elektron raqamli imzo algoritmlaridan foydalanish

DOC 32 pages 850.5 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 850.5 KB

File type DOC

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

mavzu: elektron raqamli imzo algoritmlari page elektron raqamli imzo algoritmlaridan foydalanish reja kirish i bob. elektron raqamli imzo haqida umumiy ma’lumot. axborotlarni kriptografik himoyalash usullari 1.1 elektron raqamli imzo tushunchasi 1.2. rsa va el-gamal ochiq kalitli shifrlash algoritmi asosida elektron raqmli imzolari. rsa ochiq kalitli shifrlash algoritmi asosidagi eri 1.3. dsa eri standarti. gost r 34.10-94 elektron raqamli imzosi ii bob. elektron raqamli imzo algoritmlaridan foydalanish. 2.1. elliptik egri chiziqlarga asoslangan elektron raqamli imzo algoritmlari 2.2. ec dsa raqamli imzo algoritmi 2.3. gost r 34.10-2001 elektron raqamli imzo algoritmi 2.4. mavjud hisoblash murakkablik masalalariga asoslangan eri algoritmi xulosa. adabiyotlar va internet resurslari ro‘yxati kirish o‘zbekiston respublikasi mustaqillik yillari axborotlashtirish sohasida inqilobiy o‘zgarishlar davrini boshdan kechirmoqda. zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari qulayliklar yaratish bilan bir qatorda yangi muammolarni ham o‘rtaga qo‘ymoqda. axborot bazalarida saqlanadigan va telekommunikatsiya tizimlarida aylanayotgan axborot xavfsizligiga tahdid keskin oshmoqda. keyingi vaqtlarda, ayniqsa, internet paydo bo‘lgandan boshlab, axborot o‘girlash, axborot …

2 / 32

a ularni takomillashtirish muammolarini dolzarb qilib qo‘ydi. bu muammoni hal etish uchun axborot xavfsizligini ta’minlashning ilmiy asosi bo‘lgan kriptologiyani rivojlantirish zaruriyati paydo bo‘ldi. aloqa kanallari orqali axborot xavfsizligini ta’minlab saqlash va uzatish tizimlarini yaratish hamda tahlil qilish bilan kriptologiya fani shug‘ullanadi. kriptologiya grekchada kryptos –“sirli” va logos -“xabar” (axborot) degan ma’noni anglatadi. o‘zbekiston respublikasida kriptografiya sohasida ilmiy tadqiqotlar boshlanganiga hali ko‘p bo‘lgani yo‘q. respublikada o‘zbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligining fan-texnika va marketing tadqiqotlari markazi olimlari birinchilardan bo‘lib kriptografiya yo‘nalishi bo‘yicha ilmiy tadqiqotlarni boshlab yubordilar. 1974 yilda o‘zbek olimi o‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi professor xasanov po‘lat fattoxovich tomonidan taklif etilgan diamatritsalar algebrasini xasanov xislat po‘latovich tomonidan kriptografiya masalalarini yechish uchun takomillashtirilib topilgan parametrli algebra ishlab chiqildi. buning natijasida fan-texnika va marketing tadqiqotlari markazining bosh ilmiy xodimi xasanov p.f. rahbarligida 2002 yilda kriptografiya bo‘yicha birinchi patentga talabnoma berildi. bu patent 2006 yilda o‘zbekiston respublikasi davlat patent idorasi tomonidan registratsiya qilindi va …

3 / 32

axborot texnologiyasi. axborotning kriptografik muhofazasi. xeshlash funksiyasi» shular jumlasidandir. kriptografiya yo‘nalishini rivojlantirishga davlatimiz tomonidan ham katta ahamiyat berilmoqda. bunga keyingi yillarda qabul qilingan bir nechta qonun va meyoriy hujjatlar, jumladan, «axborotlashtirish», «elektron raqamli imzo», «elektron hujjat aylanishi» to‘grisidagi qonunlar, prezidentimizning 2007 yil 3 aprelda qabul qilgan «o‘zbekiston respublikasida axborotning kriptografik himoyasini tashkil etish chora-tadbirlari» to‘grisidagi qarori misol bo‘lishi mumkin. 03070-sonli «raqamli imzoni shakllantirish va autentifikatsiya usuli» patenti g‘oyalari o‘zbekiston respublikasining qonun va qarorlarini amalga tadbiq etishda muhim ahamiyat kasb etmoqda. so‘nggi yillarda milliy standartlarga asoslanib ye-xujjat elektron xujjat almashish tizimi, e-xat elektron xat almashish tizimi, himoyalangan fayl «himfayl» tizimi va masofaviy soliq hisoboti topshirish tizimi uchun ishlab chiqilgan kriptoprovayderlar ishlab chiqildi. hozirgi kunda ko‘pgina korxonalarda, jumladan – o‘zbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi, davlat soliq qo‘mitasi, tashqi ishlar vazirligi, davlat aloqa inspeksiyasi, fan-texnika va marketing tadqiqotlari markazi, o‘zimpeksaloqa korxonasi, o‘zbektelekom ak va boshqalarda milliy tizimlardan foydalanilmoqda. kriptografiya sohasidagi ilmiy-tadqiqot ishlari natijalari …

