irodanirivojlantirishvapatologiyasi

PPTX 10 pages 4.1 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

prezentatsiya powerpoint mavzu: irodani rivojlantirish va patologiyasi reja: psixik jarayonlarning ixtiyoriy boshqaruvidagi buzilishlar harakatning maqsadga muvofiqligidagi buzilishlar ixtiyoriy jismoniy harakatlardagi buzilishlar o’rmt: irodani patologiyasini o’rganish 1-reja iroda - ham tushuncha sifatida, ham xatti-harakatlarning real omili sifatida - tarixiydir. antik davr va o'rta asrlar iroda bilan uning zamonaviy ma'nosida tanish emas. ehtimol, shu bilan bog'liq holda, hozirgi davrda shaxs tushunchasi tushunchasi bilan bir paydo bo'ladi. ekzistensializm. erkin irodaning mutlaqlashuvi ekzistensializm dunyoqarashining "borliq falsafasi"ning vujudga kelishiga olib keldi. ekzistensializm (m.xaydegger, k.yaspers, j.p.sartr, a.kamyu va boshqalar) erkinlikni hech qanday tashqi ijtimoiy sharoit bilan shartlanmagan, mutlaq iroda erkinligi deb biladi. bu kontseptsiyada shaxs ijtimoiy aloqalar va munosabatlardan, ijtimoiydan tashqarida ko'riladi madaniy muhit. bunday shaxs jamiyat bilan hech qanday axloqiy majburiyat va mas'uliyat bilan bog'lanmaydi. har qanday norma uning uchun tekislash va bostirish vazifasini bajaradi. l.p.pavlovning iroda nazariyasi. i.p.pavlovning irodani "erkinlik instinkti (refleksi)" deb talqin qilishi, bu faoliyatni cheklovchi to'siqlarga duch kelganda hayotiy faoliyatning namoyon …

2 / 10

ja sechenov va i.p. pavlov "ixtiyoriy harakatlar" nazariyasini va ularning fiziologik qonuniyatlarini asoslab berdi, shuningdek, ularning shartli refleksli tabiatini va atrof-muhit sharoitlari bilan aniqlanishini isbotladi. ixtiyoriy harakatlar uchun nervlarni boshqarish markazlari oldingi markaziy girus hududida joylashgan miya yarim korteksining motor sohasida to'plangan. bu soha korteksning barcha sohalari bilan - barcha analizatorlarning kortikal uchlari bilan bog'langan. uning har qanday hududida paydo bo'lgan qo'zg'alish vosita maydoniga etib boradi va shunga o'xshash jarayonni keltirib chiqaradi. masalan, vizual analizatorning kortikal uchidan qo'zg'alish vosita reaktsiyasi uchun tetik bo'lib xizmat qilishi mumkin. irodaviy harakat mexanizmi birinchi va ikkinchi signal tizimlari asosida ishlaydi. shu munosabat bilan i.p. pavlovning aytishicha, inson voqelikni birinchi signal tizimi orqali idrok etadi, keyin ikkinchi signal tizimi orqali voqelikning ustasiga aylanadi. miya yarim korteksining turli markazlari o'rtasidagi vaqtinchalik aloqalar asosida turli xil assotsiatsiyalar va ularning tizimlari shakllanadi va mustahkamlanadi, bu esa o'z navbatida maqsadli xatti- harakatlar uchun sharoit yaratadi. irodaviy faoliyatning regulyatori - …

3 / 10

lia- ma`nosini bildiradi) atamalari bilan ifodalanadi. abuliya- bu miya patologiyasi negizida qat'iyatsizlik degan ma'noni anglatadi) va apraksiya (yunoncha apraxia-harakatsizlik vujudga keladigan faoliyatga intilishning mavjud emasligi, harakat qilish, uni amalga oshirish uchun qaror qabul qilish zarurligini anglagan tarzda shunday qila olmaslikdan iborat inson ojizligidir. masalan, shifokor ko`rsatmalariga rioya qilish zarurligini to`g`ri fashmlagan abuliya kasali bilan shikastlangan bemor biror narsani bajarishga o`zini mutlaqo yo'llay olmaydi. apraksiya-miya tuzilishining shikastlanishi tufayli yuzaga keladigan harakatlar maqsadga muvofiqligining murakkab buzilishidan iborat psixopatologik holatdir. nerv to`qimalarining buzilishi miyaning peshona qismlarida yuz bersa, u holda xatti- harakatlarni erkin to`g`rilashda buzilish namoyon bo`ladi, natijada iroda akti bajarilishi qiyinlashadi. abuliya va apraksiya-psixikasi og`ir kasallangan insonlarga xos, nisbatan noyob, fenomenal psixopatologik hodisalardir. lekin pedagogik faoliyatda uchraydigan irodaning sustligi miya patologiyasi bilan emas, balki noto`g`ri tarbiya mahsuli bilan tavsiflanadi. iroda sustligining yaqqol (tipik) ko`rinishlaridan biri-bu yalqovlik hisoblanib, shaxsning qiyinchiliklarini yengishdan bosh tortishga intilishi, irodaviy kuch-g'ayrat ko`rsatishni qat'iy ravishda istamasligida o`zini aks ettiruvchi …

