mintaqashunoslik

DOCX 17 стр. 26,3 КБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 26,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

reja kirish asosiy qism 1. mintaqashunoslik fani predmeti va vazifalari 2. mintaqaviylashuvning nazariy masalalari va mintaqalar tasnifi 3. mintaqaviy siyosatga doir ilmiy yondashuvlar xulosa foydalanilgan adabiyot kirish xx asr insoniyat tarixida muhim ahamiyat kasb etgan turli ijobiy va salbiy jarayonlaming sodir bo‘lganligi bilan iz qoldirdi. bulaming biri barqarorlikni, taraqqiyotni ta’minlashga xizmat qilsa, boshqasi bashariyat uchun ulkan muammolar tug‘dirgan bo‘ldi. ana shunday ijobiy jarayonlardan biri davlatlararo hamkorlikning yangi bosqichga ko‘tarilishidir. hamkorlik jarayonlari tom ma’noda dunyoda tinchlikni, tenglikni, taraqqiyotni ta’minlashga xizmat qilib, yangi xalqaro tartibotning shakllanishiga imkoniyat tug‘diradi. zamonaviy xalqaro munosabatlar tizimining globallashuvi va uning transformatsiyasi sharoitida xalqaro hayotning barcha sohalarida keskin o‘zgarishlar natijasida davlatlar o‘rtasidagi o‘zaro aloqalar shaffollashib, integratsiyalashuv jarayonlari kuchayib bormoqda. zamonaviy xalqaro munosabatlaming yangi ishtirokchilar sifatida xalqaro hukumatlararo moliyaviy, iqtisodiy va nodavlat tashkilotlar, hamda yangi mustaqil davlatlar yangi subyekt sifatida kirib kelishi bilan harakallanmoqda. hozirgi davrda mintaqaviylashuv, mintaqa davlatlari o'rtasida integratsiya jarayonlarining borishi, mintaqashunoslikning mazmun va mohiyatini, o‘ziga xos …

2 / 17

t va diplomatik qoidalar, xalqaro siyosat va jahon siyosati, siyosiy jarayonlar va xalqaro muammolar, ulami hal etish usul va uslublarini o‘rganishga urg‘u berish muhimdir. mamlakatimizda olib borilayotgan barcha ijtimoiy islohotlarning negizida asosiy bosh g‘oya qilib yurt tinchligi va xalq farovon- ligi maqsad qilib olingan ekan, shubhasiz, xalqaro maydondagi tajribalami o‘rganish va tegishli xulosalar chiqarish orqali bu maqsadlarga osonroq va jadallik bilan erishish mumkin. 1.mintaqashunoslik fani predmeti va vazifalari mintaqa ko‘p ma’noli tushuncha bo‘lib, ma’lum makon va zamon qolipidagi aniq hududni bildiradi, shundan kelib chiqib, u ilmiy adabiyotlarda ikki xil talqin qilinadi. - bir mamlakat ichidagi xo‘jalik subyekti. - bir nechta davlatlami o‘z ichiga olgan ulkan hudud. rossiyalik akademik n.n. nekrasov bu atamani “tabiiy sharoiti bir xil bo‘lgan va o‘ziga xos tabiiy resurslari asosida ishlab chiqaravchi kuchlar rivoji bilan xarakterlangan davlatning katta qismi” deb qayd etadi[footnoteref:0]. [0: nekrasov h.h. reshonalnaya ekonomika. - m.: misl,1978, 29] har qaysi fan tarmog‘i o‘z vazifasidan …

3 / 17

oliyat yuritish. aytish mumkinki geografik makon qo‘shni davlatlar bilan o‘zaro bog‘liqlikda bo‘lgan vaqldagina mintaqaga aylanadi. 0 ‘zaro bog‘liqlik mintaqa ichida savdo oqimlari va diplomatik harakatlarning kuchayishiga olib kelishi mumkin. mintaqa bu qandaydir alomat va hodisalar majmui bo‘yicha ajratilgan hudud va hududiy bo‘linish tizimida birlik sifatida namoyon bo‘ladi. mintaqa deganda yirik tabiiy-geografik, iqtisodiy-geografik, geosiyosiy va boshqa taksonlar anglanadi. e.b.alayevning tavsifiga ko‘ra, boshqa hududlardan o‘z unsurlari bilan farq qiluvchi tarkibiy unsurlari o‘zaro bog‘langan yaxlitlikka ega hudud mintaqa deb hisoblangan. rus olimi makarevich 1997-yilda umuman boshqa bir fikmi aytadi. unga ko‘ra, mintaqa - yer, havo, flora, fauna va insonlardan iborat kompleks, unda unsurlar bir-biri bilan alohida munosabatda bo‘ladi. mintaqa bir-biriga yaqin davlatlar guruhi bo‘lib, u yerda alohida iqtisodiy - geografik birlikka ega, milliy tarkib va madaniy jihatdan yaqin yoki ijtimoiy-siyosiy qurilish jihatidan bir turga mansub hudud. ta’rifiardan shu xulosa kelib chiqadiki, mintaqaning asosiy xususiyati geografik yaqinlik, yaxlitlik va o‘zaro bog‘langanlikdir. globallashuv barcha hududlaming …

