molekulalarning ichki aylanishi.konformatsionoʻzgarishlar

PPTX 20 pages 327.7 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 327.7 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi taqdimot mavzu: molekulalarning ichki aylanishi. konformatsion oʻzgarishlar 1. molekulalarning ichki aylanishi: asosiy tushunchalar va mexanizmlar 2. konformatsion oʻzgarishlar: turlari, energetikasi va omillari 3. konformatsion analiz: usullari va amaliy ahamiyati reja: molekulalarning ichki aylanishi: kirish molekulalarning ichki aylanishi atomlar atrofida 360 daraja burilish bilan sodir bo'lib, konformatsiyaviy izomerlar (rotamerlar) hosil qiladi, ularning energiyalari bir-biridan farq qilishi mumkin. ichki aylanish jarayonining tezligi energiyaga bog'liq bo'lib, yuqori energiya to'siqlari aylanishni sekinlashtiradi, bu esa nmr spektroskopiyasi orqali kuzatilishi mumkin bo'lgan alohida konformatsiyalarni keltirib chiqaradi. potensial energiya sirtlari (pes) molekulaning aylanishi paytida energiyaning o'zgarishini ko'rsatadi, bunda minimal nuqtalar barqaror konformatsiyalarni, maksimal nuqtalar esa o'tish holatlarini ifodalaydi. konformatsiya nima? konformatsiya – bu molekulaning atomlari orasidagi bog'lanish tartibi o'zgarmagan holda, sigma bog'lari atrofida aylanishi natijasida hosil bo'ladigan turli xil uch o'lchovli shakllari. konformatsiyalar, shuningdek, konformerlar yoki rotamerlar deb ham ataladi, ular 25 °c da termal energiya yetarli …

2 / 20

tsion izomerlar hosil bo'ladi. bu jarayon 0 dan 360 gradusgacha davom etishi mumkin. ichki aylanishning tezligi energiyaga bog'liq. yuqori energiyada aylanish tezroq bo'ladi. ko'pchilik molekulalarda xona haroratida aylanish tezligi sekundiga 10^12 marta atrofida. aylanuvchan bog'lanishlar aylanuvchan bog'lanishlar molekulalarda energiya to'sig'ini yengib o'tgan holda, atomlar yoki atomlar guruhlari o'rtasida 360 graduslik burilishga olib keladi, bu esa konformatsion izomerlar hosil qiladi. sterik zo'riqish, burilish zo'riqishi va elektrostatik ta'sirlar aylanuvchan bog'lanishlarda molekulaning barqaror konformatsiyasini aniqlaydigan asosiy omillar hisoblanadi, energiya minimallashtiriladi. butan molekulasida 0 gradusdagi 'sin' konformatsiya eng yuqori energiyaga ega, chunki metil guruhlari bir-biriga yaqin joylashgan, bu esa sterik zo'riqishni maksimal darajaga chiqaradi. burchak zo'riqishi siklopropan misolida, 60° burchaklarda katta burchak zo'riqishi mavjud, bu esa s-xarakterining ortishi va p-xarakterining kamayishi orqali aloqa mustahkamligiga ta'sir etadi. burchak zo'riqishi, siklik molekulalarda 109.5° dan farq qiluvchi valent burchaklari natijasida yuzaga keladi, bu esa molekulaning energiyasini oshiradi va beqarorlikka olib keladi. baeyer tomonidan 1885-yilda taklif etilgan burchak …

3 / 20

agi atomlar 0.1 nm dan kam masofada bo'lganda yuzaga keladi, bu esa ularning elektron bulutlari orasidagi kuchli itarilishga olib keladi. sterik zo'riqish van-der-vaals radiuslarining kesishishi bilan baholanadi, bu 10 kj/mol dan ortiq energiyaga ega bo'lishi mumkin va molekulyar barqarorlikka salbiy ta'sir qiladi. sterik zo'riqish butan molekulasida kuzatiladi, bunda metil guruhlari burilish natijasida yaqinlashadi, bu esa energiya 3.8 kj/mol ga oshishiga va konformatsion o'zgarishlarga sabab bo'ladi. konformatsion energiya diagrammalari diagrammadagi cho'qqilar konformatsion o'tish holatlarini aks ettiradi, maksimal energiyaga ega bo'lib, molekulaning bir konformatsiyadan ikkinchisiga o'tishi uchun zarur bo'lgan energiyani ko'rsatadi. konformatsion energiya diagrammalari molekulyar burchakning (masalan, torsion burchagi) o'zgarishi bilan potensial energiya o'zgarishini ifodalaydi, odatda kj/mol birliklarida o'lchanadi. diagrammadagi minimal nuqtalar eng barqaror konformatsiyalarni (masalan, staggered yoki gauche) ko'rsatadi, ularning nisbiy chuqurligi haroratga bog'liq bo'lgan populyatsiyalarni aniqlaydi. etan konformatsiyalari etan molekulasi 360 gradusga aylanishi davomida cheksiz ko'p konformatsiyalarga ega, lekin eng muhimi staggered (60° burchak) va eclipsed (0° burchak) konformatsiyalardir. etan …

