minerallarning fizik xossalari

DOCX 7 pages 16.7 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.7 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: minerallarning fizik xossalari tayyorladi: ibrohim kirish 1. minerallarning asosiy fizik xususiyatlari 2. minerallarni aniqlash usullari 3. fizik xususiyatlarning geologik ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kerishning qattiqligi mohs shkalasi bo'yicha 6 dan 6,5 gacha baholanadi, bu uning oynadan ko'ra qattiqroq, lekin kvarsdan yumshoqroq ekanligini ko'rsatadi, bu esa uning nisbatan qattiqligini ta'minlaydi. kerishning o'ziga xos og'irligi odatda 2,6 dan 2,9 gacha / sm3 ni tashkil qiladi, bu uning hajmi bo'yicha suvdan 2,6 dan 2,9 baravar og'irroq ekanligini anglatadi, bu uning tarkibi va zichligini aks ettiradi. kerishning sinishi odatda konkoidal bo'ladi, bu shishaga o'xshash silliq, egri yuzalarni anglatadi, bu uning izotropik tuzilishini aks ettiradi, ammo mukammal cleavage yo'qligi sababli hosil bo'ladi. mineralning ta'rifi mineral bu tabiiy ravishda hosil bo'lgan, anorganik, kristall tuzilishga ega bo'lgan va aniq kimyoviy tarkibi bilan tavsiflanadigan qattiq moddadir, masalan, kvarts (sio2). mineralning ta'rifi geologik jarayonlar natijasida shakllanganligini anglatadi, …

2 / 7

ing fizik xususiyatlariga ta'sir qilishi mumkin, jumladan uning zichligi, qattiqligi va optik xususiyatlari. qattiqlik qattiqlik - bu mineralning tirnalishga qarshilik ko'rsatish qobiliyati bo'lib, mohs shkalasi bo'yicha 1 (talk) dan 10 (olmos) gacha baholanadi. misol uchun, gipsning qattiqligi 2, uni tirnash oson. minerallar tarkibidagi kimyoviy bog'lanishlarning kuchi qattiqlikni belgilaydi. qattiq bog'lanishli minerallar, masalan, kvarts (qattiqlik 7), zaif bog'lanishli minerallarga nisbatan yuqori qattiqlikka ega. ba'zi minerallarning qattiqligi kristall yo'nalishiga qarab farq qilishi mumkin; bu hodisa qattiqlikning anizotropiyasi deb ataladi. kianitda uzunligi bo'ylab qattiqlik 5.5, kengligi bo'ylab esa 7 ga teng. yorqinlik yorqinlik mineralning sirtidan yorug'likni qaytarish qobiliyatidir. u metallsimon (oltin kabi) yoki metallsimon bo'lmagan (kvarts kabi) bo'lishi mumkin, bu yorqinlikning intensivligini tavsiflaydi. shisha yorqinligi (kvartsda ko'rinadi) oynaga o'xshaydi, yog'li yorqinlik esa yog' surtilgan ko'rinishga ega. brilliant yorqinlik olmosda uchraydi va yuqori sindirish ko'rsatkichi (2.417) bilan bog'liq. yorqinlik minerallarni aniqlashda yordam beradi. masalan, galenit kuchli metallsimon yorqinlikka ega, bu uning tarkibida qo'rg'oshin borligini …

3 / 7

shda 1 dan 10 gacha shkala bo'yicha muhim ahamiyatga ega. ba'zi minerallar, masalan, gematit, qizil chiziqqa ega bo'lishi mumkin, lekin tashqi ko'rinishi kulrang bo'lishi mumkin. chiziq mineralning tarkibi va tuzilishini tahlil qilishda 0.01 mm gacha aniqlik beradi. mineralning qattiqligi mohs shkalasi bo'yicha 7 dan yuqori bo'lsa, chiziqni aniqlash uchun maxsus chiziqli plitalardan foydalanish kerak. bu jarayon mineralning optik xususiyatlarini o'rganishda 5-10% gacha aniqlik beradi. yorilish va sinish yorilish tekisliklar boʻylab aniq, silliq boʻlinishni ifodalaydi, masalan, slyudada bazal yorilish. yorilish sifati mukammal, yaxshi, oʻrtacha yoki yomon deb baholanadi. sinish yorilishdan farqli ravishda, tekis boʻlmagan, tartibsiz yuzalar hosil qiladi. u chigʻanoqsimon, tolasimon, qipiqsimon, notekis yoki oʻtkir boʻlishi mumkin. masalan, kvars chigʻanoqsimon sinishga ega. mohs qattiqlik shkalasi minerallarning qattiqligini oʻlchaydi, ammo yorilish va sinish ularning ichki tuzilishiga bogʻliq. qattiq mineral yorilishi mumkin va aksincha, bu ikki xususiyat mustaqil. solishtirma og'irlik solishtirma og'irlik minerallar zichligini suvning zichligiga nisbatan ifodalaydi, odatda 2 dan 8 gacha …

