iqtisodiyotda tovar va pul

PPTX 13 pages 1.3 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

iqtisodiyotda tovar va pul 1 reja: ijtimoiy xo’jail shakklari va ularning belgilar tovar va uning xususiyatlari pulning kelib chiqishi, mohiyati va vazifalari 2 ijtimoiy xo’jail shakklari va ularning belgilar ijtimoiy xo’jalik– insoniyat jamiyati taraqqiyotining alohida uzoq davrlari davomida ishlab chiqarishning maqsadini ancha to‘liq ifodalab qoladigan, barqaror umumiy belgilariga ega bo‘lgan va rivojlanishida ma‘lum bir qonuniyatlarga asoslangan xo‘jalik yuritishning turlaridir. 3 3 4 davomi… natural xo’jalik belgilari mehnat taqsimoti rivojlanmaganligiishlab chiqarish biqiq xarakterga ega bo‘lib, ishlab chiqaruvchilarning o‘z ehtiyojlarini qondirishga bo‘ysundirilganligi ishlab chiqarish bilan iste‘mol o‘zaro mos kelib, bevosita xo‘jalik ichida bir-biri bilan bog‘langanligi ishchi kuchining harakatchanligi cheklanganligi tovar xo’jaligi mehnat taqsimotining yetarli darajada rivojlanganligiishlab chiqaruvchilarning mulkdor sifatida iqtisodiy alohidalashgan bo‘lishi lozim. tovar xo‘jaligining muhim belgisi erkin ayriboshlash hisoblanadi 4 ijtimoiy xo’jalik shakllari natural xo’jalik tovar xo’jaligi tovar va uning xususiyatlari tovar deb, biron-bir naflilikka va qiymatga ega bo’lgan ayriboshlash uchun yaratilgan mahsulotga aytiladi. boshqacha aytganda, tovar naflilikka va qiymatga ega …

2 / 13

ovar – kishilarning ehtiyojini qondirish uchun yaratilgan hisoblanadi. yaratuvchining o‘z ehtiyojlari emas, balki ayriboshlash orqali boshqa kishilar ehtiyojini qondiradi. 6 qiymatning turli xil nazariyalari qiymatning mehnat nazariyasi tarafdorlari qarashicha, tovarlarni ayriboshlashularning qiymati asosida amalgaoshiriladi. qiymatning miqdori esa, ijtimoiyzaruriy mehnat sarflari bilan, ya‘ni ijtimoiyzaruriy ishvaqti bilan o‘lchanadi. keyingi qo‘shilgan miqdor nafliligi nazariyasi tarafdorlari sub‘ektiv foydalilik miqdorini hisoblashda g.gossen qonunidan foydalanadi. tovarlar qanchalik ko‘p bo‘lsa, uning har birligi qadr – qiymati shunchalikkam bo‘ladi. ne‘matning umumiy iqtisodiyqadr qiymati uning qo‘shilgan miqdori nafliligi va umumiy miqdorning ko‘paytmasiga teng keladi. qandaydir ne‘mat birligining, qadr qiymati aynan shu birlikning muhimlik darajasi bilan aniqlanadi. 7 a.marshall fikricha, tovar qiymati teng darajada keyingi qo‘shilgan miqdor nafliligi va ishlab chiqarish harajatlari bilan aniqlanadi. shunday qilib, a.marshaldan boshlab iqtisodiyot nazariyasida qiymatning tub asosini qidirib topishdan chekinish ro‘y beradi va funktsional tahlilga, ya‘ni bir vaqtda narx va talab – takliflarning o‘zaro ta‘sirini aniqlashga o‘tildi. 7 davomi… 8 qiymat qonuni muhim iqtisodiy …

3 / 13

bilan sodir bo‘lmay, balki obyektivqiymat qonunining kuchi ta’siri ostida ro‘y beradi. 8 pulning kelib chiqishi, mohiyati va vazifalari 9 pul — bu shunday maxsus tovarki, u hamma boshqa tovarlar uchun umumiy ekvivalent vazifasini bajaradi. pul umumiy tovarlarni ayrboshlashda asosiy vazifasini bajaradi. qadimda pul vazifasini turli xil tovarlar bajargan, masalan, chorva mollari, mol terilari, bolta va hokazo. keyinchalik pul vazifasini qimmatbaho metallar bajargan, chunki ular oʻzini sifatini yoʻqotmaydi va pul oʻrnini bosishda juda qoʻl kelgan. pul oddiy mahsulot boʻlib qolmay, u ijtimoiy qiymatga ega, yaʼni hamma tovarlarni xarid etish vositasi boʻlib hizmat qiladi. pul (fors-tojikcha) — oʻrta osiyo xonliklari va yaqin sharqdagi ayrim davlatlarda qoʻllanilgan mis chaqa pul. masalan, 1 pul xviii-xix asrlarda qoʻqon xonligida 1/45—1/60 tangaga, buxoroda 1 pul 1/40 tillaga, 1932-yilgacha eronda 1/40 qironga teng boʻlgan. pul — hamma tovarlar va xizmatlar ayirboshlanadigan, umumiy ekvivalent sifatida foydalaniladigan, boshqa barcha tovarlar qiymatini ifodalaydigan maxsus tovar; bozor iqtisodiyotining eng asosiy vositasi. …

