dozimetriyametodlari.dozimetrikasboblartasnifi

PPTX 16 pages 2.1 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

toshkent tibbiyot akademiyasi 228- guruh talabasi negmatova sarvinoz “ dozimetriya metodlari. dozimetrik asboblar tasnifi” mavzusida tayorlagan slayidi dozimetriya metodlari. dozimetrik asboblar tasnifi” mavzusida tayorlagan slayidi reja: 1. dozimetriya nima? 2. dp -5v markazli asboblar? 3. shaxsiy dozametrlar va nurlanish dozasini nazorat qilish? dozimetriya - deb yadro zaryadi nurlanishlarini aniqalash va ularni o’lchashga aytiladi. dozimetrik asboblar yoki dozimetrlar deb ionlovchi nurlanishlar yoki dozalar bilan bog’langan kattaliklarni o’lchovchi vositalarga aytiladi. dala sharoitida hozir asosan ikki usul ionizatsion va kimyoviy usullardan foydaliniladi. dozimetriyaning ionizatsion usuli. kiruvchi radiatsiya ta’sirida bo’shliqda (gazli hajmda) molekulalarning ionlanishi sababli elektr o’tkazuvchanlik oshadi va uni elektrotexnik vositalarda qayd etiladi. bunday asboblar tuzilish jihatidan 4 qismga bulinadi. ionizatsion kamyera - biror gaz yoki atmosfera havosi bilan to’ldirilgan kameradan iborat bo’lib, ikkita elektrodi bor. elektrodlar uchiga tok manbai ulanadi, nurlanish hosil bo’lganida elektrodlar atrofida musbat va manfiy zaryadli ionlar paydo bo’ladi va bir tartibda harakatlana boshlaydi. shunda gaz hajmida ham, zanjirda …

2 / 16

li kimyoviy dozimetr (dp-70m) da keng qo’llaniladi. stsintillyatsion dozimetriya usuli. ba’zi moddalarning (antipirin, antrasen, naftalin, bariy sulfid, fosfor va boshqalar) radioaktiv nurlanish ta’siri ostida atomlarning qo’zg’alishi tufayli yorug’lik chaqnashi (foton zarrachalarning chiqishi) stsintillyatsiya paydo bo’lishiga asoslangan. dozimetriyaning fotografik usuli. fotografik plyonkani radioaktiv nurlanish ta’sirida kuyib (buzilib) qolishiga asoslangan. bu usul fotoplyonkali dozimetrlarda qo’llaniladi. radioaktiv nurlanish zonasida bo’lgandan so’ng, kassetali fotoplyonka va maxsus destitometr asbobi yordamida kishining qancha nurlanish dozasi olganligi aniqlanadi. dozimetriyaning lyuminetsent usuli. dozimetrik lyuminetsent usuli ba’zi bir moddalarning ionizatsion nurlanish enyergiyasini o’zida to’plashiga asoslangan, ular qizdirilganda yoki infraqizil yorug’lik bilan yoritilganda yorug’lik chaqnashlari bilan namoyon bo’ladi. yadro zaryadi portlatilgan va radioaktiv moddalar bilan ifloslangan joylarda asosan uch xil dozimetrik o’lchashlar olib boriladi: zararlangan joylardagi radiatsiya darajasi aniqlanadi va uning chegarasi belgilanadi ; shaxsiy tarkibning, texnikaning, inshootlarning, suv, oziq-ovqat, yem-xashaklarning radioaktiv moddalardan ifloslanganlik darajasi aniqlanadi; shaxsiy tarkib va aholi zararlangan joylarda bo’ganda yoki yadro portlashi o’chog’ida olgan nurlanish dozasi …

3 / 16

ali asbob. 1-o’lchash pulti, 2- birlashtiruvchi kabel, 3- ko’rsatkichlarni o’chirish knopkasi, 4- poddiapazonlarni o’zgartiruvchi dasta, 5- mikroampyermetr, 6- asbob g’ilofning qopqog’i, 7- obyektlarda ruxsat etilgan dozalar jadvali, 8- detektorlovchi blok, 9- asbobni tekshirish uchun ishlatiladigan nurlanish manbai, 10- detektorlovchi blokda o’rnatilgan ekran, 11- mikroampyermetrni yoritish uchun tumbler, 12- uzaytirgich dasta, 13- telefonlar, 14- charm o’rnida ishlatiladigan materialdan kilingan g’ilof. pult plastmassadan yasalib, uning yuqori qismiga mikroampermetr, poddiapozonlar pereklyuchateli, boshqarish dastalari joylashtirilgan. asbob korpusining pastki qismida quruq elementlarni joylashtiradigan bo’lim bor. zond silindr shaklida bo’lib, korpusi sirtida ekrani bor, u burab ochiladi va «g», «b», «k» harflari bilan belgilanadi. korpus sirtidagi «g» harfi zonddagi belgi bilan to’g’rilanganda gamma-nurlanish aniqlandi. «b» harfi bilan belgi to’g’rilanganda zonddagi teshik ochiladi va beta nurlanish aniqlanadi, «k» harfi zonddagi belgiga to’g’rilanganda korpus sirtiga o’rnatilgan radioaktiv modda strontsiy teshik bilan ro’para bo’ladi, bu holatda asbobning ishga yaroqliligi tekshirilib ko’riladi (“k”-kontrol – nazorat). zond bilan zararlangan joylarda uzoq …

