davlat boshqaruvi tushunchasi

DOCX 26 pages 68.5 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 68.5 KB

File type DOCX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

davlat boshqaruvi tushunchasi reja: 1. davlat boshqaruvi va ularning turlari. 2. boshqaruv faoliyatining usullari. 3. boshqaruv faoliyatida ma’muriy usulning mohiyati. 1. davlat boshqaruvi va ularning turlari “ma'muriy huquq” atamasi lotincha “administratio” so`zidan olingan bo`lib, “boshqaruv huquqi” ma'nosini anglatadi. shu sababli, “ma'muriy huquq” fanining mazmun-mohiyatini ochib berishdan avval boshqaruv, davlat boshqaruvi tushunchalarining mohiyatini anglab olish lozim bo`ladi. boshqaruv davlat paydo bo`lmasdan oldin vujudga kelgan bo`lib, kimnidir yoki nimanidir yoxud qandaydir faoliyatni “yo`naltirish, unga rahbarlik qilish” ma'nosini anglatadi. huquqshunos olim yu.n.starilovning fikricha,[footnoteref:1] boshqaruv - bu boshqaruv subyektining boshqaruv obyektiga nisbatan maqsadga muvofiq va doimiy ta'sir etish jarayoni hisoblanadi. bunda boshqaruv obyekti sifatida turli xildagi hodisalar va jarayonlar, jumladan, inson, jamoa, ijtimoiy jamoatchilik, mexanizmlar, texnologik jarayonlar va boshqalar namoyon bo`lishi mumkin. boshqaruv subyektining obyektga nisbatan ta'siri - boshqaruv tizimiga bevosita bog`liqdir. boshqaruv tizimi - bu boshqaruv jarayonini ta'minlovchi mexanizm, ya'ni maqsadga muvofiq va kelishilgan holda funksiyalanuvchi o`zaro bog`liq elementlardir. boshqaruv jarayonidagi bu elementlar …

2 / 26

tomonidan o`zlarining ijtimoiy hayot faoliyatlariga ongli ravishda, oldindan belgilangan tartibda tashkil etish va tartibga solish ta'siri bo`lib, bevosita (o`zini o`zi boshqarish shaklida) yoki maxsus tuzilgan organlar va tuzilmalar (davlat organlari, jamoat birlashmalari) orqali amalga oshirilishi mumkin.[footnoteref:3] [3: atamanchuk g.v. teoriya gosudarstvennogo upravleniya: kurs leksiy. m., 1997. 29-30-b.lar] ijtimoiy boshqaruv - umumiy boshqaruvning bir ko`rinishi bo`lib, kibernetika fani orqali tadqiq qilinadi. huquqshunos olim yu.m.kozlovning fikricha, boshqaruv - bu birinchidan, murakkab tizimga maqsadga muvofiq ta'sir etishdir; ikkinchidan, tashkil etilgan turli tabiatli tizim funksiyasidir.[footnoteref:4] [4: alexin a.p., karmolitskiy a.a., kozlov yu.m. administrativnoye pravo rossiyskoy federatsii. uchebnik. – m.: zersalo, 1998. 4-b.] murakkab tizim deganda - turli elementlar yig`indisidan iborat bo`lgan tizim nazarda tutiladi. boshqaruv jarayoni ham aynan mana shunday murakkab harakatchan tizimda o`z ifodasini topadi. u - o`zboshimchalikni bartaraf etish, tashkilotchilikni amalga oshirish, ichki va tashqi omillarning ta'siriga qaramasdan uning sifat jihatdan aniqligini saqlab turish, tizim elementlarini mazkur muhit obyektiv qonuniyatlariga mos kelishini …

3 / 26

buyruqning ijro etilishi to`g`risidagi axborotlarni olish uchun zarurdir. qayta aloqa sababli tizimda axborot kanallarining chegaralangan zanjiri vujudga keladi, tashqi muhit o`zgarishlariga qarama-qarshi turuvchi belgilangan butunlikka ega bo`ladi. qayta aloqa orqali keladigan axborot - boshqaruvchiga tizimni tartibga solish, yangi buyruqlarni berish va eskilarini aniqlashtirish imkoniyatini beradi. ijtimoiy boshqaruvning mazmun-mohiyati uning o`ziga xos xususiyatlari orqali belgilanadi. jumladan, yu.m.kozlov ijtimoiy boshqaruvning ijtimoiy hayotning asosiy omili sifatida uning quyidagi xususiyatlarini ko`rsatib o`tadi: · ijtimoiy boshqaruv - insonlarning birgalikdagi faoliyati mavjud bo`lganida amalga oshirilishi mumkin. insonlarning birgalikdagi faoliyati, ular o`rtasidagi o`zaro aloqalar, umumiy vazifalarni bajarish, umumiy maqsadga erishish - o`z-o`zidan mavjud bo`lishi mumkin emas. boshqaruv insonlarni aynan birgalikda faoliyat yuritishi uchun ularni jamoalarga jipslashtiradi; · ijtimoiy boshqaruvning asosiy vazifalaridan biri bo`lib - insonlarning birgalikdagi faoliyati va ularning o`zaro aloqasini tashkillashtirish hisoblanadi. bu orqali birgalikdagi faoliyat ishtirokchilarining yakka tartibdagi harakatlari muvofiqlashtiriladi, bunday faoliyatni tartibga soluvchi va uning tabiatidan kelib chiquvchi umumiy funksiyalar bajariladi; · ijtimoiy boshqaruvning …

