ekologiya ta'rifi va mohiyati

PPTX 15 pages 378.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 378.5 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi taqdimot mavzu: ekologiya tushunchasi. 1. ekologiyaning mohiyati va ahamiyati 2. ekologik omillar va ularning ta'siri 3. ekologik muammolar va ularni hal etish yo'llari reja: ekologiya ta'rifi va mohiyati ekologiya - bu tirik organizmlar va ularning atrof-muhit bilan o'zaro munosabatlarini o'rganadigan 19-asrda paydo bo'lgan fan; ekotizimlar tahlili asosiy yo'nalishdir. ekologiyaning mohiyati - biologik xilma-xillikni saqlash, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va inson faoliyatining ekotizimlarga ta'sirini minimallashtirishdan iborat. ekotizimlarning barqarorligini ta'minlash uchun 2 ta asosiy yo'nalish mavjud: bioresurslarni himoya qilish va 3 ta omil (iqlim, tuproq, suv) holatini yaxshilash muhimdir. ekologiyaning asosiy tamoyillari ekologiyaning birinchi tamoyili - bu o'zaro bog'liqlik: barcha organizmlar va ularning atrof-muhiti bir-biri bilan 100 foiz bog'liq. ekosistemadagi bir elementning o'zgarishi zanjir reaktsiyasini keltirib chiqaradi. energiya oqimi ekologiyaning ikkinchi tamoyilidir: quyoshdan boshlab, energiya oziq-ovqat zanjiri orqali o'tadi, har bir bosqichda taxminan 90% issiqlik sifatida yo'qoladi. uchinchi tamoyil - resurslarning cheklanganligi: …

2 / 15

organik) komponentlardan iborat. bu komponentlar o'zaro ta'sirlashib, energiya va moddalar almashinuvini ta'minlaydi. ekosistema tuzilishi trofik darajalar orqali aniqlanadi, masalan, 1-darajali produtsentlar (o'simliklar), 2-darajali iste'molchilar (o'txo'rlar) va yirtqichlar. ekosistemalar funksiyalari orasida birlamchi mahsuldorlik (biomassa hosil qilish), oziq moddalar aylanishi va dekompozitsiya (organik moddalarning parchalanishi) kabi jarayonlar muhim ahamiyatga ega. biogeotsenoz tushunchasi v.n.sukachev biogeotsenoz tushunchasini 1942-yilda fanga kiritgan bo'lib, u o'simliklar, hayvonlar, mikroorganizmlar va ularning yashash muhitining bir butunligini anglatadi. biogeotsenoz - bu tirik organizmlar (biotsenoz) va anorganik muhit (ekotop) o'rtasidagi o'zaro ta'sir natijasida yuzaga keladigan barqaror, takrorlanadigan tabiiy sistema. biogeotsenoz o'z ichiga energiya aylanishi, moddalar almashinuvi va 5 asosiy komponentni: o'simliklar, hayvonlar, mikroorganizmlar, iqlim va tuproqni qamrab oladi. populyatsiyalar ekologiyasi populyatsiya dinamikasi turlarning barqarorligini, masalan, yırtkıch-o'lja munosabatlari yoki raqobatdoshlik, hamda 10 yildan so'ng oqibatlarini bashorat qilish uchun matematik modellarni qo'llaydi. populyatsiyalar ekologiyasi populatsiya hajmi va zichligini o'rganadi, masalan, har kvadrat kilometrga 50 ta quyon, o'sish tezligiga ta'sir etuvchi omillarni tahlil qiladi. …

3 / 15

at 50 darajagacha ko'tarilishi mumkin. tayga biomlari, shuningdek, boreal o'rmonlari deb ham ataladi, shimoliy yarim sharda joylashgan bo'lib, ignabargli daraxtlar ustunlik qiladi va o'rtacha yillik harorat 0 darajadan past bo'lishi mumkin. ekologik muammolar: sabablari va oqibatlari o'rmonlarning kesilishi, ayniqsa tropik o'rmonlar, biologik xilma-xillikni yo'qotishga sabab bo'lmoqda, natijada har yili 50,000 dan ortiq tur yo'q bo'lib ketmoqda. sanoatning rivojlanishi natijasida atmosferaga 30 milliard tonnadan ortiq karbonat angidrid gazi chiqarilishi issiqxona effektini kuchaytirib, global isishga olib kelmoqda. qishloq xo'jaligida pestitsidlar va o'g'itlardan foydalanish tuproq va suvning ifloslanishiga olib keladi, natijada 40% ekin maydonlari degradatsiyaga uchragan. atrof-muhitni muhofaza qilish atrof-muhitni muhofaza qilishning bir usuli chiqindilarni qayta ishlashdir. masalan, 70% gacha qog'ozni qayta ishlash orqali daraxtlarni saqlash va tabiiy resurslarni tejash mumkin. atrof-muhitni muhofaza qilish qonunlari, masalan, havo va suvning ifloslanishiga qarshi kurashish uchun qabul qilingan 150 dan ortiq normativ hujjatlardan iborat. energiya tejamkor texnologiyalardan foydalanish, masalan, led lampalar, elektr energiyasini 80% gacha kamroq …

4 / 15

istonda ekologik vaziyat mamlakatda cho'llanish jarayoni keng tarqalgan bo'lib, yaylovlar degradatsiyasi natijasida har yili 50 ming gektardan ortiq yer cho'lga aylanib, bioxilma-xillikka xavf solmoqda. orol dengizining qurishi o'zbekistondagi eng katta ekologik muammo bo'lib, 40 ming km² dan ortiq maydon qurg'oqchillashib, mintaqa iqlimiga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda. o'zbekistonda sanoat korxonalarining chiqindilari natijasida tuproq va suvning ifloslanishi yuqori darajada bo'lib, ayniqsa, surxondaryo viloyatida 10 ming gektardan ortiq yerlar zarar ko'rgan. ekologik ta'lim va tarbiya ekologik ta'limda, 5-9 sinflarda ekologik muammolarni o'rganish, 2030 yilgacha bo'lgan davrda barqaror rivojlanish maqsadlariga erishish uchun muhim rol o'ynaydi. ekologik tarbiya bolalarda 3 yoshdan boshlab tabiatga mehr uyg'otish, 10 asosiy ekologik qoidalarni o'rgatish orqali atrof-muhitga mas'uliyatli munosabatni shakllantiradi. ekologik ta'lim va tarbiya 2 xil shaklda, ya'ni formal (maktab) va noformal (seminarlar) shakllarda amalga oshirilib, 7 milliarddan ziyod aholi uchun barqaror kelajakni ta'minlaydi. e'tiboringiz uchun rahmat image1.png

5 / 15

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekologiya ta'rifi va mohiyati"

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi taqdimot mavzu: ekologiya tushunchasi. 1. ekologiyaning mohiyati va ahamiyati 2. ekologik omillar va ularning ta'siri 3. ekologik muammolar va ularni hal etish yo'llari reja: ekologiya ta'rifi va mohiyati ekologiya - bu tirik organizmlar va ularning atrof-muhit bilan o'zaro munosabatlarini o'rganadigan 19-asrda paydo bo'lgan fan; ekotizimlar tahlili asosiy yo'nalishdir. ekologiyaning mohiyati - biologik xilma-xillikni saqlash, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va inson faoliyatining ekotizimlarga ta'sirini minimallashtirishdan iborat. ekotizimlarning barqarorligini ta'minlash uchun 2 ta asosiy yo'nalish mavjud: bioresurslarni himoya qilish va 3 ta omil (iqlim, tuproq, suv) holatini yaxshilas...

This file contains 15 pages in PPTX format (378.5 KB). To download "ekologiya ta'rifi va mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologiya ta'rifi va mohiyati PPTX 15 pages Free download Telegram