tanlamakuzatish

PPTX 46 pages 1.6 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

8-mavzu: tanlanma kuzatish mavzu: tanlama kuzatish reja: (2 soat) tanlama kuzatish mohiyati, uni qo‘llash sabablari va afzalliklari. tasodifiy tanlama kuzatish va uning reprezentativ xatosi. bosh to‘plam parametrlarini tanlama statistikalari yordamida baholash yo‘llari. tanlama to‘plam zaruriy sonini aniqlash. (2 soat) reprezentativ tanlama kuzatish tashkil etish yo‘llari. kichik tanlama va uni o‘ziga xos xususiyatlari. bozor iqtisodiyoti sharoitida tanlama kuzatishni qo‘llash amaliyoti. tanlanma to‘plamni hosil qilish usullari. 1 tanlanma kuzatish - bu o‘rganiladigan to‘plamdan yetarli miqdorda birliklar maxsus yo‘llar bilan tanlanib, ularni kuzatish ma’lumotlari asosida boshlang‘ich to‘plam haqida qoniqarli axborot olish imkonini beruvchi statistik tekshirish usulidir. tanlanma tekshirish umuman quyidagi maqsadlarni ko‘zlaydi: vaqt va mablag‘ni tejash. agar tanlanma kuzatishda bosh to‘plamning, masalan, faqat 2 foiz birliklari qatnashsa, u holda kuzatish ishlarining hajmi 50 marta (100:2) kamayadi, sarflanadigan vaqt va mablag‘ ham deyarli shuncha marta tejaladi; tekshirish jarayonida sifati buziladigan yoki foydalanish uchun butunlay yaroqsiz shaklga keladigan predmetlar (to‘plam birliklari) sonini qisqartirish; kuzatish obektini …

2 / 46

hududda ma`lum vaqt yoki davrda yashayotgan aholining demografik, iqtisodiy va ijtimoiy ma`lumotlarining jarayoni to`plami. ba`zan aholi ro`yhati tushunchasiga, shuningdek ushbu ma`lumotlarni yig`ish, ishlash va nashr etishni ham qo`shadilar. aholi ro`yxatlari ilmiy talablarga hamda amaliyot ehtiyojlariga javob berish, aholi soni, tarkibi va joylashishi to`g`risidagi ma`lumotlarni yig`ish maqsadida o`tkaziladi. aholi ro`yxatlari o`tkazilganda uyma-uy yurib, har bir yashovchi haqida ma`lumot yig`iladi. thomas malthus 1798: essay on the principle of population as it affects the future improvement of society (ocherk o printsipe narodonaseleniya, vliyayushiy na budushee sovershenstvovanie obshestva) population growth tends to outstrip the means of subsistence (aholining o'sishi, yashashga bo'lgan ehtiyojdan ancha ustun turadi) food increases arithmetically while population increases geometrically the poor can be kept alive by charity, but since they would then propagate, this is cruelty in disguise (kambag'allarni xayr-saxovat bilan tirik qoldirishi mumkin, ammo ular tarqalib ketganlaridan keyin, bu shafqatsizlikdir). qadimdan aholini hisobga olishning xilma-xil usullari mavjud bo`lgan. yunoniston, bobil …

3 / 46

arpo qilinganligi aholi ro’yxatini sifatli o`tkazishning muhim omili bo`ldi. dunyo mamlakatlarida 1870—79 yillarda 48 ta, 1880—89 yillarda 54 ta, 1890—99 yillarda 57 ta, 20-asrning dastlabki o`n yilligida 74 ta aholi ro’yxatini o`tkazildi. aholi ro’yxatini 20-asrning boshida yer yuzi jami aholisining 64% ni qamrab oldi. 2-jahon urushidan keyin aholi ro’yxatini o`tkazish yana ham keng tus oldi. aholi ro’yxatini 1945—54 yillarda 168 mamlakatda, 1969—74 yillarda 179 mamlakatda o`tkazildi. hozirgi vaqtda aholi ro`yxatlari dunyoning deyarli barcha mamlakatlarida o`tkazilmoqsa. iqtisodiy jihatdan qoloq hamda aholi ro’yxatini o`tkazish imkoniyatlariga ega bo`lmagan mamlakatlar istisno hisoblanadi. sobiq ittifoqsa 1920, 1923, 1926, 1937, 1939, 1959, 1970, 1979 va 1989 yillarda aholi ro`yxatlari o`tkazilgan demographic transition (demografik o'tish) 1750-1950: occurred (yuzaga) in developed countries 1950: began to see death rates drop (o’lim hollarini kamaytirish) in developing countries 2050: projected (tugallanish) completion of transition demographic transition example: u.s. history when agrarian society, people had many kids source of security, labor demographic …