4 / 20

li xil konformatsiyalarni 0 dan 360 gradusgacha intervalda yaratadi. butanning aylanish energiyasi profili gauche konformatsiyasi uchun taxminan 3,8 kj/mol va to'liq qoplangan konformatsiya uchun 19 kj/mol energiyani ko'rsatadi. tsikloheksan konformatsiyalari ringning ag'darilishi jarayonida siklgeksanning kreslo konformatsiyasi orqali yarim-kreslo, burama-qayiq, qayiq va yana burama-qayiq kabi bir qator oraliq konformatsiyalardan o'tadi. siklgeksanning eng barqaror konformatsiyasi kreslo konformatsiyasidir, unda barcha qo'shnilar orasidagi burchak zo'riqishi minimallashtiriladi va burchak taxminan 109,5 gradusga teng bo'ladi. siklgeksanning burama-qayiqli konformatsiyasi kresloga nisbatan energiyaga ko'proq muhtoj bo'ladi, taxminan 23 kj/mol, chunki unda qisman chayqalish zo'riqishi va transannulyar o'zaro ta'sirlar mavjud. konformatsion o'zgarishlar konformatsion o'zgarishlar molekulaning ichki aylanishi natijasida hosil bo'ladi, bu jarayon davomida energiya to'sig'i 0 dan 120 kj/mol gacha bo'lishi mumkin. ba'zi konformatsiyalar boshqalariga qaraganda barqarorroqdir, masalan, sikloheksanning stul shakli qayiq shakliga nisbatan taxminan 29 kj/mol ga barqarorroq. konformatsion izomerlar, shuningdek, rotamerlar deb ham ataladi, ular kimyoviy reaksiyalar tezligiga ta'sir qilishi mumkin, ba'zi konformatsiyalar reaktiv markazni himoya qilishi …

5 / 20

him ahamiyatga ega. energetik to'siqlar energetik to'siqlar molekulalarning ichki aylanishi davomida potensial energiyaning maksimal qiymatini ifodalaydi, odatda kilojoul/mol (kj/mol) birligida o'lchanadi. energetik to'siqlar aylanish burchagi bilan o'zgaradi va torsion burchagi 0 dan 360 gradusgacha o'zgarganda potensial energiya minimal va maksimal nuqtalarni ko'rsatadi. energetik to'siqlar aylanish burchagi bilan o'zgaradi va torsion burchagi 0 dan 360 gradusgacha o'zgarganda potensial energiya minimal va maksimal nuqtalarni ko'rsatadi. aylanish tezligiga ta'sir etuvchi omillar molekuladagi bog'lanish tartibi (bir, ikki, uch) aylanma tezlikka bevosita ta'sir qiladi. yuqori tartibli bog'lanishlar (2 yoki 3) qattiqroq bo'lib, aylanish erkinligini sezilarli darajada cheklaydi. molekuladagi atomlarning massasi katta bo'lsa, aylanma tezlik kamayadi, chunki inersiya momenti ortadi. bu, ayniqsa, katta guruhlarning (100 amu dan ortiq) aylanishiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. haroratning oshishi aylanma tezlikni oshiradi. yuqori haroratlarda molekulalar ko'proq kinetik energiyaga ega bo'lib, potensial to'siqlarni osonroq yengib o'tadi va tezroq aylanadi. konformatsion analizning qo'llanilishi organik kimyoda, ayniqsa sikloheksan hosilalarida, konformatsion analiz reaksiyalarning stereokimyosini aniqlashda, …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekulalarning ichki aylanishi.konformatsionoʻzgarishlar"

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi taqdimot mavzu: molekulalarning ichki aylanishi. konformatsion oʻzgarishlar 1. molekulalarning ichki aylanishi: asosiy tushunchalar va mexanizmlar 2. konformatsion oʻzgarishlar: turlari, energetikasi va omillari 3. konformatsion analiz: usullari va amaliy ahamiyati reja: molekulalarning ichki aylanishi: kirish molekulalarning ichki aylanishi atomlar atrofida 360 daraja burilish bilan sodir bo'lib, konformatsiyaviy izomerlar (rotamerlar) hosil qiladi, ularning energiyalari bir-biridan farq qilishi mumkin. ichki aylanish jarayonining tezligi energiyaga bog'liq bo'lib, yuqori energiya to'siqlari aylanishni sekinlashtiradi, bu esa nmr spektroskopiyasi orqali kuzatilishi mumkin bo'lgan alohida konforma...

This file contains 20 pages in PPTX format (327.7 KB). To download "molekulalarning ichki aylanishi.konformatsionoʻzgarishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulalarning ichki aylanishi… PPTX 20 pages Free download Telegram