buyrak usti bezlari va ularning ahamiyati

PPTX 21 pages 1.6 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi jizzax davlat pedagogika universiteti biologiya fakulteti biologiya kafedrasi 905-guruh taqdimot mavzu: buyrak usti bezlari va ularning ahamiyati tayyorladi: sherozova marjona 1. buyrak usti bezlari: tuzilishi va funksiyalari 2. adrenalin gormonlari: turlari va ta'siri 3. buyrak usti bezlari kasalliklari va ularni davolash reja: buyrak usti bezlari: kirish buyrak usti bezlari, 3-5 gramm og'irlikda, har bir buyrakning yuqori qismida joylashgan bo'lib, korteks va medulla deb nomlangan ikki qismdan iborat murakkab tuzilmadir. buyrak usti bezlari 50 dan ortiq gormon ishlab chiqaradi, shu jumladan kortizol, aldosteron va adrenal jinsiy gormonlar, ular metabolizm, immunitet va stressga javobni tartibga soladi. anatomiya va tuzilish buyrak usti bezlari, taxminan 4-6 gramm og'irlikda, buyrakning yuqori qismida joylashgan bo'lib, ikkita asosiy qismdan: tashqi po'stloq va ichki mag'izdan iborat. po'stloq qismi uchta zonaga bo'linadi: glomerulyar (mineralokortikoidlar), to'plamli (glyukokortikoidlar) va retikulyar (androgenlar) zonalari, ularning har biri o'ziga xos gormonlarni sintez qiladi. buyrak …

2 / 21

ni kortizol, asosiy stress gormoni, qonda glyukoza darajasini oshirib, energiya ta'minotini kuchaytiradi va immun tizimini vaqtinchalik susaytiradi, bu esa yallig'lanishni kamaytirishi mumkin. kortizolning surunkali yuqori darajalari, masalan, cushing sindromida, yuqori qon bosimi, vazn ortishi (ayniqsa qorin sohasida) va suyak zichligining kamayishiga olib kelishi mumkin. aldosteron: elektrolitlar muvozanati aldosteron buyrak naychalarida natriyning reabsorbtsiyasini oshiradi, shu bilan birga kaliyning chiqarilishini kuchaytiradi, bu qon zardobida elektrolitlar muvozanatini saqlashga yordam beradi. aldosteronning asosiy vazifasi qon hajmini va qon bosimini nazorat qilishdir; u natriy va suvning ushlab qolinishini rag'batlantiradi, gipovolemiya va gipertoniyani oldini oladi. adrenalin va noradrenalin: jang yoki parvoz adrenalin yurak urishini va nafas olish tezligini oshiradi, shuningdek, mushaklarga ko'proq kislorod yetkazib beradi, bu esa jismoniy zo'riqishga tayyorgarlik ko'rish uchun zarurdir. noradrenalin qon tomirlarini toraytiradi, qon bosimini oshiradi va diqqatni jamlashga yordam beradi, bu stressli vaziyatlarda tezkor qarorlar qabul qilish uchun muhim ahamiyatga ega. boshqa gormonlar: androgenlar va boshqalar adrenal bezlar dehidroepiandrosteron (dhea) kabi …

3 / 21

kretsiyasini kamaytiradi va gormonlar ishlab chiqarishini tartibga soladi. buyrak usti bezlari kasalliklari: umumiy ko'rinish buyrak usti bezi kasalliklari, masalan, cushing sindromi, kortizolning haddan tashqari ishlab chiqarilishi bilan bog'liq bo'lib, vazn ortishi va yuqori qon bosimiga olib keladi. addison kasalligi, buyrak usti bezlarining yetarli gormon ishlab chiqara olmasligi tufayli yuzaga keladi, natijada charchoq va past qon bosimi kabi alomatlar paydo bo'ladi. kushing sindromi: kortizolning ortiqchaligi kushing sindromi odatda yuqori dozali glyukokortikoid dorilarini uzoq muddat qabul qilish natijasida kelib chiqadi, bunda kortizolning sun'iy ko'payishi kuzatiladi. acth ishlab chiqaruvchi o'smalar kushing kasalligining sababi bo'lishi mumkin, bu buyrak usti bezlarida kortizolning haddan tashqari ishlab chiqarilishiga olib keladi. addison kasalligi: kortizolning etishmasligi addison kasalligida kortizol etishmasligi gipoglikemiyaga olib kelishi mumkin, bunda qondagi glyukoza miqdori 70 mg/dl dan past bo'ladi, bu esa xavfli. addison kasalligida kortizol yetishmasligi tufayli immunitet pasayadi, bu esa organizmni infektsiyalarga qarshi kurashish qobiliyatini susaytirib, xastaliklarni keltirib chiqaradi. feoxromotsitoma: adrenalinning haddan tashqari ko'pligi …

4 / 21

izm (ortiqcha tuklar) va hayz koʻrish siklining buzilishiga olib kelishi mumkin. buyrak usti bezlari saratoni buyrak usti bezi saratonining kam uchraydigan turi, adrenokortikal karsinoma (acc), koʻpincha 40 yoshdan 50 yoshgacha boʻlgan odamlarda aniqlanadi, ammo har qanday yoshda ham paydo boʻlishi mumkin. ko'p hollarda, buyrak usti bezi saratoni o'smalari gormonlarni ishlab chiqaradi, bu esa erkaklarda erta pubertat yoki ayollarda chuqur ovoz kabi alomatlarga olib kelishi mumkin bo'lgan gormonal nomutanosibliklarni keltirib chiqaradi. diagnostika va testlar adrenal bez kasalliklarini tashxislash uchun siydikda erkin kortizol darajasini o'lchash muhim, odatda 24 soatlik siydik namunasi yordamida 3-100 mkg/kun normal qiymatlari o'rnatiladi. aktga javob testlari gipofiz bezining stimulyatsiyasiga kortizolning 15-20 mkg/dl dan oshishini aniqlaydi, bu adrenal etishmovchiligini baholash uchun 30-60 daqiqa ichida amalga oshiriladi. xulosa va asosiy xulosalar adrenal bezlar hayotiy gormonlarni, masalan, kortizol va aldosteronni ishlab chiqaradi, ular metabolizm va qon bosimini tartibga solishda 2 asosiy rolni bajaradi. stress holatida adrenal bezlar adrenalinni chiqaradi, bu yurak …

5 / 21

buyrak usti bezlari va ularning ahamiyati - Page 5

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buyrak usti bezlari va ularning ahamiyati"

powerpoint presentation oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi jizzax davlat pedagogika universiteti biologiya fakulteti biologiya kafedrasi 905-guruh taqdimot mavzu: buyrak usti bezlari va ularning ahamiyati tayyorladi: sherozova marjona 1. buyrak usti bezlari: tuzilishi va funksiyalari 2. adrenalin gormonlari: turlari va ta'siri 3. buyrak usti bezlari kasalliklari va ularni davolash reja: buyrak usti bezlari: kirish buyrak usti bezlari, 3-5 gramm og'irlikda, har bir buyrakning yuqori qismida joylashgan bo'lib, korteks va medulla deb nomlangan ikki qismdan iborat murakkab tuzilmadir. buyrak usti bezlari 50 dan ortiq gormon ishlab chiqaradi, shu jumladan kortizol, aldosteron va adrenal jinsiy gormonlar, ular metabolizm, immunitet va stressga javobni tartibga ...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "buyrak usti bezlari va ularning ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: buyrak usti bezlari va ularning… PPTX 21 pages Free download Telegram