dislaliya

PPTX 14 стр. 14,0 МБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 14,0 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

prezentatsiya powerpoint dislaliya reja: dislaliyaning ta’rifi va umumiy tavsifi. dislaliyaning turlari va ularning xususiyatlari. dislaliyaning kelib chiqish sabablari. dislaliyaning ta’rifi va umumiy tavsifi. dislaliya – bu nutq buzilishining eng keng tarqalgan turlaridan biri bo‘lib, unda inson ayrim tovushlarni noto‘g‘ri talaffuz qiladi, ularni almashtiradi yoki umuman aytolmaydi. bu holat asosan bolalarda uchraydi, lekin ba’zan kattalarda ham kuzatilishi mumkin. dislaliya bolaning nutq rivojlanishiga, kommunikativ qobiliyatiga va hatto psixologik holatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. dislaliyaning asosiy belgilaridan biri – aniq va ravon gapira olmaslikdir. masalan, bola "r" tovushini ayta olmay "l" bilan almashtirishi (masalan, "oyol" o‘rniga "oyor" deyishi) yoki "s" o‘rniga "sh" ishlatishi (masalan, "suv" o‘rniga "shuv" deyishi) mumkin. bu buzilish organik (anatomik) sabablar yoki funksional omillar natijasida yuzaga keladi. ba’zi hollarda nutq apparati tuzilishidagi jismoniy nuqsonlar (masalan, tanglay yoki til harakatining cheklanganligi) dislaliyaga sabab bo‘lsa, ba’zida esa bolaning noto‘g‘ri nutqiy muhitda o‘sishi yoki noto‘g‘ri talaffuzga taqlid qilishi muammo tug‘dirishi mumkin. dislaliya mustaqil …

2 / 14

ilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. mexanik (organik) dislaliya. bu turdagi dislaliya og‘iz bo‘shlig‘idagi anatomik nuqsonlar tufayli yuzaga keladi. uni ba’zan "tuzilmaviy dislaliya" ham deb atashadi. ushbu dislaliyaning asosiy sabablari: tug‘ma yoki orttirilgan tanglay yoriqlari (qalin yoki tor tanglay). jag‘ning noto‘g‘ri shakllanishi yoki ortodontik muammolar (masalan, oldinga yoki orqaga siljigan jag‘lar). tishlarning noto‘g‘ri joylashuvi (masalan, oldingi tishlar orasidagi bo‘shliq). tilning harakatini cheklovchi fiziologik o‘zgarishlar, masalan, qisqa til osti pardasi (ankyloglossiya). xususiyatlari: bolaning nutqi shaffof bo‘lmaydi, ba’zi tovushlarni to‘g‘ri talaffuz qilolmaydi. og‘iz bo‘shlig‘idagi muammolar sababli havo noto‘g‘ri yo‘nalishda chiqadi va natijada tovushlar burun orqali talaffuz qilinishi mumkin. ortodont yoki jarroh aralashuvi talab etiladi, chunki faqat logopedik mashg‘ulotlar bilan buni tuzatish qiyin. funktsional dislaliya bu turdagi dislaliya mexanik sabablar bo‘lmagan holda, nutqni boshqaruvchi mushaklarning noto‘g‘ri ishlashi yoki bolaning noto‘g‘ri talaffuzi natijasida yuzaga keladi. bu ikki turga bo‘linadi: a) motor dislaliya bu holatda bolaning nutq apparati (til, lab, tanglay) harakatlarini muvofiqlashtirishda qiyinchiliklar bo‘ladi. xususiyatlari: bola …

3 / 14

malarni farqlash qobiliyatining rivojlanmaganligi bilan bog‘liq. bola tovushlarni eshitsa ham, ularni to‘g‘ri talaffuz qila olmaydi. xususiyatlari: bola tovushlarni chalkashtiradi yoki ularni noto‘g‘ri o‘rinlarda ishlatadi. ba’zan tovushlarni tushirib qoldirish yoki o‘zgartirish kuzatiladi. logopedik mashg‘ulotlar orqali tuzatish mumkin. 4. artikulyatsion-fonematik dislaliya bu turdagi dislaliya nutq a’zolarining noto‘g‘ri harakatlanishi natijasida paydo bo‘ladi. masalan, til yoki lablar tovush hosil qilish jarayonida to‘g‘ri joylashmaydi. xususiyatlari: bola harakat muvofiqlashtira olmaydi, shuning uchun tovushlarni noto‘g‘ri chiqaradi. logopedik mashg‘ulotlar va artikulyatsion gimnastika yordamida bartaraf etish mumkin. 5. tovushlarning noto‘g‘ri talaffuzi bo‘yicha tasnif dislaliya alohida tovushlarga ta’sir qilishiga qarab, quyidagi turlarga bo‘linadi: sigmatizm – "s", "z", "sh", "j" tovushlarining noto‘g‘ri talaffuzi. rotatsizm – "r" tovushining noto‘g‘ri yoki umuman aytilmasligi. lambdatsizm – "l" tovushining buzilishi. kappatsizm – "k", "g" tovushlarining buzilishi. gammatsizm – "g" va "h" tovushlarining noto‘g‘ri talaffuzi. challatizm – "ch", "j", "ts" tovushlarining buzilishi. dislaliyaning kelib chiqish sabablari. dislaliya – og‘zaki nutqda ayrim tovushlarning noto‘g‘ri talaffuz qilinishi bilan …

4 / 14

. lab, tanglay yoki burun bo‘shlig‘i defektlari – tug‘ma lab yoki tanglay yorilishi (qaqajo‘q), burun bo‘shlig‘idagi o‘zgarishlar tovushlarning buzilishiga sabab bo‘ladi. eshitish qobiliyatining pasayishi – bolalar ayrim tovushlarni noto‘g‘ri eshitishlari natijasida ularni noto‘g‘ri talaffuz qilishlari mumkin. funksional (psixologik va ijtimoiy) sabablar bu omillar bolaning atrof-muhit, tarbiya va psixologik holati bilan bog‘liq: nutqiy muhitning noto‘g‘ri shakllanishi – agar bola atrofidagi odamlar noto‘g‘ri gapirsa yoki bolaning noto‘g‘ri talaffuzi to‘g‘rilanmasa, dislaliya shakllanadi. bolaga yetarlicha nutqiy stimullar berilmasligi – bola bilan kam gaplashish, kitob o‘qimaslik va interaktiv suhbatlarning kamligi nutqning sust rivojlanishiga sabab bo‘ladi. yomon odatlar va noto‘g‘ri nutqiy stereotiplar – bola boshqalarning noto‘g‘ri talaffuzini o‘zlashtirib olishi yoki noto‘g‘ri talaffuz qilish odatini shakllantirib olishi mumkin. psixologik va nevrologik omillar – stress, qo‘rquv yoki nevrologik muammolar natijasida nutq rivojlanishida kechikish yoki noto‘g‘ri talaffuz paydo bo‘lishi mumkin. xulosa. dislaliya – bolalarda nutq tovushlarining noto‘g‘ri talaffuz qilinishi bilan tavsiflanadigan nutq buzilishi bo‘lib, uning kelib chiqish sabablari organik …

5 / 14

lgan adabiyotlar. m. mahmudova, sh. yusupova – "nutq terapiyasi asoslari", toshkent, 2018. a. raxmonqulova – "bolalar nutq nuqsonlarini bartaraf etish usullari", toshkent, 2020. t. karimova – "logopediya asoslari", toshkent, 2019. o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi – "nutq buzilishlarini tashxislash va reabilitatsiya qilish bo‘yicha metodik qo‘llanma", 2021. v. a. kovshikov – "logopediya: nutq buzilishlari va ularni tuzatish metodikasi", moskva, 2017. l. s. volkov, s. n. shaxovskaya – "logopediya: nazariya va amaliyot", sankt-peterburg, 2016. internet manbalari: o‘zbekiston respublikasi ta’lim portali, ilmiy maqolalar va logopediya bo‘yicha ilmiy tadqiqotlar. etiboringgiz uchun raxmat image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "dislaliya"

prezentatsiya powerpoint dislaliya reja: dislaliyaning ta’rifi va umumiy tavsifi. dislaliyaning turlari va ularning xususiyatlari. dislaliyaning kelib chiqish sabablari. dislaliyaning ta’rifi va umumiy tavsifi. dislaliya – bu nutq buzilishining eng keng tarqalgan turlaridan biri bo‘lib, unda inson ayrim tovushlarni noto‘g‘ri talaffuz qiladi, ularni almashtiradi yoki umuman aytolmaydi. bu holat asosan bolalarda uchraydi, lekin ba’zan kattalarda ham kuzatilishi mumkin. dislaliya bolaning nutq rivojlanishiga, kommunikativ qobiliyatiga va hatto psixologik holatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. dislaliyaning asosiy belgilaridan biri – aniq va ravon gapira olmaslikdir. masalan, bola "r" tovushini ayta olmay "l" bilan almashtirishi (masalan, "oyol" o‘rniga "oyor" deyishi) yoki "s" o‘rniga "sh...

Этот файл содержит 14 стр. в формате PPTX (14,0 МБ). Чтобы скачать "dislaliya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: dislaliya PPTX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram