nur yutilishining asosiy qonunlari

PPTX 16 pages 147.2 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 147.2 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint mavzu: nur yutilishining asosiy qonunlari buger-lambert-ber qonuni va undan chetlanish hollari molyar so'ndirish koeffitsienti optik zichlik. fotometrik aniqlashning optimal sharoitini tanlash (buger –lambert –ber qonuni ) elektromagnit to'lqinlarning eritmada tarqalishdagi asosiy xususiyatlaridan biri intensivlik bo'lib, vaqt birligida maydondan o'tayotgan kvantlar soniga bog'liq kattalikdir. monoxromatik nur oqimi modda orqali o'tayotganda bu nurning bir qismi qaytariladi, bir qismi yutiladi va bir qismi esa eritmadan o'tib ketadi. rasm 2. nur oqimining rangli eritmadan o'tishi. ј0 =jk + jyu + jo' kyuvetalar bir xil bo'lganligi uchun qaytgan nurning miqdori bir xil ekanligini hisobga olsak, yuqoridagi tenglama soddalashadi: j0 =jyu + jo't o'tkazuvchi muhit yutgan nurning solishtirma miqdori, tushayotgan nurning intensivligiga bog'liq emas. bir xil qalinlikdagi har bir qatlam, eritmaning kontsentratsiyasi o'zgarmas bo'lganda tushayotgan monoxromatik nurni teng miqdorda yutadi . buger (1729) va lamberg (1760) larning nur yutilishining birinchi qonuni . ma'lum bir qatlamdan o'tgan nurning intensivligi ikki baravar kamayada deb faraz qilsak …

2 / 16

ni 1852 yil ber tomonidan ochildi. u eritmalarda nurning yutilishini o'rganib yuitilish koeffitsienti (k) ning nurni yutayotgan modda kontsentratsiyasiga to'g'ri proportsional ekanligini aniqladi. k= c bunda -yutilish koeffitsienti va u kontsentratsiyaga bog'liq emas. bu koeffitsient molyar so'ndirish koefitsienti deyiladi. s-moddaning kontsentratsiyasi. buger-lambert qonuni modda kontsentratsiyasi o'zgarmas bo'lganda nurning yutilishi, yutuvchi qatlamning qalinligiga bog'liq ekanligini ifodalasa. ber qonuni eritma qalinligi o'zgarmas bo'lganda nurning yutilishi kontsentratsiyaga bog'liqligini ifodalaydi. ikkala qonun birlashtirilib buger-lambert-ber qonuni deb qabul qilindi va quyidagi formula bilan ifodalandi. j=j0 10-lc ` yoki logarifmik xolda lg =lc a lg moddaning optik zichligi deb ataladi. bu erda a-optik zichlik, nurning yutilgan miqdorini ifodalovchi o'lchovsiz kattalik. proportsionallik koeffitsienti -yutilishning molyar koeffitsienti deyiladi va 1sm qalinlikdagi kontsentratsiyasi 1mol/l bo'lgan eritmadan o'tayotgan nurning yutilishini ko'rsatadi. yutilish o'lchamsiz kattalik bo'lganligi uchun -qiymati lc-teskari kattalik qiymatiga ega bo'lishi kerak. agar kontsentratsiyasini (s) mol/l da, eritma qalinligini (l) sm da o'lchansa -ning qiymati l/mol.sm, bilan ifodalanadi. eritma …

3 / 16

yoki a2-lgt ber qonunidan foydalanilganda bir necha talablar qo'yiladi. 1). tushayotgan nur qat'iy monoxromatik; 2). rangli eritma etarlicha suyultirilgan; 3).aniqlanayotgan komponent barqaror tarkibli birikmaga aylantirilgan; 4).eritmaning barcha begona komponentlari kontsentratsiyasi va tabiati hamma vaqt deyarli o'zgarmas bo'lishi kerak. buger-lambert-ber qonunidan chetlanish hollari. nur yutilish qonuni ko'p tajribalar o'tkazish yo'li bilan tekshirilgan va qonun sifatida qaror topgan. lekin kompleks birikmalar bilan ishlanganda amalda bu qonundan chetlanish ro'y beradi. ber qonuni faqat suyultirilgan eritmalar uchun to'g'ri keladi va shuning uchun uning ishlatilish sohasi bir oz chegaralangan. bu qonundan chetlanish quyidagi hollarda sodir bo'ladi. 1). aniqlanayotgan ion rangli birikmaga o'tkazilsa. me+r=mer bunda me- aniqlanayotgan ion, ko'pincha rangsiz yoki juda och rangga ega bo'ladi. r-reagent, uning rangi mer rangidan farq qiladi. mer-rangli birikma. masalan, temir (iii) ionini kuchsiz sariq rangda, rodanid ioni rangsiz, ammo temir rodanidi kompleksi to'q qizil ranglidir. bu reaktsiya qaytar reaktsiya bo'lib, mer ning dissotsilanish konstantasini quyidagicha ifodalash mumkin. bunda s-rangli …

