ekstremal vaziyatlar psixologiyasi

PPTX 18 pages 2.3 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

ekstremal vaziyatlarda ta'sir etuvchi omillar adaptatsiya qonuniyatlari. ekstremal omillar tasirida reaksiyalar o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi farg‘ona davlat universiteti pedagogika -psixologiya va sanʼatshunoslik fakulteti amaliy psixologiya yoʼnalishi. 4 - kurs 22.38 guruh talabasi. muxtorova muniraning ekstremal vaziyatlarda psixalagik xizmat fanidan tayyorlagan taqdimoti ekstremal vaziyatlarda ta'sir etuvchi omillar adaptatsiya qonuniyatlari. ekstremal omillar tasirida reaksiyalar reja: 1. ekstremal vaziyat tushunchasi va turlari 2. ekstremal vaziyatlarga ta’sir etuvchi omillar 3. adaptatsiya qonuniyatlari ekstremal vaziyatlarda 4. ekstremal omillar ta’siridagi reaksiyalar 5. ekstremal vaziyatlarda adaptatsiyani qo‘llab-quvvatlash usullari xulosa adabiyotlar kirish ekstremal vaziyat tushunchasi va mohiyati ekstremal vaziyat tushunchasi psixologiya, ijtimoiyotshunoslik, favqulodda vaziyatlar boshqaruvi kabi sohalarda keng qo‘llaniladi. umuman olganda, ekstremal vaziyat — bu inson yoki jamoaning odatiy kundalik faoliyatida duch keladigan, ularning imkoniyatlarini ortiqcha darajada sinovga soladigan, xavf va zo‘riqishni keltirib chiqaradigan holatdir. bu vaziyatlar insonning normal faoliyatini to‘sib qo‘yishi, jismoniy va ruhiy salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. ekstremal vaziyatlarning asosiy xususiyati …

2 / 18

ila, bo‘ron, sel, suv toshqini, vulqon otilishi, qurg‘oqchilik, qattiq sovuq yoki issiq harorat kabi hodisalar insonlarning hayotiga va atrof-muhitga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. bu vaziyatlarda insonlar xavfsizlikni ta’minlash, o‘zini va boshqalarni himoya qilish uchun tezkor harakat qilishga majbur bo‘ladi. texnogen ekstremal vaziyatlar texnogen ekstremal vaziyatlar inson faoliyati natijasida yuzaga keladigan favqulodda holatlardir. masalan, sanoat avariyalari, yo‘l-transport hodisalari, yong‘inlar, radiatsiya tarqalishi, kimyoviy ifloslanish va boshqa texnologik falokatlar. bu turdagi vaziyatlar ko‘pincha inson xavfsizligi va atrof-muhit uchun katta xavf tug‘diradi. ijtimoiy ekstremal vaziyatlar ijtimoiy ekstremal vaziyatlarga urush, terrorizm, zo‘ravonlik, ommaviy tartibsizliklar, iqtisodiy inqirozlar kiradi. bu holatlar jamiyatning barqarorligiga salbiy ta’sir qilishi, insonlarning psixologik holatini buzishi mumkin. shuningdek, bu vaziyatlar ko‘pincha insonlarning hayotini xavf ostiga qo‘yadi va stress darajasini oshiradi. ekstremal vaziyatlarning xususiyatlari va xatar darajasi ekstremal vaziyatlarni tavsiflashda bir qancha umumiy xususiyatlar mavjud: kutilmaganlik — ko‘p hollarda ekstremal vaziyatlar oldindan taxmin qilib bo‘lmaydigan, birdan yuzaga keladigan holatlar bo‘ladi. bu insonlarni psixologik jihatdan tayyor …

3 / 18

emal vaziyatlarda insonning javobi va moslashuvi ko‘plab omillarga bog‘liq bo‘ladi. bu omillar ichki va tashqi tabiatga ega bo‘lib, insonning ekstremal vaziyatga qanday munosabatda bo‘lishini va uning organizmi qanday adaptatsiya qilinishini belgilaydi. quyida ekstremal vaziyatlarga ta’sir etuvchi asosiy omillarni tahlil qilamiz. ichki omillar ichki omillar — bu insonning individual xususiyatlari va organizmining ichki holati bo‘lib, ularning ekstremal vaziyatga qarshi javobini shakllantiradi. psixologik xususiyatlar: shaxsning ruhiy barqarorligi, stressga chidamliligi, emotsional holati, tajriba va bilimlari ekstremal vaziyatda uning reaktsiyasiga bevosita ta’sir qiladi. masalan, o‘ziga ishongan, muammolarni hal qilishga tayyor insonlar ekstremal vaziyatlarda ancha samarali harakat qilishadi. aksincha, qo‘rqinch va bezovtalik yuqori bo‘lgan shaxslar stressga nisbatan zaifroq bo‘lishi mumkin. fiziologik holat: organizmning jismoniy salomatligi, charchoq darajasi, umumiy energiya zaxiralari va boshqa fiziologik ko‘rsatkichlar ham ekstremal vaziyatda muhim rol o‘ynaydi. charchoq yoki kasallik holatida insonning chidamliligi kamayadi. yosh va jins: yosh omili insonning stressga chidamliligida muhim ahamiyatga ega. yosh bolalar va keksa odamlar ekstremal vaziyatlarga …

4 / 18

iqlimda qolgan odamlar organizmni sovuqqa moslashtirish uchun qo‘shimcha kuch sarflaydi. vaziyatning shiddati va davomiyligi: ekstremal vaziyat qancha tez yuzaga kelgan va qancha davom etganiga qarab insonning javobi o‘zgaradi. kutilmagan, qisqa muddatli vaziyatlarda insonning javobi boshqacha bo‘lsa, uzoq davom etuvchi stress holatlarida charchoq va charchash alomatlari kuchayadi. ijtimoiy muhit: ekstremal vaziyatda atrofdagi insonlar, ularning reaksiyasi, qo‘llab-quvvatlashi, rahbarlik va boshqaruv omillari insonning stressga munosabatini shakllantiradi. guruhda bo‘lish, jamoaviy yordam, ijtimoiy aloqalar stressni kamaytirishga yordam beradi. axborot oqimi: ma’lumotning to‘g‘riligi, tezligi va sifatiga qarab odamlar o‘z holatini baholaydi va vaziyatga moslashadi. noto‘g‘ri yoki soxta ma’lumotlar qo‘rquv va noaniqlikni oshirishi mumkin. ijtimoiy va madaniy omillar madaniyat va an’analar: turli madaniyatlarda ekstremal vaziyatlarga munosabat va ularni boshqarish usullari farq qiladi. masalan, ba’zi jamiyatlarda birga harakat qilish va bir-birini qo‘llab-quvvatlash kuchli bo‘lsa, boshqalarida individualizm ustun turadi. ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash: oila, do‘stlar, jamoa a’zolari tomonidan berilgan psixologik va moddiy yordam ekstremal vaziyatda insonning chidamliligini oshiradi. jamiyatdagi ijtimoiy barqarorlik: …

5 / 18

talikni his qilishadi. organizmning stressga javob berish mexanizmlari ekstremal vaziyatlarda organizm stress holatiga kiradi. stress — bu tashqi yoki ichki tahdidga javoban organizmning umumiy adaptatsion reaktsiyasi. stressga javob berish mexanizmlari quyidagicha ishlaydi: gipotalamus-gipofiz-adrenal tizim (gans) — bu tizim stressga javob berishda asosiy rol o‘ynaydi. ekstremal vaziyatda gipotalamus markaziy nerv tizimiga signal yuboradi, bu esa gipofiz va adrenal bezlarni faollashtiradi. natijada, kortizol gormoni chiqariladi, u organizmni yuqori stress holatiga tayyorlaydi, energiya zaxiralarini oshiradi va immun javobini boshqaradi. simpatik nerv tizimi faollashuvi — organizmni “kurash yoki qochish” rejimiga o‘tkazadi. yurak urishi tezlashadi, qon bosimi ko‘tariladi, nafas olish tezlashadi, qon oqimi mushaklarga ko‘proq yo‘naltiriladi. gormonal o‘zgarishlar — kortizol va adrenalin kabi gormonlar organizmni favqulodda vaziyatga tayyorlaydi, shuningdek, metabolizmni faollashtiradi. adaptatsiyaning bosqichlari adaptatsiya jarayoni bir necha bosqichda kechadi: alarm bosqichi (signal bosqichi) organizm g‘ayritabiiy vaziyatni sezadi va “kurash yoki qochish” javobini ishga tushiradi. bu bosqichda gipotalamus-gipofiz-adrenal tizim faollashadi, stress gormonlari chiqariladi. bu holat qisqa …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekstremal vaziyatlar psixologiyasi"

ekstremal vaziyatlarda ta'sir etuvchi omillar adaptatsiya qonuniyatlari. ekstremal omillar tasirida reaksiyalar o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi farg‘ona davlat universiteti pedagogika -psixologiya va sanʼatshunoslik fakulteti amaliy psixologiya yoʼnalishi. 4 - kurs 22.38 guruh talabasi. muxtorova muniraning ekstremal vaziyatlarda psixalagik xizmat fanidan tayyorlagan taqdimoti ekstremal vaziyatlarda ta'sir etuvchi omillar adaptatsiya qonuniyatlari. ekstremal omillar tasirida reaksiyalar reja: 1. ekstremal vaziyat tushunchasi va turlari 2. ekstremal vaziyatlarga ta’sir etuvchi omillar 3. adaptatsiya qonuniyatlari ekstremal vaziyatlarda 4. ekstremal omillar ta’siridagi reaksiyalar 5. ekstremal vaziyatlarda adaptatsiyani qo‘llab-quvvatlash usullari xulosa...

This file contains 18 pages in PPTX format (2.3 MB). To download "ekstremal vaziyatlar psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ekstremal vaziyatlar psixologiy… PPTX 18 pages Free download Telegram