sassiq kovrak - ferula vonyuchaya - ferula foetida (bunge) regel

DOCX 6 pages 502.1 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 502.1 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

13-amaliy mashg’ulot mavzu: sassiq kovrak - ferula vonyuchaya - ferula foetida (bunge) regel. mashg’ulotning maqsadi: talabalar mashg’ulot davomida sassiq kovrakning biologik va dorivorlik xususiyatlari bilan tanishadilar va o’rganadilar. zarur jihozlar: o’simlikning hom-ashyo namunalari, plakatlar, urug’lar, gerbariylar. nazariy tushunchalar sassiq kovrak - ferula foetida (bunge) regel. selderdoshlar- - apiaceae (soyabonguldoshlar - umbelliferae) oilasiga kiradi. ko’p yillik, yirik, qand lavlagiga o’xshash ildizli, yo’g’on, yuqori qismi sharsimon - ro’vasimon qalin shoxlangan, 1 metrgacha balandlikdagi poyali o’t o’simlik. kovrak 8-9 yildan so’ng poya chiqaradi, tik o’sadi, yo’g’on novda shakllantiradi, yuqori qismi shoxlangan bo’ladi. barglari asosan ildizoldi to’p barglardan tashkil topgan. ularning bandi qisqa va yo’g’on, plastinkasi keng va uch marta cho’ziq, cho’ziq-lansetsimon yoki lansetsimon bo’laklarga qirqilgan. barg bo’laklari o’z navbatida ikki marta patsimon qirqilgan. poyadagi barglari kam (siyrak), mayda, qinli, yuqoridagilari faqat qindan tashkil topgan, poyada ketma-ket joylashgan. poyadagi barglari maydaroq, bir necha marta patsimon qirqilgan bo’lib, bandi bilan ketma-ket o’mashgan. och-sariq 5 bo’lakli …

2 / 6

r va boshqalar), paraoksikumarin va 6-8% pinenlardan tashkil topgan. sassiq kovrak ildizi tarkibida 67,31% gacha kraxmal, 9% gacha smola, efir moyi va boshqa moddalar bor. ildizida kovrak ildizi tarkibida 67,31% gacha kraxmal va 9% smola, 0,4% gacha efir moyi bor. ildizidan olingan yelim-smola “assa fetida" 9,35-65,15% smolalar, 12-48% yelim, 5,8-20% efir moyi va boshqa birikmalar (umbelliferon kumarini, ferula kislotasi va uning smola spirtlari bilan hosil qilgan efirlari) dan tarkib topgan. yelim-smola efir moyi tarkibida o’simlikka sarimsoq xidi beruvchi organik sulfidlar (65% gacha), pinen, p-oksikumarin va boshqa faol birikmalar bo’ladi. ishlatilishi. ibn sino sassiq kovrakni ichni qotiruvchi deb hisoblaydi. uning fikricha ildizi ishtaha ochadi, me’dani mustahkamlaydi, yashirin yiringli yaralarni davolaydi, bo’g’imlardagi og’riqni qoldiradi, tepkini davolaydi (malham holida) va turli zaharlarga qarshi ta’sir ko’rsatadi (agarda dorisi ichilsa). sassiq kovrak yelimi ibn sino aytishicha, biroz burishtiruvchi, yel haydovchi hamda teri ostida quyilib qolgan qonlarni va shishlarni so’rdiruvchi ta’sirga ega. sassiq kovrak yelimi yomon …

3 / 6

gan yelim smoladan astma va bazi nerv kasalliklarda ishlatiladigan dori tayyorlanadi. malumki, dunyo miqiyosida farmasevtika korxonalarida ishlab chiqarilayotgan dori vositalarining taxminan 50% dorivor o’simliklar xomashyosidan bo’lgan talabni keskin oshishiga sabab sassiq kovrak “anjudan” nomli o’simlikning shirasi bo’lib misrda uni abu kabir deb atashadi. eng sifatli kovrak yilim smolasi bu qizil, kuchli xidi (sarimsoq piyoz kabi) bor kovrakdir. bazilar ana shu hidi sabbabli xush ko’rishmaydi. boshqa kovrak turlarini bundan ham kuchli noxush xidi bo’ladi. kovrak o’ziga tortish hissiga ega bo’lib go’sht hajmini kichraytiradi va uni titkilab tashlaydi. boshqa daraxt shiralariga nisbatan uning tabiati eng issiq va eng siyrak shuning uchun u kuchli so’rish ta’siriga egadir. kovrakning foydasi judayam ko’p. qadimda odamlar eng ko’p uning bazi foydali tomonlari haqida yaxshi bilishgan, qolgan foydasi haqida esa deyarli hech qanday ma’lumot yo’q. sassiq kovak shilimshiq chiqadigan balg’am tashlatadigan ta’sirga ega ko’krak qafasini tozalab ovozini tiniqlashtiradigan agar uni suvda eritib ichsa xirillagan ovoz ochiladi. bundan …

