fonetik fonematik nutq buzilishi

DOCX 22.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1543905873_73075.docx fonetik fonematik nutq buzilishi reja: 1. bolalarda fonetik-fonematik nutq rivojlanmaganligini bartaraf etish 2. korreksion ishning birinchi, ikkinchi, uchinchi davrlarida olib boriladigan logopedik ishlar mazmuni bolalarda fonetik-fonematik nutq rivojlanmaganligini bartaraf etish nutqning fonetik-fonematik tomondan rivojlanmaganligi - bu tovushlarni talaffuz etish va idrok qilish jarayonidagi kamchiliklar natijasida bolalarda ona tilidagi tovushlarni talaffuz qilish tizimi shakllanishining buzilishidir. bunday nutq kamchiligida nutqning idrok va talaffuz qilish nuqsonlariga asoslangan fonetik-fonematik tomonining buzilishi birinchi o‘rinda turadi. shu bilan birga ba’zi bolalarda leksika-grammatik taraqqiyotida yaqqol ifodalanmagan orqada qolish hollari ham kuzatilishi mumkin. bu toifadagi bolalarga xos xususiyat artikulyatsion yoki akustik belgilariga ko‘ra farq qiladigan tovushlarning shakllanish jarayonining tugallanmagan bo‘lishidir. bu holda bola nutqida differensiatsiyalanmagan tovushlar bo‘lishi tovushlarni almashtirish, nutqda ularni qo‘llamaslik, ko‘plab tovushlarni buzib talaffuz qilish, shuningdek tovushlarni eshitishga ko‘ra etarli farqlamaslik kuzatiladi. maktabgacha tarbiya muassasalarida nutq kamchiliklariga ega bo‘lgan bolalarni tarbiyalash bolalar bog‘chasi tarbiya dasturiga muvofiq tashkil qilinadi fonetik- fonematik nutq kamchiligiga ega bo‘lgan bolalar …

ish; · fonematik idrokni rivojlantirish; · tovush analiz va sintezi ko‘nikmalarini rivojlantirish. tuzatuvchi ta’limning maqsadi: bolalarda umumiy va nutq kamchiliklarini tuzatish hamda bolalarning nutqiy faoliyatini rivojlantirishga yo‘naltirilgan maxsus logopedik metod va usullarni qo‘llash yo‘li bilan bolaning yoshiga muvofiq lug‘at boyligi va mustaqil nutq bilan birga to‘g‘ri, aniq, ravon nutqni tarbiyalash. tuzatilgan nutqiy material ustida quyidagi ishlar amalga oshiriladi: · bolalarda so‘zning morfologik tarkibiga va so‘zlarning o‘zgarishga e’tiborni jalb etish hamda so‘zlarning gapda bog‘lanishini rivojlantirish; · bolalarda oddiyyoyiq va qo‘shma gaplarni to‘g‘ri tuzish, mustaqil nutqda turli konstruksiyadagi gaplarni qo‘llash ko‘nikmalarini tarbiyalash; · – mustaqil nutqni rivojlantirish: · lug‘atini boyitish: · talaffuzini to‘g‘rilash asosida savodga o‘rgatish: · ixtiyoriy diqqat va xotirani rivojlantirish. quyida biz fonetik-fonematik nutq rivojlanmaganligini bartaraf etish bo‘yicha m. ayupova (1992) tomonidan tavsiya etilgan logopedik ish tizimi bilan tanishamiz. fonetik- fonematik nutq rivojlanmaganligini bartaraf etish bo‘yicha olib boriladigan korreksion ish tizimi shartli ravishda 3 davrga bo‘linadi. ularning har birining mazmuni …

i rivojlantirish, tovushlar differensiatsiyasi ustida ishlash so‘z va bo‘g‘in ichidan tovushni ajratish. nutqning tovush tomoni shakllanishida faqatgina artikulyator motorikaning efferent zvenosining shakllanganligi emas, balki nutqiy sezgilar- kinesteziyalar ham muxim ahamiyat kasb etadi. n.i jinkin qaytish reaksiyasining bo‘lmasligi nutqiy organlar xarakati mashqlari uchun tajriba to‘planishini to‘xtadi deb ta’kidlagan. qaytish reaksiyalarining (kinesteziya) kuchayishi nutqning o‘zlashtirishni tezlashtiradi va yyengillashtiradi. harakat – kinestetik aloqalarni rivojlantirish uchun tovush talaffuzi vaqtida artikulyator organlar holatini aniqlovchi maxsus mashqlar bajartiriladi. mashqlarni bajarish jarayonida bolalarning diqqati doimo kinestetik sezgilarga qaratiladi. artikulyator harakatlarning kinestetik asosini shakllantirish turli xil mashqlarni bajarish jarayonida amalga oshiriladi, lablar holatini aniqlash, til uchi tor va kengligini ajratish va .x.k. artikulyatsion apparat xarakatchanligini shakllantirish bo‘yicha logopedik ishlar quyidagilarni o‘z ichiga oladi: 1. artikulyator motorikani rivojlantirishga harakatlar hajmini ko‘paytirishga yo‘naltirilgan, artikulyatsion apparat organlari harakatchanligini, kuchini, aniq harakatini, artikulyator organni kerakli holatda ushlab tura olish ko‘nikmalarini rivojlantirishga oid statik mashqlar. 2. bir vaqtda va ketma – ket bajarilayotgan …

