o‘zbek tili va adabiyoti fanidan sharh

DOCX 7 pages 32.3 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.3 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

foydalanilgan jurnal “o‘zbek tili va adabiyoti” ilmiy jurnalining 2023-yil 1-sonida chop etilgan. yoritilayotgan maqola “adabiy nazariy tafakkurning o‘zbek adabiyotidagi tarixi va spetsifikatsiyasi” (muallifi: feruza tillahodjayeva). mos keladigan mavzu: adabiy nazariy tafakkur tarixidan. adabiyotning spetsifikatsiyasi. maqola manbasi ushbu maqola “o‘zbek tili va adabiyoti” ilmiy jurnalining 2023-yil 1-sonida chop etilgan. jurnal o‘zbekiston fanlar akademiyasi va alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti tomonidan chiqariladigan nufuzli nashr bo‘lib, milliy adabiyotshunoslik va tilshunoslik tadqiqotlariga bag‘ishlangan. maqola nomi va muallif ma’lumotlari jurnalning rasmiy arxivida (tilvaadabiyot.uz) mavjud bo‘lib, adabiy nazariya mavzusidagi dolzarb ishlar qatoriga kiradi. maqola muallifi va nom maqola muallifi – filologiya fanlari doktori, professor feruza tillahodjayeva. u o‘zbekiston milliy universiteti adabiyotshunoslik kafedrasi rahbari bo‘lib, klassik va zamonaviy adabiy nazariya bo‘yicha ko‘plab monografiyalar muallifi. maqola nomi: “adabiy nazariy tafakkurning o‘zbek adabiyotidagi tarixi va spetsifikatsiyasi”. maqola chop etilgan jurnal va yili maqola “o‘zbek tili va adabiyoti” ilmiy jurnalining 2023-yil 1-sonida chop etilgan. jurnal …

2 / 7

osqichlarni qamrab oladi. muallif adabiyotni “tafakkur shakli” sifatida ko‘rib, uning spetsifikligini obrazlilik, tilning estetik funksiyasi va subyektiv talqin orqali ko‘rsatadi. masalan, navoiy nazariyasida adabiyotni “ruhiy parvarish vositasi” deb baholash, bugungi postmodern kontekstda qayta talqin qilinishi haqida batafsil misollar keltirilgan. mavzu nafaqat tarixiy, balki dolzarb: globalizatsiya sharoitida milliy nazariy tafakkurning o‘ziga xosligini saqlash masalasi ko‘tarilgan. muallifning ilmiy pozitsiyasi yoki yondashuvi feruza tillahodjayeva qiyosiy va tarixiy-metodologik yondashuvni qo‘llaydi: o‘zbek nazariy tafakkurini aristotelning “poetika”si, g‘arb estetikasi (kant, gegel) va sharq falsafasi (ibn sino, al-farobiy) bilan solishtiradi. u adabiyotning spetsifikligini “subyektiv-estetik talqin” deb baholab, klassik o‘zbek adabiyotida nazariya va amaliyotning uzluksizligini ta’kidlaydi – masalan, navoiy “muhokamat ul-lug‘atayn” asarida til va adabiyot nazariyasini birlashtirganini misol qiladi. manbalar sifatida navoiy asarlari, zamonaviy tadqiqotlar (sh. muxtorov, n. karimjonov) va xalqaro olimlar (t. eagletonning “adabiyot nazariyasi kirish”) ishlaridan foydalanadi. pozitsiyasi – nazariy tafakkur milliy madaniyatning o‘ziga xos shakli bo‘lib, globalizatsiya sharoitida qayta talqin qilinishi kerak; bu orqali adabiyotni …

3 / 7

dali. uslubi ilmiy, ammo jozibali – jadval va diagrammalar (masalan, nazariy tafakkur bosqichlari sxemasi) bilan boyitilgan, bu mavzuni vizual qiladi va o‘qishni osonlashtiradi. ilmiy yangiligi – o‘zbek nazariy tafakkurini g‘arb va sharq o‘rtasidagi “ko‘prik” sifatida ko‘rsatishda, bu mavzuda kam tadqiqotlar bor; masalan, ibn sinoning estetikasi bilan navoiy nazariyasini birinchi marta chuqur solishtirgan. biroq, zamonaviy misollar (postmodern adabiyot, masalan, ulug‘bek hamdam ijodi) ko‘proq bo‘lsa, yanada to‘liq bo‘lardi – chunki 2023-yilgi kontekstda raqamli adabiyot haqida kam so‘z bor. shaxsiy fikrimcha, maqola adabiyotni “tafakkur san’ati” sifatida qayta belgilaydi, bu esa talabalar uchun ilhom beruvchi. umuman, bahom 4.5/5 – nazariya va tarixni muvozanatlashtirgan ajoyib ish, ammo empirik dalillar (so‘rovlar) qo‘shilsa, mukammal bo‘lardi. xulosa feruza tillahodjayevaning maqolasi o‘zbek adabiy nazariy tafakkurining tarixiy va spetsifik jihatlarini yorituvchi muhim tadqiqot. u milliy adabiyotning nazariy asoslarini global kontekstda joylashtirib, yosh olimlarga yo‘l ochadi va adabiyotni tafakkurning eng yuqori shakli sifatida qayta e’tirof etadi. bunday ishlar ko‘paygani adabiyotshunoslikni yanada …

4 / 7

k va zamonaviy jarayonlarga bag‘ishlangan. maqola nomi va muallif ma’lumotlari jurnalning rasmiy saytida (jahon-adabiyoti.uz) arxivlangan bo‘lib, zamonaviy roman tahlillariga oid ishlar orasida joylashgan. maqola muallifi va nomi maqola muallifi – filologiya fanlari nomzodi, dotsent zilola xoliqova. u samarqand davlat universiteti adabiyotshunoslik kafedrasida dars beruvchi bo‘lib, zamonaviy o‘zbek nasri bo‘yicha bir necha maqola va dissertatsiya muallifi. maqola nomi: “badiiy asar tarkibining xos xususiyatlari: zamonaviy o‘zbek romani misolida”. maqola chop etilgan jurnal va yili maqola “jahon adabiyoti” ilmiy-adabiy jurnalining 2024-yil 2-sonida chop etilgan. jurnal o‘zbekiston yozuvchilar uyushmasi tomonidan chiqariladigan nufuzli nashr bo‘lib, jahon va milliy adabiyotning qiyosiy tadqiqotlariga bag‘ishlangan. 2024-yilgi sonlar zamonaviy roman va tarkibiy innovatsiyalarga alohida e’tibor bergan. asosiy g‘oya va mavzusi maqolaning asosiy g‘oyasi – badiiy asarning tarkibiy qurilishi (syujet, kompozitsiya, motivlar) ning o‘ziga xos xususiyatlarini zamonaviy o‘zbek romani (abdulhamid cho‘lpon, pirimqul qodirov, ulug‘bek hamdam asarlari) misolida tahlil etishdir. mavzu adabiyot nazariyasi va amaliyotining kesishmasida joylashgan bo‘lib, tarkibni “dinamik tizim” …

5 / 7

hiy qatlam” deb baholab, tarkibning evolyutsiyasini ijtimoiy o‘zgarishlar (mustaqillik davri) bilan bog‘laydi. manbalar sifatida klassik nazariyalar (v. proppning “ertak morfologiyasi”, r. bartning “yozuv o‘limi”) va o‘zbek tadqiqotlari (d. rahmonovning roman tahlillari) dan foydalanadi. pozitsiyasi – tarkib statik emas, balki madaniy kontekstga moslashuvchan mexanizm; bu orqali o‘zbek romani tarkibini “milliy-postmodern” sintez sifatida ko‘rsatadi. yondashuvi amaliy: har bir misolni sxema orqali tushuntiradi. shaxsiy tahlilim va bahoyim maqola dolzarbligi yuqori, chunki zamonaviy o‘zbek adabiyotida tarkibiy innovatsiyalar ko‘paymoqda – bu global adabiyot bilan integratsiyani ta’minlaydi va yosh yozuvchilarga yo‘l ko‘rsatadi. xoliqova ishi yosh tadqiqotchilar uchun namuna: roman misollari (masalan, “shaytanat”dagi non-lineer syujet) orqali nazariyani amaliyotga bog‘laydi, bu esa talabalar uchun o‘quv materiali sifatida ideal. uslubi ilmiy va tizimli – sxemalar, jadval (tarkib elementlari taqqoslash) va misollar bilan, o‘qishni osonlashtiradi va vizual qiladi. ilmiy yangiligi – o‘zbek romani tarkibini postmodernizm kontekstida birinchi marta chuqur tahlil qilishda, ayniqsa, hamdam va cho‘lpon o‘rtasidagi bog‘lanishlarni ochib berishda. biroq, …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek tili va adabiyoti fanidan sharh"

foydalanilgan jurnal “o‘zbek tili va adabiyoti” ilmiy jurnalining 2023-yil 1-sonida chop etilgan. yoritilayotgan maqola “adabiy nazariy tafakkurning o‘zbek adabiyotidagi tarixi va spetsifikatsiyasi” (muallifi: feruza tillahodjayeva). mos keladigan mavzu: adabiy nazariy tafakkur tarixidan. adabiyotning spetsifikatsiyasi. maqola manbasi ushbu maqola “o‘zbek tili va adabiyoti” ilmiy jurnalining 2023-yil 1-sonida chop etilgan. jurnal o‘zbekiston fanlar akademiyasi va alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti tomonidan chiqariladigan nufuzli nashr bo‘lib, milliy adabiyotshunoslik va tilshunoslik tadqiqotlariga bag‘ishlangan. maqola nomi va muallif ma’lumotlari jurnalning rasmiy arxivida (tilvaadabiyot.uz) mavjud bo‘lib, adabiy nazariya mavzusidagi dolzarb ish...

This file contains 7 pages in DOCX format (32.3 KB). To download "o‘zbek tili va adabiyoti fanidan sharh", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek tili va adabiyoti fanida… DOCX 7 pages Free download Telegram