4 / 6

irishi kerak. oddiy falajlik va bel og’riqlarida, asablar zaiflashganda ham yordam beradi. agar uni suyuq dori sifatida ichsa yoki malham dori sifatida surtsa son boldirlarga og’riqlarni bartaraf etadi. sassiq kovrak qonni tozalaydi va bezgakni yo’q qiladi. ichga qabul qilganda kovrak boldirlarni chiqaradi, qorin bo’shlig’ida turib qolgan qonni tozalaydi. kovrakni juda ko’p ajoyibotlari bor, sanchiqlarni yoq qiladi, surunkali diareyadan aziyat chekayotgan bemorlar uni 2 gr miqdorda tanovvul qilib dardlaridan qutilishlari mumkin. ichaklardagi yaralarni davolashda yordam beradi, ichdagi qurtlarni chiqaradi. bundan tashqari, u jigar va oshqozon uchun ham foydalidir. u ichki shishlarni jumladan zararli suyuqliklarni so’rishda yordam beradi. istiqso sariq kasali bor bemorlarda taloq shamollashini davolaydi va organizimda ushlanib qolgan zararli bug’larni (bod va suyuqlik zarrachalarini chiqartiradi. bavosilni yo’q qilishda ham yordam beradi, ya’ni uni kichraytirib quritadi. xeltit siydik haydovchi vosita hisoblanadi. agar uni qalampirga aralashtirib yesa u to’xtab qolgan siydikni chiqaradi. turli xil havfli va qattiq bo’lib qolgan o’smalarni yo’q qilishda …

5 / 6

zimiga ijobiy ta’sir beruvchi biologik faol modda hisoblanadi. o’simlikning bargi, guli, po’stlog’i, mevasi, shirasi va boshqa qisimlaridan foydalaniladi. ibn sino bobomiz bu o’simlikka shunday ta’rif bergan: kovrak urug’ining qaynatmasi 3 mahal 50 gr danichilsa suti ko’payadi. olingam shirasiga anjir qo’shib yeyilsa gepatit kasalligi tuzatiladi deb aytgan. nazorat savollari 1. sassiq kovrakning biologik xususiyatlari? 2. sassiq kovrak tibbiyotda qanday maqsadlarda ishlatiladi? 3. sassiq kovrakning o’zbekistonda tarqalishi? 4. sassiq kovrak tarkibida qanday kimyoviy moddalar bor? 5. sassiq kovrak qanday iste’mol qilinadi? image1.jpeg

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sassiq kovrak - ferula vonyuchaya - ferula foetida (bunge) regel"

13-amaliy mashg’ulot mavzu: sassiq kovrak - ferula vonyuchaya - ferula foetida (bunge) regel. mashg’ulotning maqsadi: talabalar mashg’ulot davomida sassiq kovrakning biologik va dorivorlik xususiyatlari bilan tanishadilar va o’rganadilar. zarur jihozlar: o’simlikning hom-ashyo namunalari, plakatlar, urug’lar, gerbariylar. nazariy tushunchalar sassiq kovrak - ferula foetida (bunge) regel. selderdoshlar- - apiaceae (soyabonguldoshlar - umbelliferae) oilasiga kiradi. ko’p yillik, yirik, qand lavlagiga o’xshash ildizli, yo’g’on, yuqori qismi sharsimon - ro’vasimon qalin shoxlangan, 1 metrgacha balandlikdagi poyali o’t o’simlik. kovrak 8-9 yildan so’ng poya chiqaradi, tik o’sadi, yo’g’on novda shakllantiradi, yuqori qismi shoxlangan bo’ladi. barglari asosan ildizoldi to’p barglardan tashkil top...

This file contains 6 pages in DOCX format (502.1 KB). To download "sassiq kovrak - ferula vonyuchaya - ferula foetida (bunge) regel", click the Telegram button on the left.

Tags: sassiq kovrak - ferula vonyucha… DOCX 6 pages Free download Telegram

sassiq kovrak - ferula vonyuchaya - ferula foetida (bunge) regel

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "sassiq kovrak - ferula vonyuchaya - ferula foetida (bunge) regel"

Similar files