4 / 26

hqariluvchining irodasiga qaraganda ustundir. aynan mana shunda ijtimoiy boshqaruvning hokimiyat xususiyatiga ega ekanligi namoyon bo`ladi, ya'ni boshqaruv subyekti - hokimiyat irodasini shakllantiradi va amalga oshiradi, boshqaruv obyekti esa unga bo`ysinadi; · ijtimoiy boshqaruv uni amalga oshirishning maxsus mexanizmiga muhtojdir. bu boshqaruv subyektlari, ya'ni boshqaruv (davlat yoki jamoat) organlari tariqasida tashkil etilgan ma'lum bir insonlar guruhi tomonidan amalga oshiriladi. ularning faoliyati o`ziga xos ahamiyatga va maxsus shaklga ega bo`lib, boshqaruv faoliyati hisoblanadi.[footnoteref:5] [5: ko`rsatilgan asar. 5-6-b.lar] yu.n.starilov esa, ijtimoiy boshqaruvning quyidagi o`ziga xos xususiyatlarini ko`rsatib o`tadi: 1) ijtimoiy boshqaruv - insonlarni (ma'lum bir individlarni, guruhlarni, jamiyatni) boshqarish bo`lib, insonlar o`zaro munosabatining alohida ko`rinishi hisoblanadi. inson - ijtimoiy mavjudotdir. chunki u jamiyatdan tashqarida mavjud bo`la olmaydi. inson hayotining muhim xususiyatlaridan biri esa, ijtimoiy hayotning turli sohalarida birgalikda ularning faoliyat yuritishi hisoblanadi. birlashish - inson mavjud bo`lishining asosiy vositasidir. insonlarning jamoasi ma'lum bir tashkilot shakliga ega bo`lib, u harakatlarni muvofiqlashtirish va yo`naltirish, uning …

5 / 26

yatini yo`naltiruvchi hislatdir. birgalikda faoliyat yuritish - yagonalikni, harakatlarning tartibga solinganligini, turli insonlar irodasining oldindan kelishilganligini talab etadi. maqsadning, irodaning birligi mavjud bo`lganida, harakatlarning yagonaligi bo`ladi. ijtimoiy boshqaruvning ikkinchi o`ziga xos xususiyati aynan mana shunda, ya'ni u insonlarning irodasiga ta'sir etish orqali amalga oshiriladi. ma'lum bir insonlar irodasining boshqalar irodasidan ustun turishi, boshqalarning irodasini bo`ysindirish qobiliyatini hokimiyat deb atashadi. hokimiyat - bu harakatlarni vertikal iyerarxik muvofiqlashtirish bo`lib, turli insonlarning harakatlarini ta'minlovchi boshqaruvning muhim va zaruriy vositasi hisoblanadi. shu o`rinda ta'kidlab o`tish lozimki, “hokimiyat” va “mulkchilik” tushunchalari bir-biriga juda yaqindir. mulkchilik - mol-mulkdan foydalanish, egalik qilish va tasarruf etish hisoblansa, hokimiyat - inson harakatlaridan foydalanish va tasarruf etishdir; 3) ijtimoiy boshqaruvning yana bir xususiyati shundaki, boshqariluvchilarning yuqori darajadagi mustaqillikka, irodaning erkinligiga ega bo`lishidir. ijtimoiy boshqaruvning obyekti: insonlar, jamoalar - iroda va ongga, o`rab turgan muhitni tahlil qilishga, xulq-atvor (yurish-turish)ning ma'lum bir ko`rinishlarini tanlab olish xususiyatiga egadir. ijtimoiy tizimda boshqaruv subyektlari va …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlat boshqaruvi tushunchasi"

davlat boshqaruvi tushunchasi reja: 1. davlat boshqaruvi va ularning turlari. 2. boshqaruv faoliyatining usullari. 3. boshqaruv faoliyatida ma’muriy usulning mohiyati. 1. davlat boshqaruvi va ularning turlari “ma'muriy huquq” atamasi lotincha “administratio” so`zidan olingan bo`lib, “boshqaruv huquqi” ma'nosini anglatadi. shu sababli, “ma'muriy huquq” fanining mazmun-mohiyatini ochib berishdan avval boshqaruv, davlat boshqaruvi tushunchalarining mohiyatini anglab olish lozim bo`ladi. boshqaruv davlat paydo bo`lmasdan oldin vujudga kelgan bo`lib, kimnidir yoki nimanidir yoxud qandaydir faoliyatni “yo`naltirish, unga rahbarlik qilish” ma'nosini anglatadi. huquqshunos olim yu.n.starilovning fikricha,[footnoteref:1] boshqaruv - bu boshqaruv subyektining boshqaruv obyektiga nisbatan maqsadga mu...

This file contains 26 pages in DOCX format (68.5 KB). To download "davlat boshqaruvi tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat boshqaruvi tushunchasi DOCX 26 pages Free download Telegram