po'lat tarkibiga oksidsizlantiruvchi elementlarni qo'shish

DOCX 1 page 23.5 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.5 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

mavzu:po'lat tarkibiga oksidsizlantiruvchi elementlarni qo'shish reja: 1.oksidsizlantiruvchi elementlarning vazifasi 2.oksidsizlantiruvchi elementlarning po'lat ishlab chiqarishdagi ahamiyati 3.po'latning mustahkamligi va bardoshini oshirish 4.xulosa 5.foydalanilgan adabiyotlar kirish tabiat olamida inson hayoti va jamiyat taraqqiyoti uchun zarur bo‘lmagan va muhim ahamiyat kasb etmaydigan narsaning o‘zi yo‘q. nafas olinadigan havo, ichiladigan suv, sanoat va qishloq xo‘jaligi uchun zarur bo‘lgan tabiiy zaxiralar – neft, gaz, yoqilg‘i, metall, mineral o‘g‘itlar, har xil ma’danlar bo‘lmasa, insoniyat halok bo‘ladi. ishlab chiqarish qurollarini yaratish, moddiy ma’naviy boyliklarni barpo etish, ilm–fan, madaniyat, ma’naviyat va ma’rifatni yuksaltirish uchun kerak bo‘ladigan jamiki tabiiy boyliklarni odamzot tabiatdan oladi. tabiat inson uchun tabiiy boyliklar manbaidir. mustaqil respublikamiz o‘zbekiston o‘zining er osti boyliklari bilan xaqli ravishda faxrlansa arziydi. unda mendeelev davriy sistemasining qariyb barcha elementlari mavjud bo‘lib, rangli va qora metalli foydali qazilmalar alohida o‘rin tutadi. ayniqsa rangli metallurgiya respublikamizda ancha rivojlangan bo‘lib hozirgi kunda u o‘zida ishlab chiqarilayotgan mis, kadmiy, oltin, kumush, uran molibden kabi …

2 / 1

tisodiyotni, ishlab chiqarishni dunyodagi eng ilg`or texnologiyalar asosida izchillik bilan rivojlantirishni maqsad qilib oldi. ayni paytda mamlakatimizda bir necha o`n minglab qo`shma korxonalar faoliyat ko`rsatmoqda. sanoat korxonalarining ishlab chiqarish texnologiyasi butunlay o`zgarib bormoqda. natijada xomashyo bazasidan oqilona foydalanib o`z-o`zimizni ta`minlash va xorijga tayyor mahsulot chiqarish hajmi tobora ortmoqda. po‘latning boshqa metallar bilan qotishmasi yangi konstruksion materiallarni ishlab chiqarishning ilmiy texnologiyalarini rivojlanishiga olib keldi. ayniqsa, po‘latning zanglamaydigan turlarini ishlab chiqarish tez suratlarda ko‘tarildi. po‘latni sanoat ahamiyatiga ega bo‘lgan miqdorda olish usullari po‘lat metallurgiyasi deyiladi. temirning uglerod va boshqa elementlar bilan deformatsiyalanadigan qotishmasi po‘lat deyiladi. po‘lat tarkibiga uglerod, marganets, kremniy, oltingugurt, fosfor kiradi. maxsus xususiyatla po‘lat olish uchun metallga ligerlaydigan qo‘shimchalar qo‘shiladi: xrom, nikel, molibden, volfram, mis, neobiy, vanadiy va boshqalar, hamda ko‘p miqdorda marganets va kremniy. temirni sof holatda olish qiyin va qimmat jarayon hisoblanadi. sof holatdagi temir juda ham qimmat. u faqat maxsus maqsadlarda ishlatiladi. odatda texnika va xo‘jalikda po‘lat …

3 / 1

lanishi, erituvchi agregatdan yordamchi agregat yoki maxsus jihozlangan kovsh yordamida yuqori sifatli metall olish bilan xarakterlanadi. erituvchi dastgohlarning roli asosan aniq bir tarkib va haroratdagi suyuq yarim mahsulot olishdadir. so‘nggi vaqtlarda yirik konverter, marten yoki elektr yoyli pechlarida sifatli po‘lat olish texnologiyasini sezilarli farqi aniqlanmoqda, ayniqsa agar ushbu agregatlarda qo‘shimchalarning oksidlanishi vannani kislorod bilan purkash orqali amalga oshirilsa. turli rivojlangan mamlakatlardagi ba’zi zavodlarda suyuq po‘latning sifatini oshirish maqsadida agregetlar konstruksiyasining yangi variantlari yaratilmoqda. yangi jarayonlar va amaldagi jarayonlarning turli xillari paydo bo‘lmoqda. ammo, sifatli po‘lat ishlab chiqarish texnologiyasining umumiy prinsipi yagonadir. u yoki boshqa usul bilan po‘lat olish o‘zining tarkibi va xossalariga asosan turlichadir. po‘latning yagona dunyoviy sistemasi yo‘q. mdhda po‘lat klassifikatsiyasi va uning tarkibi, sifatiga qo‘yiladigan talablar o‘sha davlatning standart va texnik sharoitlariga asoslanadi. ular quyidagi alomatlarga binoan tasniflanadi. 1. ishlatilish maqsadi bo‘yicha. ushbu alomatga asosan po‘latni quyidagi guruhlarga ajratish mumkin: yonish va qozonxona, temiryo‘l transporti usuli (temiryo‘llar, temiryo‘l …