4 / 17

(storper. 1997; hettne. 1995). ko‘pgina makro-mintaqaviy kclishuvlar iqtisodiy aloqalar, ayniqsa, erkin savdo kelishuvlaridan iborat. shu sababli, bir xil makro-mintaqaviy tizimga bog‘liq bo‘lgan davlatlar o‘rtasidagi iqtisodiy aloqalaming yuqori sifati tovarlar va kapitallar aylanmasiga asoslangan siyosiy qarorlar orqali yanada kengaytiriladi. yevropa ittifoqi eng rivojlangan hududlar birlashmasida paydo bo‘ldi. chunki iqtisodiy integratsiyaga hukumat mexanizmiga bog‘liq bo‘lgan siyosiy integratsiya sherik bo‘lgan. bu bilan bog‘liq birinchi asosiy muammo - hududiy strategiya sifatida regionalizmda regionalizatsiya jarayonlari bilan aloqaviy mosligi bo‘lgan darajasidir. boshqacha qilib aytganda, real inson va iqtisodiy oqimdan ko‘tarilayotgan funksiyaviy makrohududlar siyosiy hududiy shartnomalaming geografiyasiga mos keladimi? yevropa holatida biz shuni topdikki, javob aniq tarzda-“yo‘q”: yevropa bo‘ylab chuqur va funksional tarzda integratsiyalashgan jahonning'bir qismi bo‘lgan funksional yel ga a’zo bo‘lmaganlar (islandiya, norvegiya, shvetsariya, g‘arbiy bolqon davlatlari) hamda yevropaning sharqiy, janubi-sharqiy va janubiy “qo‘shnilari”, mos tarzda sobiq ittifoq davlatlari, o‘z ichiga olish uchun nafaqat yevropaning siyosiy, balki an’anaviy cheklovlari ostida bo‘ladi. shimoliy afrika bilan birgalikda turkiya …

5 / 17

i. inson oqimi uchun, asosan talabalar va sifatli ishchilar hali ham imkoniyatlar zamini sifatida qabul qilingan g‘arbiy yevropa orqali o‘ziga jalb qilinadi, turistlar oqimi esa qarama-qarshi yo‘nalishni oladi. natijada, yevropa uning qo‘shnilariga muhimroq ko‘rinadi. umumiy olganda, funksional aloqalami qabul qilishda yel chegaralari umumiy holatda uning chegaralari ulkan tarzda masofa bilan kamayishi ostida yevropa ta’sirida tushunarsiz ko‘rinadi, ammo ular, shuningdek, assimetrik sifatida ko‘rinadi va bu chegaralar bo‘ylab inson va iqtisodiy oqimlar muvozanatlashmagan[footnoteref:1]. [1: petty pain and gilles van hamme. changing urban and regional relations in a globalizing world. edvard elgar. 2014.] 2. mintaqaviylashuvning nazariy masalalari mintaqa deganda, hududiy-iqtisodiy va milliy-madaniy kompleksli muayyan hudud tushuniladi, uning geografik, tabiiy, iqtisodiy, ijtimoiy-tarixiy, milliy-madaniy sharoitlari bir xil bo‘ladi va ushbu hududni boshqalardan ajratishga asos bo‘ladi deb aytish mumkin. hududning alohida ko‘rinishi, spetsifik yaxlitlik bilan xarakterli yirik hududiy birlik. tabiiy, siyosiy, iqtisodiy va boshqa turdagi mintaqalarga ajratiladi. sotsiomadaniy “ko‘pning birlikda bo‘lishi”, turli tashqi va mahalliy omillar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mintaqashunoslik"

reja kirish asosiy qism 1. mintaqashunoslik fani predmeti va vazifalari 2. mintaqaviylashuvning nazariy masalalari va mintaqalar tasnifi 3. mintaqaviy siyosatga doir ilmiy yondashuvlar xulosa foydalanilgan adabiyot kirish xx asr insoniyat tarixida muhim ahamiyat kasb etgan turli ijobiy va salbiy jarayonlaming sodir bo‘lganligi bilan iz qoldirdi. bulaming biri barqarorlikni, taraqqiyotni ta’minlashga xizmat qilsa, boshqasi bashariyat uchun ulkan muammolar tug‘dirgan bo‘ldi. ana shunday ijobiy jarayonlardan biri davlatlararo hamkorlikning yangi bosqichga ko‘tarilishidir. hamkorlik jarayonlari tom ma’noda dunyoda tinchlikni, tenglikni, taraqqiyotni ta’minlashga xizmat qilib, yangi xalqaro tartibotning shakllanishiga imkoniyat tug‘diradi. zamonaviy xalqaro munosabatlar tizimining globallashuvi...

Этот файл содержит 17 стр. в формате DOCX (26,3 КБ). Чтобы скачать "mintaqashunoslik", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mintaqashunoslik DOCX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram