teri tananing hamma a'zolari va tizimlari

PPTX 28 pages 2.7 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.7 MB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

5-ma'ruza: teri, teri osti yog' qavatining bolalardagi anatomo-fiziologik xususiyatlari va asosiy kasallanish semiotikasi. tana xaroratini boshqarish terining vazifalari teri tanani tashki tomondan o'rab olgan murakkab a'zo xisoblanib, organizmning fiziologik va patologik xolatlarida muxim vazifani o'taydi. teri tananing hamma a'zolari va tizimlari bilan uzviy bog'liqdir. terining vazifalari muxofaza vazifasi: organizmni zararli mexanik, ximik xamda infektsion ta'sirlaridan saqlaydi. birlashtiruvchi tuqimalarning elastik va mexanik xususiyatlari, teri, teri osti yog' tuqimalarining bufer vazifasi bilan belgilanadi. teri organizmning radiatsion nurlanishdan ximoya kiladi. infraqizil nurlarning asosiy qismi muguz qatlamda ushlanadi, ultrabinafsha nurlar esa qisman ushlanadi. ultrabinafsha nurlar epidermis asosiga borib, melanin pigementini ishlab chiqarishni tezlashtiradi, pigment esa ultrabinafsha nurlarni yutib, organizmni zararli bo'lgan ortiqcha insolyatsiyadan saqlaydi. shuning uchun issiq iqlimda yashovchi odamlarning terisining rangi sovuq iqlimda yashovchi odamlarning terisiga nisbatan to'qroq rangda. terining vazifalari teri kislota va ishkorlarni neytrallashtiradi. terining neytrallash xususiyatlari ter ajratib chikarish bilan bog'liq. terining bakteriotsid xususiyatlari mikroorganizmlardan ximoya kiladi. sezuvchanlik vazifasi: teri …

2 / 28

hi moddalar esa soch-follikulalari orqali so'riladi. ajratish vazifasi: terining ter va yog' bezlari sekretsiyasi tufayli ruyobga oshiriladi. buyraklar funktsiyasining buzilishi tufayli siydik orqali ajralib chiqadigan moddalarning (atseton va boshka moddalar) ter orkali ajratilishi kuchayadi. tana haroratini boshqarishdagi vazifasi juda kattadir. terining tuzilishi teri ikki asosiy qatlamdan iborat: 1. teri ustki epiderma qatlami 5 qavatdan tuzilgan: - bazal, tikanakli, donachali, oynasimon va muguz qavatlari. xamda to'kilib turuvchi ustki qism. 2. derma - xususiy teri qatlami –- so'rg'ichsimon (rags rarillaris) va - to'rsimon (rags getsilaris) qavatlar. teri osti yog qavatiga gipoderma deyiladi. terining morfologiyasi va fiziologiyasi yoshga qarab sekin asta takomillashib boradi. terining chaqaloqlardagi xususiyatlari chaqaloqlarda terining muguz qavati juda yupqa, to'rsimon tuzilishga ega bo'ladi. u ikki-uch qator bir-biri bilan mustaxkam birikmagan xujayralardan tuzilgan, ular doimiy ravishda ko'chib, to'kiladi. bazal (asosiy) qavatida epitelial xujayralar qizgin bo'linib ko'payishi xisobiga muguz kavatini to'kilgan xujayralari o'rnini to'ldirib turadi. epiderma va derma urtasida yotgan va ular …

3 / 28

hlik bolaning derma va epidermasi katta odamdan farq qilmaydi. emizikli bolaning terisini 80-82% suv tashkil etadi. katta bo'lgan sari suv mikdori xujayralararo suyuqlikq xisobiga kamayadi. yog' bezlari. yog bezlari xomila davrida shakllana boshlaydi, shuning uchun yangi tug'ilgan go'dak terisi qalin yog' qatlamiga o'ralgan xolda bo'ladi (vernux caseonus). bu shilimshiqsimon modda teri yog'i, karotin, xolesterin va glikogendan tuzilgan. yangi tug'ilgan chaqaloqlarda yog' bezlari maxsulotini ko'plab ishlab chiqarilishi va bez yo'llarida turib kolishi sababli burun uchida va kanotlarida, lunjda, yuz chakkasida oq sarg'ish rangdagi nuqtalar (milia) kuzatiladi. ularning kattaligi urug'dek bo'lib, bir necha kun yoki 1,5-2 xafta davomida saqlanadi, so'ngra o'z-o'zidan yo'q bo'lib ketadi. terida yog' bezlarining faolligi bir yoshdan keyin pasayib, balog'atga etish davrida yana ko'payadi. yog' va ter bezlarining tuzilishi ter bezlari yangi tug'ilgan chaqaloqlarda ter bezlarining soni xuddi katta odamlarnikidek bo'lsa xam, epokrin ter bezlarining chiqaruv yo'llari xali rivojlanmaganligi sababli ter ajratish takomillashmagan bo'ladi. chiqaruv yo'llarining takomillasha boshlashi bolaning …