4 / 1

sifatli va yuqori siqatli. ushbu guruhlardagi farq ularning tarkibidagi zararli qo‘shimchalarga bog‘liq (birinchi o‘rinda oltingugurt va fosforga bog‘liq), hamda metallmas qo‘shimchalarning asosiy shartlariga binoan tarkibiga qarab. masalan, oddiy sifatli po‘lat tarkibidagi oltingugurt va fosfor 0,055-0,060% gacha bo‘lishi mumkin, sifatli po‘latda – 0,040-0,045% dan oshmasligi kerak, yuqori sifatli po‘latda esa 0,020- 0,030% dan oshmasligi kerak. 3. kimyoviy tarkib bo‘yicha. po‘lat uglerodli (shu bilan birga past uglerodli, o‘rtacha uglerodli, yuqori uglerodli), past ligerlangan, o‘rtacha ligerlangan va yuqori ligerlangan (shu bilan bir qatorda xromli, marganetsli va h.k.). mdh davlatlarida po‘latlarni kimyoviy tarkibini belgilashning quyidagi yagona shartli belgilari o‘rnatilgan. po‘lat markasi belgilarida, gostga asosan marka boshida turgan raqamlar uglerodni foizining yuzdan bir bo‘lagidagi o‘rtacha tarkibini belgilaydi (instrumental po‘latlar uchun foizning mingdin bir bo‘lagida). raqamlarning o‘ng tomonida turgan harflar po‘latdagi tegishli elementning borligini bildiradi. 4. po‘latni qolipda qotish xususiyati bo‘yicha. tinch, qaynovchi va yarim tinch po‘latlar farqlanadi. poʻlat — temirning uglerod (2%) va boshqa elementlar …

5 / 1

bida ugleroddan tashqari 0,7% gacha marganets, 0,37% gacha kremniy, 0,04% gacha oltingugurt va 0,035% gacha fosfor boʻladi) qurilish va mashinasozlik poʻlati; asbobsozlik poʻlati kiradi. legirlangan poʻlat jumlasiga kam (legirlovchi elementlar 2,5% gacha), oʻrtacha (legirlovchi elementlar 2,5—10% gacha), yuqori legirlangan (legirlovchi elementlar 10% dan ortiq) poʻlatlar kiradi (legirlangan poʻlat). ishlatilishiga qarab, qurilish (prokat) va mashinasozlik (konstruksion), asbobsozlik, alohida xossali xillarga boʻlinadi. alohida xossali poʻlat zanglamaydigan va kislota-bardosh, issiqbardosh, yeyilish va yemirilishga chidamli, magnit xususiyatli va boshqa sifatlarga ega boʻladi. poʻlat suyuq, plastik va qagtiq holatda ishlab chiqarilishi mumkin, lekin asosan, suyuq holatda ishlab chiqariladi. suyuq poʻlat konverter, marten pechi, elektr pechi, tigel va boshqa pechlarda oli-nadi. plastik poʻlat pudlinglab olinadi ..qattiq holatdagi poʻlat temir rudasini baraban shaklidagi pechlarda qaytarib yoki elektroliz qilib olinadi. xom ashyo sifatida domna choʻyani va temir-tersaklar ishlatiladi. ular pechda qizdiriladi. kimyoviy reaksiya natijasida choʻyan va temir-tersaklar tarkibidagi s, si, mp, r va s oksidla-nib temirning kaytarilishi natija-sida …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "po'lat tarkibiga oksidsizlantiruvchi elementlarni qo'shish"

mavzu:po'lat tarkibiga oksidsizlantiruvchi elementlarni qo'shish reja: 1.oksidsizlantiruvchi elementlarning vazifasi 2.oksidsizlantiruvchi elementlarning po'lat ishlab chiqarishdagi ahamiyati 3.po'latning mustahkamligi va bardoshini oshirish 4.xulosa 5.foydalanilgan adabiyotlar kirish tabiat olamida inson hayoti va jamiyat taraqqiyoti uchun zarur bo‘lmagan va muhim ahamiyat kasb etmaydigan narsaning o‘zi yo‘q. nafas olinadigan havo, ichiladigan suv, sanoat va qishloq xo‘jaligi uchun zarur bo‘lgan tabiiy zaxiralar – neft, gaz, yoqilg‘i, metall, mineral o‘g‘itlar, har xil ma’danlar bo‘lmasa, insoniyat halok bo‘ladi. ishlab chiqarish qurollarini yaratish, moddiy ma’naviy boyliklarni barpo etish, ilm–fan, madaniyat, ma’naviyat va ma’rifatni yuksaltirish uchun kerak bo‘ladigan jamiki tabiiy boy...

This file contains 1 page in DOCX format (23.5 KB). To download "po'lat tarkibiga oksidsizlantiruvchi elementlarni qo'shish", click the Telegram button on the left.

Tags: po'lat tarkibiga oksidsizlantir… DOCX 1 page Free download Telegram