4 / 16

bilib olish kerak. 4)rangining intensivligi, binobarin nurning yutilishi ham ko'pincha haroratga bog'liq bo'ladi. masalan. harorat ortishi bilan: a) w(cn)5-ning rang intensivligi ortadi; b) mo(cn)5-ning rang intensivligi kamayadi; v) j2+kraxmalning rang intensivligi kamayadi. 5)eritmada begona ionlarning bo'lishi bir necha xil ta'sir etadi (rangli begona ion bo'lsa, reagent reaktsiyaga kirishsa yoki eritmaning rangiga ta'sir etsa, bu holda ham qonundan chetlanishga olib keladi) molyar so'ndirish koeffitsienti nur yutuvchi har qanday sistemaning asosiy xarakterlovchi kattaligi berilgan to'lqin uzunlikdagi molyar so'ndirish koeffitsientdir. nur yutilishining asosiy qonuniga binoan lc bu kattalikning fizik ma'nosi shundan iboratki, eritmada erigan moddaning kontsentratsiyasi 1 mol/l va yutish qalinligi 1sm, bo'lgandagi optik zichlikka molyar so'ndirish koeffitsienti deyiladi. nur yutilishning molyar so'ndirish koeffitsienti  eritmadan o'tayotgan nurning to'lqin uzunligiga, erigan moddaning tabiatiga, eritmaning haroratiga bog'liq bo'lib, yutayotgan qavatning qalinligiga va kontsentratsiyasiga bog'liq emas. moddaning har xil bo'lishiga qarab  ham turli qiymatga ega bo'ladi. =2,0*103 bo'lsa, reaktsiya sezgirligi kam; =60*103 bo'lsa, reaktsiya …

5 / 16

adi. additivlik qoidasi: o'zaro kimyoviy reaktsiyaga kirmaydigan moddalar aralashmasining optik zichligi qiymati alohida moddalar optik zichliklari yig'indisiga teng: aum.=1s1l + ….+2s2l + …+nsn=l bu qoida ko'p komponentli sistemalarni bir-biridan ajratmagan holda miqdoriy analiz qilishda ishlatiladi. fotometrik analizda optimal sharoitni tanlash. fotometrik analizda aniq va bir xilda takrorlanuvchi natijalarni olishda tanlangan ragentning selektivligi va analizni bajarish sharoitlari juda katta ahamiyatga ega. reagentni tanlash. ma'lumki kam miqdordagi elementlarni aniqlashda shu elementga xos bo'lgan analitik aktiv gruppasi bor organik reagentlardan foydalaniladi. misol uchun, nikelni aniqlashda dimetilglioksimdan foydalaniladi. chunki undagi oksim gruppasi qn-oh nikel uchun yoki shuningdek, -nitrozo -naftoldagi -no va -oh gruppalar kobalt ionlari uchun spetsifik hisoblanadi. bunday gruppalar sezgir bo'lishi bilan birga, ularning hosil qilgan rangli kompleks birikmalariga ma'lum talablar ham qo'yiladi. hosil bo'lgan kompleks birikmalar etarli darajada barqaror va doimiy tarkibga ega bo'lishi kerak. yaxshi reagentni tanlash uchun quyidagilarni mezon qilib olish mumkin: 1) kompleks bilan reagentning nurni yutish to'lqin uzunliklari …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nur yutilishining asosiy qonunlari"

prezentatsiya powerpoint mavzu: nur yutilishining asosiy qonunlari buger-lambert-ber qonuni va undan chetlanish hollari molyar so'ndirish koeffitsienti optik zichlik. fotometrik aniqlashning optimal sharoitini tanlash (buger –lambert –ber qonuni ) elektromagnit to'lqinlarning eritmada tarqalishdagi asosiy xususiyatlaridan biri intensivlik bo'lib, vaqt birligida maydondan o'tayotgan kvantlar soniga bog'liq kattalikdir. monoxromatik nur oqimi modda orqali o'tayotganda bu nurning bir qismi qaytariladi, bir qismi yutiladi va bir qismi esa eritmadan o'tib ketadi. rasm 2. nur oqimining rangli eritmadan o'tishi. ј0 =jk + jyu + jo' kyuvetalar bir xil bo'lganligi uchun qaytgan nurning miqdori bir xil ekanligini hisobga olsak, yuqoridagi tenglama soddalashadi: j0 =jyu + jo't o'tkazuvchi muhit yutgan...

This file contains 16 pages in PPTX format (147.2 KB). To download "nur yutilishining asosiy qonunlari", click the Telegram button on the left.

Tags: nur yutilishining asosiy qonunl… PPTX 16 pages Free download Telegram