kriminalistika metodlari

DOCX 1 page 33.6 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.6 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

2-bob kriminalistika metodlari 1-§ kriminalistikada qo'llaniladigan metodlar tasnifi metod – bu ma'lum maqsadga erishish uchun tabiat va ijtimoiy hayotdagi hodisalarni tadqiq etish usullari degan ma'noni anglatadi. faqat tadqiqot natijalari emas, balki unga olib boradigan yo'l ham haqiqiy bo'lishi kerak. har qanday fanlar kabi kriminalistika ham tabiat va jamiyat voqeliklarini hamda predmetlarni bilishning umumfalsafiy va mantiqiy usullariga suyanadi. lekin har bir fan o'zi tekshiradigan jabhalarning mohiyati va tadqiq qilishning maqsad-vazifalariga xos bo'lgan turli muayyan uslublardan foydalanadi, shuningdek, yangi uslublar yaratadi. kriminalistikada turli xil metodlar qo'llaniladi, ularni tasniflashda, eng avvalo, kriminalistikaning fan va amaliyot borasidagi metodlarini farq qilish kerak. ulardan foydalanish imkoniyatlari tergov harakatlarini amalga oshirish maqsadi, shart-sharoiti va usullari bilan belgilanadi. masalan, tergov eksperimenti amaliy faoliyat metodi sifatida faqat protsessual qonun bilan qat'iy tartibga solingan holda qo'llaniladi va ish uchun ahamiyatli bo'lgan ma'lumotlarni tekshirish hamda aniqlab olish maqsadida amalga oshiriladi. ilmiy ekspertimentlarga bunday talablar qo'yish shart emas. kriminalistika, amaliy faoliyatda metodlar …

2 / 1

lar ichida, eng avvalo, dialektik metod muhim o'rin egallaydi. unga binoan har bir buyum boshqalari bilan o'zaro aloqalarda, harakatda, muayyan sharoitlarda kelib chiqishi va yo'qolishi mumkin. jinoyatni ochish va tergov qilishda kelib chiqadigan har qanday masalani hal etishda dialektika tadqiq etilayotgan hodisaga ob'ektiv yondashuvning munosabatlari va aloqalarini, shuningdek, unga xos barcha xususiyatlarni e'tiborga olishni talab etadi. dialektika qonunlari barcha narsalar va voqeliklarning mohiyatini tadqiq qilish, bilish, shunday ekan jinoyatni ochish va uni sodir etgan shaxsni aniqlash imkoniyati bor, degan bilish nazariyasiga asoslanadi. dialektik metod turli munosabat va aloqalar e'tiborsiz qolib ketishidan, bir tomonlama tergov qilishdan, faqat bir xil holat bilan qiziqishdan saqlaydi. umumilmiy metodlarning muayyan turlariga kuzatuv, qiyoslash, o'lchash, tasvirlash, eksperiment o'tkazish, modellashtirish va boshqalar kiradi. kuzatuv. predmetlar va hodisalarni faol bir maqsadga qaratilgan reja asosida va bevosita qabul qilish kuzatuv orqali amalga oshiriladi. kuzatuv amaliy faoliyatda tintuv va boshqa tergov harakatlarini amalga oshirish cho¦ida alohida ahamiyatga ega. kuzatuv vazifalari …

3 / 1

ddiy hodisalarni ham bilish mushkul. bilish jarayonida, shu jumladan, jinoyatni tergov qilish va ekspertiza jarayonida mazkur metodni keng qo'llash zarurati yuqorida ta'kidlangan holat bilan izohlanadi. qiyoslash kriminalistikada, umuman identifikatsiyalash maqsadida o'tkazilayotgan tadqiqotda alohida ahamiyatga ega. qiyoslash metodini qo'llash mantiqning ikki qoidasiga javob berishi kerak: 1) ob'ektiv voqelikning bir xilda predmetlari va hodisalarini, bir turdagi tushunchalarni qiyoslashga yo'l qo'yiladi; 2) qiyoslashda muhim ahamiyatga molik belgilardan foydalaniladi. kriminalistik maqsadlarda amalga oshiriladigan qiyoslashda tez-tez uchraydigan belgilar muhim o'rin tutadi. qiyoslash metodi kriminalistik amaliyotda mantiqiy bilishning boshqa metodlari, ya'ni tahlil qilish, hodisalarni bir butun holda tekshirish usuli bilan qo'shib olib boriladi. o'lchash. bu metod yordamida o'lchanadigan buyum va o'lchov birligi, miqyosi yoki etaloni (metr, kilogramm, minut, litr, harorat, rang kabilar) o'rtasidagi nisbat orqali belgilanadi. aniq o'lchovga ega bo'lish uchun maxsus asbob va anjomlardan foydalaniladi. o'lchov ilmiy va amaliy faoliyatda muntazam qo'llaniladi. u kriminalistikada hodisa yuz bergan joyni va ashyoviy dalillarni o'rganishda, ekspertiza va boshqa …

