish uchun r(s)=150 bo’ladi. xato quyidagicha hisoblanadi: e(t)=r(s)−y(s) bu taqqoslash natijasida og‘ish (xato signal) hosil bo‘ladi: e(s) — xato (error) signali, ya’ni hozirgi chiqish bilan kerakli qiymat o‘rtasidagi farq. agar chiqish y(s) r(s) bo‘lsa, ya’ni tizim ortiqcha harakat qilgan bo‘lsa, xato manfiy bo‘ladi va tizimni …

3 / 23

jadan past bo‘lsa, klapan ochiladi, agar baland bo‘lsa, klapan yopiladi. boshqarish sxemasi: setpoint (berilgan qiymat): 150 sm haqiqiy sath (sensor orqali o‘lchangan qiymat): 140 sm xato (e(t)) = setpoint – haqiqiy sath = 150 – 140 = 10 sm p-regulyator chiqishi: u(t)=kp⋅e(t) agar kp=2 deb olsak: u(t)=2×10=20% demak, klapan 20% ochiladi. integral regulyator p-regulyator faqat xato signaliga proporsional javob beradi, lekin u xatoni nolga tenglashtira olmaydi. masalan, agar suv sathi 149 sm bo‘lsa, hali ham biroz xato bo‘lib qoladi va tizim to‘liq ideal holatga yetib bormaydi. boshqarish tizimi optimal boshqarilishi uchun integral (i) regulyator qo‘shiladi, shunda turg‘unlik xatolari yo‘qoladi. integral regulyator (i-regulyator) integral regulyator (i-regulyator) – boshqarish tizimida xatoni vaqt bo‘yicha yig‘ib borib, chiqish signalini shunga mos ravishda oshiradigan regulyator turidir. uning asosiy vazifasi turg‘un xatolarni yo‘qotish va tizimni kerakli holatda ushlab turishdir. matematik ifodasi 𝑈 𝑡 = 𝐾𝑖∫ 𝑒 𝑡 𝑑𝑡 bu yerda: u(t) – regulyator chiqishi (boshqarish signali), …

4 / 23

h tezligi. d-regulyator qanday ishlaydi? 1. xato tez o‘zgarsa, regulyator bunga javob beradi agar tizimda keskin xato o‘zgarishi yuz bersa, differensial regulyator shu o‘zgarish tezligini hisobga olib, chiqish signalini tezda oshiradi yoki kamaytiradi. bu tizimning ortiqcha reaktsiyasini oldini olishga yordam beradi. 2. tizim tez o‘zgarishlardan himoyalanadi d-regulyator oldindan harakat qiladi, ya’ni xato o‘zgarishini oldindan sezib, boshqarish tizimini keskin reaksiya berishdan saqlaydi. masalan, tizim haddan tashqari tebranib ketsa, d-komponent uni yumshatadi. p, i, d komponentlarining o‘zaro bog‘liqligi p komponent – tizimni tezroq javob berishga majbur qiladi, lekin barqarorlikni yomonlashtirishi mumkin. i komponent – doimiy xatolikni yo‘q qiladi, lekin ortiqcha yig‘ilish bo‘lishi mumkin. d komponent – tizimni barqarorlashtiradi, lekin shovqinlarni kuchaytirib yuborishi mumkin. to‘g‘ri sozlangan pid-regulyator bu uchta komponentni ideal muvozanatda saqlaydi. bunday sozlashni pid tuning deb atashadi. • p-regulyator xato qanchalik katta bo‘lsa, shunchalik kuchli tuzatish beradi. masalan, agar suv sathi kerakli 150 sm dan pastga tushsa, chiqish klapani shuncha ko‘proq …

5 / 23

proportional-integral- derivative) rostlagichlar keng qo‘llaniladi. siemens simatic mdk tizimlarida bu rostlagichlar uchun pid compact nomli instruksiya (funksional blok) mavjud bo‘lib, u analog kirish va chiqish signallari asosida real vaqt rejimida ishlaydigan regulyatorni tashkil etadi. pid rostlagichning asosiy vazifasi — chiqish signalini shunday hisoblab berishki, u boshqarilayotgan jarayonni berilgan setpoint (sp) qiymatga imkon qadar tez va barqaror yaqinlashtirishdir. analog pid rostlagich instruksiyasi.

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rostlagich"

prezentatsiya powerpoint reja: turg‘unlik tushunchasi. turg‘unlik masalasining umumiy qo‘yilishi. 1. turg‘unlik haqida umumiy tushunchasi. 2. p rostlagich 3. i rostlagich 4. d rostlagich 5. pid rostlagich abtlarni ishlash qobiliyatiga qo‘yilgan talab, ularning turli xil tashqi qo‘zg‘atuvchi ta’siriga nosezgir bo‘lishidir. agarda tizim turg‘un bo‘lsa, unda u tashqi qo‘zg‘atuvchi ta’sirlarga bardosh bera oladi va o‘zining muvozanat holatidan chiqarilganda yana ma’lum aniqlikda dastlabki holatiga qaytib keladi. agarda tizim noturg‘un bo‘lsa, unda u tashqi qo‘zg‘atuvchi ta’sir natijasida muvozanat holati atrofida cheksiz katta amplitudaga ega bo‘lgan tebranishlar hosil qiladi yoki muvozanat holatidan cheksiz uzoqlashadi. turg‘unlik — bu boshqariladigan tizimning tashqi yoki ichki ta’sirlardan ...

This file contains 23 pages in PDF format (1.4 MB). To download "rostlagich", click the Telegram button on the left.

Tags: rostlagich PDF 23 pages Free download Telegram