4 / 10

olat sifatida zaif irodadan farqlanishi kerak, bu esa ta'lim, o'z-o'zini tarbiyalash bilan bartaraf etilishi mumkin. kasallik faollik uchun kuchli motivatsiya yo'qligida namoyon boʻladi. bu hol yoshlarda ham, keksalarda ham uchrashi mumkin. abuliya (qadimgi yunoncha: ά- iroda) nevrologiya va psixiatriya sohasiga oid tibbiy atama boʻlib, bemor zarurligini anglasada, harakatni amalga oshirishga qodir boʻlmagan, zarur qaror qabul qila olmaydigan irodaning patologik yetishmasligi holatini bildiradi. bunday holatda bemorlar har qanday faoliyatga (qisman yoki toʻliq) xohish yetishmasligini his qilishadilar. iroda faoliyatining pasayishining uncha og'ir bo'lmagan holati gipobuliya hisoblanadi. abuliya motivatsiyaning pasayish darajasi boʻyicha apatiyaning yengilroq holati va akinetik mutizmning anchayin og'ir holati oʻrtasida joylashgan. abuliyaning harakatsizlik bilan birga kelishi abulik- akinetik sindrom va apatiya bilan kelishi esa - apatiko-abulik, shuningdek, apato- abulik deb ham ataladi. abuliya koʻplab nevrologik va ruhiy kasalliklar: shizofreniya, depressiya, parkinson kasalligi, xantington kasalligi, pik kasalligi, demensiya, insultdan keyin, neyroinfeksiyalar, toksik miya shikastlanishi, bosh travmasıda uchraydi. abuliya shuningdek tug'ma ham, chuqur …

5 / 10

qotadilar va ko'p vaqtlarini yotoqda o'tkazadilar. gallyutsinatsiyalar va shizofreniyaning oddiy shaklida uchraydi. shizofreniyada abuliya parabuliya (irodaning aljirashlarsiz apato-abulik sindromi buzilishi) bilan kelishi mumkin. hozirgi vaqtda abuliya mutaxassislar tomonidan alohida kasallik sifatida qaralmaydi. abuliyani motivatsiyaning buzilishi nuqtai nazaridan ko'rib chiqishga urinishlar mavjud. abuliya quyidagi alomatlar bilan tavsiflanadi: maqsadga yo'naltirilgan harakatlarni boshlash va davom ettirishning qiyinligi; kutilmagan harakatlar va imo-ishoralarning kamligi yoki etishmasligi;· sekin fikrlash va harakatlanish; apraksiya - maqsadga yo'naltirilgan ixtiyoriy harakatlarni bajara olmaslik. qo'llarda falajlik boʻlmasa-da, bemor biror bir maqsadni koʻzlagan harakatlarni bajara olmaydi. masalan, bemor gugurt qutilaridan uychalar, gugurt cho'plaridan kvadrat, romb, uchburchak yasay olmaydi. kiyinish, tugmasini taqish, ovqatni qoshiqda og'zigacha olib kelish kabi maqsadga yo'naltirilgan oddiy harakatlar mushkul boʻlib qoladi. apraksiya tasnifi 1905 yili x. lipmann tomonidan taklif qilingan bo'lib, hozirgi kungacha ba'zi davlatlarda qoʻllab kelinadi. u apraksiyaning 3 turini ajratgan: 1)ideator apraksiya - harakat to'g'risidagi g'oyaning buzilishi, parchalanishi; 2)kinetik apraksiya harakatning kinetik mexanizmi buzilishi; 3) ideomotor apraksiya …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "irodanirivojlantirishvapatologiyasi"

prezentatsiya powerpoint mavzu: irodani rivojlantirish va patologiyasi reja: psixik jarayonlarning ixtiyoriy boshqaruvidagi buzilishlar harakatning maqsadga muvofiqligidagi buzilishlar ixtiyoriy jismoniy harakatlardagi buzilishlar o’rmt: irodani patologiyasini o’rganish 1-reja iroda - ham tushuncha sifatida, ham xatti-harakatlarning real omili sifatida - tarixiydir. antik davr va o'rta asrlar iroda bilan uning zamonaviy ma'nosida tanish emas. ehtimol, shu bilan bog'liq holda, hozirgi davrda shaxs tushunchasi tushunchasi bilan bir paydo bo'ladi. ekzistensializm. erkin irodaning mutlaqlashuvi ekzistensializm dunyoqarashining "borliq falsafasi"ning vujudga kelishiga olib keldi. ekzistensializm (m.xaydegger, k.yaspers, j.p.sartr, a.kamyu va boshqalar) erkinlikni hech qanday tashqi ijtimoiy sha...

This file contains 10 pages in PPTX format (4.1 MB). To download "irodanirivojlantirishvapatologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: irodanirivojlantirishvapatologi… PPTX 10 pages Free download Telegram