4 / 46

a maxsus usulda saralanib tashkil qilinayotgan yalpi jamlanmaning uncha katta bo’lmagan qismi. yalpi jamlanma va tanlanma 150 ming nafar odam 250 nafar uylanmagan erkaklar ulushi qancha? uylanmagan erkaklar ulushi qancha? yalpi jamlanma tanlanma statistika amaliyotida shunday to‘plamlar tez-tez uchrab turadiki, ularning barcha birliklarini o‘rganish imkoniyati bo‘lmaydi. bunday to‘plamlar jamiyat hayotida, turmushimizda ham, tabiyatda ham keng tarqalgan. masalan, mamlakatda don, paxta va boshqa ekinlari qanchalik qishloq xo‘jaligi zararkunandalari bilan shikastlangani yoki qancha qoramol va boshqa hayvonlar quturish kasalligiga chalinganini bilmoqchi bo‘lsak, barcha ekinlar maydoni va hosilini, mollar tuyog‘ini tekshirib chiqa olmaymiz, chunki bu juda mashaqqatli ish bo‘lib, ko‘p vaqt va kuch talab qiladi. ma’lumki, bozor iqtisodiyoti xususiy mulkchilikka, ko‘p ukladli ho‘jalikka tayanadi. bunday sharoitda muhim iqtisodiy hodisa va jarayonlar ustida yoppasiga statistik kuzatish tashkil qilib bo‘lmaydi. ayniqsa, bozor baholari, tovar va xizmatlarni ishlab chiqarish, uy ho‘jaliklari budjeti, taklif va talablarning o‘zgarishi va boshqa shunga o‘xshash jarayonlarni tekshirishni har bir birlikda amalga …

5 / 46

bo’lgan ayrim kamchilik va xatoliklardan xoli bo’lmaydi. tanlama kuzatishga xos bo’lgan xatolarni reprezentativ xatolar yoki vakolatli xatolar deyiladi. ular tanlama kuzatish ma’lumotlari bilan bosh to’plam ma’lumotlarining to’g’ri kelmaslik miqdorini xarakterlab beradi. reprezentativ xatolar tasodifiy va muntazam xatolarga bo’linadi. tasodifiy xatolar kuzatish yoppasiga bo’lmaganligi sababli to’plamni yetarli darajada aniq ko’rsata olmaganligidan kelib chiqadi. ularning miqdori katta sonlar qonuni va ehtimollar nazariyasiga asoslangan holda etarli aniqlik bilan aniqlanadi. muntazam xatolar kuzatish uchun tanlangan to’plam birligini ajratishda tasodifiylik tamoyilining buzilishi natijasida kelib chiqadi. masalan, qarmii da o’zlashtirishni yuqori darajada ko’rsatish uchun a’lochi talabalar maxsus tanlab olingan. bosh to’plamdan birliklarni tanlab olish qoidalariga qarab, tanlash tasodifiy, mexanik, tipik, seriyali (uyali) va kombinatsiyali tanlash usullarida amalga oshirilishi mumkin. tasodifiy tanlash. tanlashning bu usuli keng tarqalgan bo’lib, u qur’a usuli ham deyiladi, bunda to’plamning har birligi uchun tartib raqamli jeton yoki bilet tayyorlanadi. keyin ulardan tasodifiy tartibda to’plam birligining kerakli bo’lgan miqdori (birligi) saralab olinadi. bunday …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tanlamakuzatish"

8-mavzu: tanlanma kuzatish mavzu: tanlama kuzatish reja: (2 soat) tanlama kuzatish mohiyati, uni qo‘llash sabablari va afzalliklari. tasodifiy tanlama kuzatish va uning reprezentativ xatosi. bosh to‘plam parametrlarini tanlama statistikalari yordamida baholash yo‘llari. tanlama to‘plam zaruriy sonini aniqlash. (2 soat) reprezentativ tanlama kuzatish tashkil etish yo‘llari. kichik tanlama va uni o‘ziga xos xususiyatlari. bozor iqtisodiyoti sharoitida tanlama kuzatishni qo‘llash amaliyoti. tanlanma to‘plamni hosil qilish usullari. 1 tanlanma kuzatish - bu o‘rganiladigan to‘plamdan yetarli miqdorda birliklar maxsus yo‘llar bilan tanlanib, ularni kuzatish ma’lumotlari asosida boshlang‘ich to‘plam haqida qoniqarli axborot olish imkonini beruvchi statistik tekshirish usulidir. tanlanma tekshiris...

This file contains 46 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "tanlamakuzatish", click the Telegram button on the left.

Tags: tanlamakuzatish PPTX 46 pages Free download Telegram