4 / 1

boshqa odamlar ko'rsatgan belgilar asosida, masalan, guvohlar, jabrlanganlarning so'zlari asosida shaxs qiyofasini tasvirlaydi. qiyoslash ma'lum tartibda bajariladigan tasvirlash va solishtirib ko'rish elementlari bilan bo¦lab olib borishdir. jumladan, kriminalistikada odamning tashqi qiyofasini so'z orqali ifodalash, ta'riflab berish anatomik va funktsional belgilar yordamida amalga oshiriladi. izchilligi, belgilarining soni va so'z tarzidagi ifodasi ma'lum tasvirlar vositasida bayon etiladi. bunday tasvirlarda solishtirish elementlari ancha ahamiyatli o'rin egallaydi. eksperiment. uning zaminida tekshirilayotgan hodisani o'rganish va uning boshqa hodisalar bilan aloqasini aniqlash maqsadida o'tkaziladigan ilmiy asoslangan tajriba yotadi. bunda tekshirilayotgan hodisa sun'iy ravishda iloji boricha to'la va aniq takrorlanadi. eksperiment kuzatuv bilan birga olib boriladi, ammo bu mazkur metodlar aynan bir xil ekan, degan ma'noni bildirmaydi. eksperimentning o'ziga xos belgisi kuzatilayotgan hodisa jarayoniga eksperiment o'tkazuvchining faol aralashuvidan iborat. kriminalistikada eksperimental tekshirish va aniqlab olish, ba'zi hollarda tergov yoki sudda ko'rilayotgan ish yuzasidan ahamiyatli bo'lgan yangi ma'lumotlarni olish uchun o'tkaziladi. tergov eksperimenti, albatta, protsessual shaklda amalga oshiriladi. …

5 / 1

alistikada keng foydalaniladi. jinoyat protsessida materialdan tayyorlangan modellarga gipsli shakl yasash, barmoq izlari nusxasi olish, voqea sodir bo'lgan joyning konstruktsiyasini tayyorlash, m.m.gerasimov metodi asosida odamning bosh ko'rinishini tiklash kabilar kiradi. bilish jarayonida ideal model ham ma'lum rol o'ynaydi. bunga, eng avvalo, tezkor-qidiruv, tergov va ekspert versiyalari kiradi. modellashtirish rolini baholar ekanmiz, har qanday yaxshi nusxa hech qachon originalni to'la ifodalay olmasligini e'tiborga olmoq kerak. nusxa ob'ektning belgilari, xossalari va sifatidan bir qisminigina ifodalaydi. ammo modellashtirish vositasida tadqiq qilinayotgan ob'ekt to'¦risida bir oz bo'lsa-da, qo'shimcha axborot olish mumkin. bunday axborot tergovchining bo'lib o'tgan hodisalar to'¦risida tasavvurini kengaytiradi. ekspertlar amaliyotida boshqa bir qancha umumilmiy metodlardan foydalaniladi. matematik metod tobora keng o'rin egallamoqda. axborot hisoblash markazlari ehmning yangi avlodi bilan ta'min etilgan bo'lib, ular ichki ishlar vazirligi va boshqa huquqni himoya qiluvchi organlar tizimida keng ishlatilmoqda. kriminalistik ekspertiza amaliyotida an'anaviy qo'llanilayotgan fizikaviy va kimyoviy metodlar anchani tashkil qiladi. mikroskopiya, gazsimon moddaning mass-spektral analizi, …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kriminalistika metodlari"

2-bob kriminalistika metodlari 1-§ kriminalistikada qo'llaniladigan metodlar tasnifi metod – bu ma'lum maqsadga erishish uchun tabiat va ijtimoiy hayotdagi hodisalarni tadqiq etish usullari degan ma'noni anglatadi. faqat tadqiqot natijalari emas, balki unga olib boradigan yo'l ham haqiqiy bo'lishi kerak. har qanday fanlar kabi kriminalistika ham tabiat va jamiyat voqeliklarini hamda predmetlarni bilishning umumfalsafiy va mantiqiy usullariga suyanadi. lekin har bir fan o'zi tekshiradigan jabhalarning mohiyati va tadqiq qilishning maqsad-vazifalariga xos bo'lgan turli muayyan uslublardan foydalanadi, shuningdek, yangi uslublar yaratadi. kriminalistikada turli xil metodlar qo'llaniladi, ularni tasniflashda, eng avvalo, kriminalistikaning fan va amaliyot borasidagi metodlarini farq qilish ker...

This file contains 1 page in DOCX format (33.6 KB). To download "kriminalistika metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kriminalistika metodlari DOCX 1 page Free download Telegram