4 / 13

gerbi) va izohlar (tanga chiqqan davlat va shaharning nomi, yili) bilan zarb qilingan. tanga pullar pul birligi borasida lidiya dunyoda lider bo‘lib turgan davrlarda xitoyliklar tanga o‘rniga qog‘oz pullar ishlab chiqara boshlaydi. mark polo xitoyga safar qilgan milodiy 1271-yilga qadar ham xitoyda pul siyosati ancha yaxshi yo‘lga qo‘yilgan bo‘lgan. hatto xitoy pullariga: «kim qalbakilashtirishga urinsa, boshi kesiladi», deb yozib qo‘yilgan. qog’oz pullar o‘zaro ayirboshlashda tovarlar bilan tovarlar yoki tovarlar bilan xizmatlar yoxud xizmatlar bilan xizmatlar ayirboshlangan. lekin bunda ma’lum qiyinchiliklar va vaqt yo‘qotish holatlari ko‘p bo‘lgan. masalan, kimdir bitta toshdan yasalgan bolta evaziga biror ovchidan mamontni otib berishini so‘rasa, ovchi haqiqatan ham, bitta bolta evaziga xizmat qilishi arzirli yoki yo‘q ekanini aniqlashga vaqt ketgan. 10 1. 100 000 dollarlik qog'oz pul ilk bor 1934 yili muomalaga chiqarilgan. 2. amerikada 1 dan 20 dollargacha bo'lgan pullar eng mashhur hisoblanadi. 3. xitoyda pul ilk marotaba 812 yili zarb etilgan. 4. 1788 yili …

5 / 13

$inchi asrda alyaskada pullar toza charmdan yasalgan. 14. dunyodagi ilk bankomat 1939 yili paydo bo'lgan. 15. o'n sakkizinchi asrda kvadrat shakldagi tangalar zarb etilgan. pul haqida qiziqarli faktlar 11 e’tiboringiz uchun raxmat 12 o’zbekistonda qog’oz pul 13 13 image2.png image8.jpg image3.png image9.jpg image10.png image11.jpeg image12.png image18.svg image24.svg image13.png image22.svg image14.png image15.jpg image16.jpg image17.jpg image18.jpg image4.png image4.svg image5.png image6.svg image6.png image8.svg image7.png image10.svg image1.png .msftofcthm_background1_fill { fill:#ffffff; } .msftofcthm_background1_fill { fill:#ffffff; } .msftofcthm_background1_fill { fill:#ffffff; } .msftofcthm_background1_fill { fill:#ffffff; } .msftofcthm_background1_fill { fill:#ffffff; }$

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiyotda tovar va pul"

iqtisodiyotda tovar va pul 1 reja: ijtimoiy xo’jail shakklari va ularning belgilar tovar va uning xususiyatlari pulning kelib chiqishi, mohiyati va vazifalari 2 ijtimoiy xo’jail shakklari va ularning belgilar ijtimoiy xo’jalik– insoniyat jamiyati taraqqiyotining alohida uzoq davrlari davomida ishlab chiqarishning maqsadini ancha to‘liq ifodalab qoladigan, barqaror umumiy belgilariga ega bo‘lgan va rivojlanishida ma‘lum bir qonuniyatlarga asoslangan xo‘jalik yuritishning turlaridir. 3 3 4 davomi… natural xo’jalik belgilari mehnat taqsimoti rivojlanmaganligiishlab chiqarish biqiq xarakterga ega bo‘lib, ishlab chiqaruvchilarning o‘z ehtiyojlarini qondirishga bo‘ysundirilganligi ishlab chiqarish bilan iste‘mol o‘zaro mos kelib, bevosita xo‘jalik ichida bir-biri bilan bog‘langanligi ishchi kuch...

This file contains 13 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "iqtisodiyotda tovar va pul", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiyotda tovar va pul PPTX 13 pages Free download Telegram