xrizantema gullari

DOCX 9 pages 185.2 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 185.2 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

yashash uchun kurash va tabiiy tanlanish darvin sun’iy tanlash yo‘li bilan yovvoyi hayvonlarni xonaki- lashtirish, yovvoyi o‘simliklarni madaniylashtirish, zot va navlar- ning belgi-xossalarini o‘zgartirish mumkinligini aniqlagach, tabiiy xrizantema gullari bug‘u shoxlari 32 3 tovuq tojlari drozofila pashshasining ko‘zlari 6 27-rasm. o‘simliklar, hayvon va bakteriyalardagi o‘zgaruvchanlik. 3—biologiya 65 sharoitda yashaydigan organizmlarda ham shunga o‘xshash jarayon ro‘y berishi mumkin, degan taxminga keldi. lekin uning qanchalik asosli ekanligini isbotlash uchun, birinchidan, tabiiy sharoitda yashaydigan o‘simlik va hayvonlarda shaxsiy o‘zgaruv- chanlik, ikkinchidan, odam xohishiga o‘xshash tabiatda ham qan- daydir yo‘naltiruvchi omil mavjudligini bilish zarur edi. tabiiy sharoitda o‘simlik va hayvonlardagi shaxsiy o‘zgaruvchanlik darvin har qanday o‘simlik, hayvon nasl qoldirganda yangi avlod ota-onadan, shuningdek, o‘zaro ayrim belgi-xossalari bilan farq qilishini kuzatdi va uni shaxsiy o ‘zgaruvchanlik deb nomladi (27-rasm). olim qayd q’ilishicha, o‘zgaruvchanlikning asl sababi organizm atrofidagi abiotik va biotik muhitning o‘zgarishi bilan chambarchas bog‘liq. odatda harorat, namlik, havo, oziqa va boshqa omillarning o‘zgarishi organizmlarning …

2 / 9

anmagan organizmlar guruhini tushungan. bir tur bilan ikkinchi tur orasida oraliq formalar uchramaydi. lekin tur bilan tur xili orasida bunday oraliq formalarning uchrashi tabiiy bir hol. shu bois tur xillarini darvin yashagan davrda «shubhali turlar» deb ham ataganlar tur xillarining tabiatda mavjudligi tufayli olimlar turlar sonini aniqlashda qiyinchilikka duch keladilar. bunga asosiy sabab ba’zi olimlar belgi-xossalarning ifodalanish darajasiga yetmagan organizmlar guruhini tur, boshqa olimlar esa tur xili deb hisoblaydilar. darvin yashagan davrda angliya flo- rasida 182 ta «shubhali turlar» mavjud bo‘lgan. organizmlarning ko‘payishi tezligi sizlar kundalik hayotda qoqio‘t, ituzum, uy pashshasi, baqalar va boshqa hayvon, o‘simliklar o‘zidan ko‘p nasl qoldirishini kuzatgansizlar. 12-jadvalda ba’zi hayvon, o‘simlik- larning qoldiradigan nasl miqdoriga oid ma’lumotlar keltirilgan. ko‘p hollarda qoldirgan naslning barchasi voyaga yetmay nasl berishga ulgurmaydi. ularning ko‘pchiligi shaxsiy taraqqiyotning turli bosgichlarida nobud bo‘ladi. 12-jadval o‘simlik va hayvonlarning nasl berish darajasi organizmlar xili tuxum yoki urug‘ soni askarida 50000000—60000000 cho‘chqa soliteri 200000000—300000000 laqqa baliq …

3 / 9

izmlar orasidagi kurash; d) organizmlarning anorganik tabiatning noqulay sharoit- lariga qarshi kurashi kabi formalarini farqlagan. har xil turlarga mansub organizmlar orasidagi kurash niho- yatda turli-tuman. chunonchi, bo‘ri va tulkilar tovushqonlar bilan oziqlanadilar. shunga ko‘ra bo‘rilar bilan tulkilar, shu- ningdek, tulkilar bilan tovushqonlar orasida doimo, yashash uchun o‘zaro kurash ketadi. o‘ljaning yo‘qligi yirtqichlar- ning och qolishiga va o‘limiga sabab bo‘ladi. markaziy osiyoda ko‘p tarqalgan hind maynasi chi- girtkalar bilan ham oziqlanadi. chigirtkalar chumchuqlar uchun ham oziqa sanaladi. binobarin, maynalar bilan chumchuqlar orasi- da raqobat ro‘y beradi. tuyoqli hayvonlar o‘simliklar bilan oziq- lanadi. o‘simliklar bilan chigirt- kalar ham oziqlanadilar. chigirtkalarning tez ko‘payishi tuyoqli hayvonlarning och qolib o‘lishiga sabab bo‘ladi. ikkinchi tomondan tuyoqli hayvonlar hayoti yirtqich hayvonlarga bog‘liq. o‘simliklarning mavjudligi faqat o‘txo‘r hayvonlargagina emas, balki ularni changlatadigan hasharotlar, shuningdek, boshqa o‘simlik turlari o‘rtasida bo‘ladigan raqobat bilan ham aloqador. turlar orasidagi yashash uchun kurash unchalik shiddatli bo‘lmasligi mumkin (28-rasm). bunga asosiy sabab har turga …