harakatlarning turli darajalarini shakllantirish va murakkablashtirishga ham qaratilgandir. artikulyator motorikaning rivojlanishi tovush talaffuzidagi kamchiliklarni korreksiyalash uchun ahamiyatlidir. bu ishning asosiy vazifasi artikulyatsion organlar sezgisini va harakatchanligini yaxshilash; til va lablarning ixtiyoriy harakatlarini mukamallashtirishdan iborat. motorikani rivojlantirish artikulyatsion gimnastika ko‘rinishda o‘tkaziladi. uning maqsadi artikulyator harakatlarning har bir elementini qayta ishlashdan iborat bo‘ladi. nutq apparat motorikasini rivojlantirish va to‘g‘ri artikulyatsiyani tarbiyalash ishlari quyidagilarni o‘z ichiga oladi: · statik va dinamik mashqlar; · artikulyator apparat xarakatchanlik kuchini, harakatlar aniqligini rivojlantirish; · nutq apparat muskullaridagi taranglikni yo‘qotish. · harakatlarning normal tempini tarbiyalash. birinchi davrning asosiy vazifalardan yana biri tovushlarni nutqqa qo‘yish, bolalarda buzilgan artikulyatsion tuzumlarni korreksiyalashdir. tovushlarni nutqqa qo‘yish individual mashg‘ulot davomida, har bir bolaga 10 – 15 minut ajratilgan holda olib boriladi. har bir aniq holatda tovushlarni nutqga qo‘yish usullari tanlanadi. ularni tanlashda bola shaxsiga, talaffuzdagi kamchilik xususiyatlariga, nutq xususiyatlariga e’tibor berilishi lozim. tovushni nutqqa qo‘yish bo‘yicha olib boriladigan ishni rejalashtirilar ekan, logopedik …

ulidan, s, z, sh, j, ch, r tovushlarini nutqqa qo‘yishda taqlid va mexanik usullardan foydalanish tavsiya etiladi. nutqning fonetik -fonematik rivojlanmaganligini korreksiyalash analitik- sintetik mashqlarni murakkablashtiruvchi tizim orqali logopediyada qabul qilingan usullarni qo‘llash bilan olib boriladi. bunda bolalarni nutq organlari artikulyatsiyasiga ongli yondoshishga, o‘z talaffuzini nazorat qilishga, nutqqa qo‘yilgan tovushlarnigina emas, balki nutqdagi barcha tovushlarni aniq va to‘g‘ri talaffuz etishga, tovushlarni hosil bo‘lish o‘rni va jarangdorligiga ko‘ra tasniflab berishga o‘rgatish lozim. bunday tayyorgarlik ishlaridan so‘ng bolalarda tovush analizi operatsiyasini shakllantirishga, ya’ni bo‘g‘in va so‘zlarda tovushlarni ajrata bilishga o‘rgatiladi. korreksion ishning ii davrida olib boriladigan logopedik ishlar mazmuni korreksion ta’limning ii davrida tovushlarni nutqqa qo‘yish davom ettiriladi, nutqqa qo‘yilgan tovushlarni nutqda mustahkamlash; eshitish idrokini rivojlantirish; tovush analizi va sintezini shakllantirish: a) so‘zda tovush o‘rnini topish (so‘z boshida, o‘rtasida, oxirida); b) so‘zlarda tovushlar soni va ketma- ketligini aniqlash; nutqning leksik grammatik tomonini boyitish va rivojlantirish bo‘yicha logopedik ish olib boriladi. ushbu davrda …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "fonetik fonematik nutq buzilishi"

1543905873_73075.docx fonetik fonematik nutq buzilishi reja: 1. bolalarda fonetik-fonematik nutq rivojlanmaganligini bartaraf etish 2. korreksion ishning birinchi, ikkinchi, uchinchi davrlarida olib boriladigan logopedik ishlar mazmuni bolalarda fonetik-fonematik nutq rivojlanmaganligini bartaraf etish nutqning fonetik-fonematik tomondan rivojlanmaganligi - bu tovushlarni talaffuz etish va idrok qilish jarayonidagi kamchiliklar natijasida bolalarda ona tilidagi tovushlarni talaffuz qilish tizimi shakllanishining buzilishidir. bunday nutq kamchiligida nutqning idrok va talaffuz qilish nuqsonlariga asoslangan fonetik-fonematik tomonining buzilishi birinchi o‘rinda turadi. shu bilan birga ba’zi bolalarda leksika-grammatik taraqqiyotida yaqqol ifodalanmagan orqada qolish hollari ham kuzatilish...

DOCX format, 22.6 KB. To download "fonetik fonematik nutq buzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: fonetik fonematik nutq buzilishi DOCX Free download Telegram