4 / 32

unning e’lon qilinishi uning ahamiyatini naqadar yuqori ekanligini bilib olish qiyin emas. shuning uchun qo‘yilgan masalani dolzarb deb qarash o‘rinli bo‘ladi. i bob. elektron raqamli imzo haqida umumiy ma’lumot. axborotlarni kriptografik himoyalash usullari 1.1 elektron raqamli imzo tushunchasi qabul qilib olingan ma’lumotlarning haqiqiy yoki haqiqiy emasligini aniqlash masalasini, ya’ni ma’lumotlar autentifikatsiyasi masalasining mohiyati haqida to‘xtalamiz. har qanday yozma xat yoki hujjatning oxirida shu hujjatni tuzuvchisi yoki tuzish uchun javobgar bo‘lgan shaxsning imzosi bo‘lishi tabiiy holdir. bunday holat odatda quyidagi ikkita maqsaddan kelib chiqadi. birinchidan, ma’lumotni olgan tomon o‘zida mavjud imzo namunasiga olingan ma’lumotdagi imzoni solishtirgan holda shu ma’lumotning haqiqiyligiga ishonch hosil qiladi. ikkinchidan, shaxsiy imzo ma’lumot hujjatiga yuridik jihatdan mualliflikni kafolatlaydi. bunday kafolat esa savdo–sotiq, ishonchnoma, majburiyat va shu kabi bitimlarda alohida muhimdir[3]. hujjatlardagi qo‘yilgan shaxsiy imzolarni soxtalashtirish nisbatan murakkab bo‘lib, shaxsiy imzolarning mualliflarini hozirgi zamonaviy ilg‘or kriminalistika uslublaridan foydalanish orqali aniqlash mumkin. ammo elektron raqamli imzo xususiyatlari bundan farqli …

5 / 32

tifikatsiya masalasining to‘la yechilishiga javob bera olmaydi. shuning uchun autentifikatsiya uslubi va vositalari kriptografik algoritmlar bilan birgalikda kompleks holda qo‘llanilishi talab etiladi. quyida ikkita (a) va (b) foydalanuvchilarning aloqa munosabatlarida autentifikatsiya tizimi raqib tomonning o‘z maqsadi yo‘lidagi qanday hatti-harakatlaridan va kriptotizim foydalanuvchilarining foydalanish protokolini o‘zaro buzilishlardan saqlashi kerakligini ko‘rsatuvchi holatlar ko‘rib chiqiladi. rad etish (renegatstvo). foydalanuvchi (a) foydalanuvchi (b) ga haqiqatan ham ma’lumot jo‘natgan bo‘lib, uzatilgan ma’lumotni rad etishi mumkin. bunday qoida buzilishining (tartibsizlikning) oldini olish maqsdida elektron (raqamli) imzodan foydalaniladi. modifikatsiyalash (o‘zgartirish). foydalanuvchi (b) qabul qilib olingan ma’lumotni o‘zgartirib, shu o‘zgartirilgan ma’lumotni foydalanuvchi (a) yubordi, deb ta’kidlaydi (da’vo qiladi). soxtalashtirish. foydalanuvchi (b)ning o‘zi ma’lumot tayyorlab, bu soxta ma’lumotni foydalanuvchi (a) yubordi deb da’vo qiladi. faol modifikatsiyalash (o‘zgartirish). (a) va (b) foydalanuvchilarning o‘zaro aloqa tarmog‘iga uchinchi bir (v) foydalanuvchi noqonuniy tarzda bog‘lanib, ularning o‘zaro uzatayotgan ma’lumotlarini o‘zgartirgan holda deyarli uzluksiz uzatib turadi. niqoblash (imitatsiyalash) uchinchi foydalanuvchi (v) foydalanuvchi (b)ga foydalanuvchi …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektron raqamli imzo algoritmlaridan foydalanish"

mavzu: elektron raqamli imzo algoritmlari page elektron raqamli imzo algoritmlaridan foydalanish reja kirish i bob. elektron raqamli imzo haqida umumiy ma’lumot. axborotlarni kriptografik himoyalash usullari 1.1 elektron raqamli imzo tushunchasi 1.2. rsa va el-gamal ochiq kalitli shifrlash algoritmi asosida elektron raqmli imzolari. rsa ochiq kalitli shifrlash algoritmi asosidagi eri 1.3. dsa eri standarti. gost r 34.10-94 elektron raqamli imzosi ii bob. elektron raqamli imzo algoritmlaridan foydalanish. 2.1. elliptik egri chiziqlarga asoslangan elektron raqamli imzo algoritmlari 2.2. ec dsa raqamli imzo algoritmi 2.3. gost r 34.10-2001 elektron raqamli imzo algoritmi 2.4. mavjud hisoblash murakkablik masalalariga asoslangan eri algoritmi xulosa. adabiyotlar va internet resurslari ro‘yxati...

This file contains 32 pages in DOC format (850.5 KB). To download "elektron raqamli imzo algoritmlaridan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: elektron raqamli imzo algoritml… DOC 32 pages Free download Telegram