4 / 9

r turga kiruv- chi qushlar orasida urchish paytida uya qurish uchun joy tanlash bo‘yicha raqobat ro‘y beradi. sutemizuvchi hayvonlar, qushlarda erkak organizmlar o‘rtasida urg‘ochi organizmlar bilan qo‘shilish uchun kurash ketadi. g‘o‘za, bug‘doy va boshqa o‘simlik urug‘lari zich ekilganda, ular orasida yorugiik, namlik, oziqa uchun raqobat kuzatiladi. oqibatda ular nimjon bo‘lib o‘sadilar. bir turga kiruvchi daraxtlar, butalar orasida ham bunday holat kuzatiladi. shox-shabbasi keng quloch yozgan eng baland daraxt- lar quyosh nurining ko‘p qismini tutib qoladi. ularning baquvvat ildiz sistemasi tuproqdan ko‘proq suv va unda erigan mineral moddalarni shimib oladi. buning hisobiga qo‘shni daraxtlar zaif bo‘lib o‘sadi yoki o‘sishdan to‘xtab nobud bo‘ladi (29—30-rasm- lar). organizmlarning anorganik tabiatning noqulay sharoitlariga qarshi kurashi anorganik tabiat omillari organizmlarning rivojlanishiga, yashab qolishiga katta ta’sir ko‘rsatadi. kuz kelishi bilan bir yil- lik o‘simliklarning hammasi, shuningdek, ko‘p yillik o‘t o‘simlik- larining tuproq ustki qismlari nobud bo‘ladi. qish qattiq kelgan yillarida ko‘p yillik daraxtlar, yumronqoziqlar, yomg‘ir chu- valchanglari, …

5 / 9

iga kirib olib, uni tuproqdagi nam va oziq moddalar bilan ta’minlaydi. bu dub, qayin, buk kabi daraxtlarning normal o‘sishiga yordam beradi. respublikamizdagi ko‘llar, suv havzalarida baliqlarni sun’iy yo‘l bilan urchitish uchun avvalo ular yirtqich (cho‘rtan) va uncha ahamiyati bo‘lma- gan (gambuziya) baliqlardan tozalanadi. shundan keyin suv havzalarida xo‘jalik uchun ahamiyatli hisoblangan baliqlar ko‘paytiriladi. ovchilik xo‘jaligini ilmiy asosda olib borish uchun ii iv ii iii i iv ii v iii ii 29-rasm. bir turga kiruvchi daraxtlar orasidagi kurash. 30-rasm. tur ichidagi kurash: 1—kiyiklar; 2—fillar; 3—zebralar. hayvonlar biologiyasi, ya’ni urchish davri, nasl miqdori, ularning voyaga yetish muddati, nimalar bilan oziqlanishi, organizmlar orasidagi munosabatlar diqqat markazida bo‘ladi. yirtqich hayvonlar — bo‘ri, tulkilar yo‘qotilayotganda ularning sanitarlik roli — o‘ljalar orasidan nimjon, kasal individlarni ko‘plab yo‘qotishi hisobga olinadi. madaniy o‘simliklarga qaraganda yovvoyi o‘simliklar yashovchan bo‘ladi. ular madaniy o‘simliklarning rivojlanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi uchun (piyoz, sabzi, rediska va boshqa o‘simliklar) o‘toq qilinib, begona o‘tlardan xalos etiladi. …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xrizantema gullari"

yashash uchun kurash va tabiiy tanlanish darvin sun’iy tanlash yo‘li bilan yovvoyi hayvonlarni xonaki- lashtirish, yovvoyi o‘simliklarni madaniylashtirish, zot va navlar- ning belgi-xossalarini o‘zgartirish mumkinligini aniqlagach, tabiiy xrizantema gullari bug‘u shoxlari 32 3 tovuq tojlari drozofila pashshasining ko‘zlari 6 27-rasm. o‘simliklar, hayvon va bakteriyalardagi o‘zgaruvchanlik. 3—biologiya 65 sharoitda yashaydigan organizmlarda ham shunga o‘xshash jarayon ro‘y berishi mumkin, degan taxminga keldi. lekin uning qanchalik asosli ekanligini isbotlash uchun, birinchidan, tabiiy sharoitda yashaydigan o‘simlik va hayvonlarda shaxsiy o‘zgaruv- chanlik, ikkinchidan, odam xohishiga o‘xshash tabiatda ham qan- daydir yo‘naltiruvchi omil mavjudligini bilish zarur edi. tabiiy sharoitda o‘sim...

This file contains 9 pages in DOCX format (185.2 KB). To download "xrizantema gullari", click the Telegram button on the left.

Tags: xrizantema gullari DOCX 9 pages Free download Telegram