4 / 16

pereklyuchatel holati «x0,1»); asbobning og’irligi 2kg, bir joydan ikkinchi joyga maxsus yashikka joylab olib yuriladi. asbob quyidagicha ishlatiladi: o’lchashga kirishishdan oldin elektr toki manbai bilan ta’minlash tartibi moslanadi, buning uchun poddiapozonlar pereklyuchateli qora uchburchakka qo’yiladi. mikroampermetr stelkasi yoysimon chizilgan sektorning o’rtasiga kelishi kerak. agar strelka ushbu holatni egallamasa, quruq element (batareya) almashtiriladi. keyin asbobning poddiapozonlarda ishlashi tekshiriladi, 8-rasm. buning uchun asbob ishga tushiriladi, zond ekrani «k» holatiga qo’yiladi (radioaktiv moda strontsiy zonddagi teshikka to’g’ri keladi) va poddiapozon pereklyuchateli 200x1000, x100, x1, x0,1 holatiga qo’yiladi. birinchi va ikkinchi poddiapozonlarda mikroampermetr strelkasi qimirlamasligi kerak, x10 holatida strelka 2-3 da to’xtashi (yuqori shkala bo’yicha) kerak, x1 va x0,1 holatlarida mikroampermetr strelkasi oxirigacha o’ngga og’ishi kerak. telefonda birinchi poddiapozondan tashqari hamma poddiapozonlarda tovush eshitilishi mumkin. beta preparatining (stronsiy preparati) faolligi susayib qolgan bo’lsa, x100 va x1000 poddiapozonlarida strelka og’masligi mumkin. shaxsiy dozimetrlar va nurlanish dozasini nazorat qilish. nurlanish dozasi va nur kasalligining og’ir yoki …

5 / 16

r-bir shaxsga nurlanish o’chog’ida olgan nurlanish dozasini alohida o’lchashga asoslangan. guruhlar bo’yicha nazorat ishlari o’tkazilishi esa guruhlarga berilgan 2-3 dozimetrdan olingan o’rtacha arifmetik miqdorga (qiymatga) asoslanib, ushbu guruhlar olgan nurlanish dozasiga qarab aniqlanadi (nurlanish dozasini qayd etuvchi kartochkaga va jurnalga hamma uchun bir xil yoziladi). dp-22v markali individual dozimetrlar to’plami. dp-22v komplekti: 50 dona dkp-50a markali bevosita ko’rsatadigan individual dozimetr, zd-5 turdagi zaryadlovchi moslama va plastmassa qutidan iborat dozimetrni zaryadlash va undan foydalanish qo’yidagicha olib boriladi: - dozimetrning pastki qopqog’i burab chiqariladi; - dozimetr zaryad uyasiga qo’yiladi, zaryadlovchi moslamadagi «zaryad» dastasi oxirigacha chapga burilgan holda bo’lishi kerak, lampochka yonguncha dozimetr bosiladi; - dozimetr okulyariga qarab «zaryad» dastasi asta-sekinlik bilan o’ngga buraladi; - dozimetr shkalasida ko’rinib turgan platinali ip shkalaning no’l belgisiga kelguncha zaryadlovchi moslamadagi dasta buralaveradi; - platinali ip no’lga qo’yilgandan so’ng dozimetrning pastki qismidagi qopqoqcha mahkam qilib yopiladi; - dozimetr ishga tayyor hisoblanadi; zararlangan joylarda ishlash kerak bo’lib qolganda …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dozimetriyametodlari.dozimetrikasboblartasnifi"

toshkent tibbiyot akademiyasi 228- guruh talabasi negmatova sarvinoz “ dozimetriya metodlari. dozimetrik asboblar tasnifi” mavzusida tayorlagan slayidi dozimetriya metodlari. dozimetrik asboblar tasnifi” mavzusida tayorlagan slayidi reja: 1. dozimetriya nima? 2. dp -5v markazli asboblar? 3. shaxsiy dozametrlar va nurlanish dozasini nazorat qilish? dozimetriya - deb yadro zaryadi nurlanishlarini aniqalash va ularni o’lchashga aytiladi. dozimetrik asboblar yoki dozimetrlar deb ionlovchi nurlanishlar yoki dozalar bilan bog’langan kattaliklarni o’lchovchi vositalarga aytiladi. dala sharoitida hozir asosan ikki usul ionizatsion va kimyoviy usullardan foydaliniladi. dozimetriyaning ionizatsion usuli. kiruvchi radiatsiya ta’sirida bo’shliqda (gazli hajmda) molekulalarning ionlanishi sababli elekt...

This file contains 16 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "dozimetriyametodlari.dozimetrikasboblartasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: dozimetriyametodlari.dozimetrik… PPTX 16 pages Free download Telegram