o'zbek adabiy tili me'yorlari

DOCX 3 стр. 23,3 КБ Бесплатная загрузка

3 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 23,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 3

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (3 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 3

6-mavzu: o'zbek adabiy tili me’yorlari reja: 1. imlo me’yorlari 2. talaffuz me’yorlari 3. grammatik me’yorlar 4.so‘z tanlash va qo‘llash me’yorlari 5. uslubiy me’yorlar i. imlo me’yorlari imlo me’yorlari, ya’ni to‘g‘ri yozish me’yorlari nutqiy savodxonlikni belgilovchi asosiy mezon sanaladi. imlo me’yorlari til vakillari tomonidan ongli ravishda kelishilgan holda yaratiladi. bu me’yorlarning amal qilishi maxsus imlo qoidalari bilan tasdiqlanadi. lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosi asosidagi yozuv me’yorlari o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi tomonidan 1995- yil 24- avgustda tasdiqlangan «o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari»ga tayanadi. unga harflar imlosi, o‘zak va qo‘shimchalar imlosi, bo‘g‘in ko‘chirish, so‘zlarni qo‘shib va ajratib yozish kabilarga oid qoidalar kiritilgan. yozma nutqda bu qoidalarga amal qilish majburiydir. asos va qo‘shimchalar imlosi. o‘zakdagi unlining o‘zgarishi: - a unlisi bilan tugagan fe’llarga - v, - q, - qi qo‘shimchalari qo‘shilganda a unlisi o ga o‘zgaradi va shunday yoziladi. masalan: sina > sinov, so‘ra > so‘roq, tara > taroq, sayra > sayroqi kabi. - …

2 / 3

, orzu so‘zlariga -si shaklida qo‘shiladi: avzoyi, obro‘yi, mavzusi, orzusi kabi. o‘zak va qo‘shimchadagi undoshning o‘zgarishi: -k, -q bilan tugagan so‘zlarga egalik qo‘shimchalari qo‘shilganda «k» undoshi g ga, q undoshi esa g‘ ga o‘zgaradi va shunday yoziladi. masalan: ohak> ohagi, bek > begi, tayoq > tayog‘i, yo‘q > yo‘g‘i kabi. ammo ishtirok, erk, huquq, ravnaq, yuq, haq, ishtiyoq so‘zlari bundan mustasno. -ga, -gacha, -gach, -guncha, -gani, -gudek, -gan, -gin, -gina kabi -g harfi bilan boshlanuvchi qo‘shimchalar qanday tovush bilan tugagan o‘zakka qo‘shilishiga qarab quyidagicha aytiladi va yoziladi: a) -k undoshi bilan tugagan so‘zlarga qo‘shilganda yuqoridagi qo‘shimchalarning bosh tovushi -k tarzida aytiladi va shu harf bilan yoziladi: tok + ga > tokka, ek + gin > ekkin, kichik + gina > kichikkina kabi; b) -q undoshi bilan tugagan so‘zlarga qo‘shilganda bu qo‘shimchalarning bosh tovushi -q tarzida aytiladi va shunday yoziladi: soliq + ga > soliqqa, chiq + gani > chiqqani, yoq …

3 / 3

(uyning eshigi, oq gulni uzatmoq kabi), umumiylik, noaniqlik ma’nosi esa bu kelishiklarning belgisiz shakli orqali ifodalanadi (shahar ko‘chasi, olma yemoq kabi). qo‘shma va juft so‘zlar imlosi quyidagicha tuzilishdagi qo‘shma so‘zlar qo‘shib yoziladi: • bir tushunchani bildiradigan va bir bosh urg‘u bilan aytiladigan qo‘shma so‘zlar: belbog‘, asalari, oshqozon, sheryurak, qashqargul kabi; • xush, kam, ham, umum, bop, noma, xona, sifat, rang, baxsh kabi so‘zlar yordamida yasalgan qo‘shma so‘zlar: xushxabar, kamhosil, hamfikr, umumxalq, hammabop, tavsiyanoma kabi; • ikkinchi qismi -(a) r, -mas qo‘shimchalari bilan tugaydigan qo‘shma so‘zlar: o‘rinbosar, cho‘lquvar, ishyoqmas, qushqo‘nmas kabi; • keyingi qismi turdosh ot yoki obod so‘zi bilan ifodalangan geografik nomlar: amudaryo, yangiyo‘l, kosonsoy, yunusobod kabi. quyidagi tuzilishdagi qo‘shma so‘zlar ajratib yoziladi: • birinchi qismi sifat, ikkinchisi atoqli ot bo‘lgan geografik nomlar: kichik osiyo, sharqiy òurkiston, quyi chirchiq kabi; • qo‘shma fe’lning qismlari ajratib yoziladi: shifo topmoq, olib chiqmoq, yoza boshlamoq, aytib bermoq, ko‘rgan edi kabi; • qo‘shma ravishlar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 3 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o'zbek adabiy tili me'yorlari"

6-mavzu: o'zbek adabiy tili me’yorlari reja: 1. imlo me’yorlari 2. talaffuz me’yorlari 3. grammatik me’yorlar 4.so‘z tanlash va qo‘llash me’yorlari 5. uslubiy me’yorlar i. imlo me’yorlari imlo me’yorlari, ya’ni to‘g‘ri yozish me’yorlari nutqiy savodxonlikni belgilovchi asosiy mezon sanaladi. imlo me’yorlari til vakillari tomonidan ongli ravishda kelishilgan holda yaratiladi. bu me’yorlarning amal qilishi maxsus imlo qoidalari bilan tasdiqlanadi. lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosi asosidagi yozuv me’yorlari o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi tomonidan 1995- yil 24- avgustda tasdiqlangan «o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari»ga tayanadi. unga harflar imlosi, o‘zak va qo‘shimchalar imlosi, bo‘g‘in ko‘chirish, so‘zlarni qo‘shib va ajratib yozish kabilarga oid qoidalar kiritilg...

Этот файл содержит 3 стр. в формате DOCX (23,3 КБ). Чтобы скачать "o'zbek adabiy tili me'yorlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o'zbek adabiy tili me'yorlari DOCX 3 стр. Бесплатная загрузка Telegram