4 / 28

, e'niga esa qalinlashadi. 3-5 yoshli bolalarda kiprik uzunligi xuddi kattalarnikidek bo'ladi. undan keyingi davrda deyarli o'smaydi. balogatga etish davrida jinsiy garmonlar ta'sirida yuzda (o'g'il bolalarda), ko'ltiq osti va qovuq soxalarida sochning o'sishi paydo bo'ladi. tirnoqlar tug'ilgan davrda qo'l va oyoqlardagi barmoqlarda tirnoqlar bo'ladi, ular barmoqlarning uchigacha etadi, lekin nozik va yupqa bo'ladi. teri osti yog' qavati teri osti yog' qavati xomiladorlikning 5 oyligidan shakllanadi. xomiladorlikni oxiri va bola hayotining birinchi yilida yog' to'qimalari yog' xujayralari xisobiga kattalashadi. chaqaloq va ko'krak yoshidagi bolalarda teri osti yog' qavatining o'ziga xos xususiyatlari mavjud: yog' xujayralari mayda va o'zida yadro ushlamaydi. keyinchalik yog' xujayralari kengayib yadro kichrayadi. teri osti yog' qavati bir yoshgacha bo'lgan bolalarda tana massasiga nisbatan ko'p. ko'krak va qorin bo'shlig'ida yog' xujayralari bo'lmaydi. ular 5-7 yoshda va balog'at davrida paydo bo'ladi. ko'krak yoshidagi bolalarda teri osti yog' qavati embrional xarakterini saqlaydi. bola tug'ilganda teri osti yog' qavati yuzda, oyoq-qo'lda, tanasida …

5 / 28

yuzaki joylashgan organlar, teri, skelet mushaklari kup issiklik beradilar, xamda ichki organlarga karaganda tez sovuk kotadilar. tana xaroratining bir me'yorda tutib turishi issiklikni xosil bulishi (ximiyaviy issiklik regulyatsiyasi) va issiklik ajralishi (fizikaviy issiklik regulyatsiyasi) protsesslarining birgalikda xarakati orkali amalga oshadi. fizik termoregulyatsiyaga odamning xolati xam ta'sir kursatadi. sovuk xavoda odam kul-oyoklarini bukib yotadi, bu bilan issiklik ajratish yuzasi kamayadi. issiklikni yukotishga teri osti yog katlami xam ta'sir kiladi, chunki yog tukimalarining issiklik yukotishi pastdir. tana xarorati kon tomiridagi konning xarakatiga xam boglik. sovukda terining kon tomirlari kiskaradi, kon kup mikdorda korin bushligi kon tomirlariga yigiladi, shu bilan issiklik ajralishi kamayadi. tashkariga joylashgan kon tomirlaridagi konning kamayishi, kon mikdorini ichki organlarda oshib ketishiga sabab buladi, bu esa issiklikni ichki organlarda saklaydi. tana xaroratini bir me'yorda turishi markaziy nerv sistemasi ishiga boglik. markaziy nerv sistemasining termoretseptorlari gipotalamus, urta miyaning retikulyar formatsiyasida va orka miyada joylashgan.. gipotalamusni jaroxatlanishi tana xaroratini boshkarish kobiliyatini yukotadi. …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "teri tananing hamma a'zolari va tizimlari"

5-ma'ruza: teri, teri osti yog' qavatining bolalardagi anatomo-fiziologik xususiyatlari va asosiy kasallanish semiotikasi. tana xaroratini boshqarish terining vazifalari teri tanani tashki tomondan o'rab olgan murakkab a'zo xisoblanib, organizmning fiziologik va patologik xolatlarida muxim vazifani o'taydi. teri tananing hamma a'zolari va tizimlari bilan uzviy bog'liqdir. terining vazifalari muxofaza vazifasi: organizmni zararli mexanik, ximik xamda infektsion ta'sirlaridan saqlaydi. birlashtiruvchi tuqimalarning elastik va mexanik xususiyatlari, teri, teri osti yog' tuqimalarining bufer vazifasi bilan belgilanadi. teri organizmning radiatsion nurlanishdan ximoya kiladi. infraqizil nurlarning asosiy qismi muguz qatlamda ushlanadi, ultrabinafsha nurlar esa qisman ushlanadi. ultrabinafsha nu...

This file contains 28 pages in PPTX format (2.7 MB). To download "teri tananing hamma a'zolari va tizimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: teri tananing hamma a'zolari va… PPTX 28 pages Free download Telegram