4 / 7

bo'lmagan minerallar yorug'likni o'tkazmaydi; yorug'likning 0% o'tishi bilan, ularning tuzilishida juda ko'p miqdorda yutilish sabab bo'ladi. magnitlanish magnitlanish, jismning magnit maydon ta'sirida doimiy magnit momentiga ega bo'lish qobiliyatidir, bu ko'pincha temir oksidlari kabi minerallarda uchraydi, xususan magnetit (fe3o4). magnitlanish darajasi minerallarning tarkibi va kristall tuzilishiga bog'liq; masalan, pirrotit (fe1-xs) tarkibida temir etishmasligi tufayli magnetitga nisbatan kamroq kuchli magnitlanishga ega. sestseptivlik deb ataladigan magnitlanishning miqdoriy o'lchovi, magnit maydonning kuchiga nisbatan magnitlanganlikning intensivligini aniqlaydi, geologik izlanishlarda foydali diagnostika vositasidir. fluoressentsiya fluoressensiya - bu mineralning ultrabinafsha (uv) nurlanishiga duchor bo'lganda ko'rinadigan yorug'lik chiqarish xususiyati bo'lib, 254 nm yoki 365 nm to'lqin uzunliklarida kuzatilishi mumkin. ba'zi minerallar faqat qisqa to'lqinli uv nurlanishiga (taxminan 200-280 nm) ta'sir qilganda fluoressensiya qiladi, boshqalari esa uzoq to'lqinli uv (315-400 nm) ostida fluoressensiya beradi, rang farq qilishi mumkin. fluoressensiya aktivatorlar deb ataladigan iz miqdordagi aralashmalar (masalan, mn2+, uo2+) tufayli yuzaga keladi; bu aralashmalar mineralning kristall panjarasida elektronlarni qo'zg'atadi va …

5 / 7

ilib aytganda, minerallarning fizik xususiyatlari ularning tarkibi, kristalli tuzilishi va hosil bo'lish sharoitlari bilan belgilanadi hamda geologik jarayonlar haqida ma'lumot beradi. minerallarning qattiqligi mohs shkalasi bo'yicha 1 dan (talk) 10 gacha (olmos) o'lchanadi, bu ularning boshqa materiallarni chizishga qobiliyatini aniqlaydi va identifikatsiya uchun muhim. minerallarning zichligi ularning massa va hajm nisbati bo'lib, gramm santimetr kubiga (g/sm³) da ifodalanadi. zichlik mineral tarkibi va atom tuzilishi bilan bog'liq. xulosa minerallar jismoniy xususiyatlari ularni aniqlash va tasniflash uchun muhimdir, ularning tarkibi va tuzilishi haqida qimmatli ma'lumot beradi. foydalanilgan adabiyotlar 1. klein, c., dutrow, b. (2017). manual of mineral science (23rd ed.). wiley. 2. nesse, w. d. (2016). introduction to optical mineralogy (4th ed.). oxford university press. 3. perkins, d. (2015). mineralogy (3rd ed.). pearson. 4. bloss, f. d 0 0 0 7

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "minerallarning fizik xossalari"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: minerallarning fizik xossalari tayyorladi: ibrohim kirish 1. minerallarning asosiy fizik xususiyatlari 2. minerallarni aniqlash usullari 3. fizik xususiyatlarning geologik ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kerishning qattiqligi mohs shkalasi bo'yicha 6 dan 6,5 gacha baholanadi, bu uning oynadan ko'ra qattiqroq, lekin kvarsdan yumshoqroq ekanligini ko'rsatadi, bu esa uning nisbatan qattiqligini ta'minlaydi. kerishning o'ziga xos og'irligi odatda 2,6 dan 2,9 gacha / sm3 ni tashkil qiladi, bu uning hajmi bo'yicha suvdan 2,6 dan 2,9 baravar og'irroq ekanligini anglatadi, bu uning tarkibi va zichligini aks ettiradi. kerishning sinishi odatda konkoidal bo'ladi, bu shishaga o'xshash silliq, e...

This file contains 7 pages in DOCX format (16.7 KB). To download "minerallarning fizik xossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: minerallarning fizik xossalari DOCX 7 pages Free download Telegram