iguruhmetallorganikbrikmalar

PPTX 32 pages 2.3 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

prezentatsiya powerpoint mustaqil ish mavzusi: i guruh metall organik brikmalar. kirish i asosiy qism i.2. litiyorganik birikmalarning fizik-kimyoviy xossalari i.3. litiyorganik birikmalarning ahamiyati. iii xulosa i.1. litiyorganik birikmalarning olinishi iv foydalanilgan adabiyotlar i.1. metallorganik birikmalar haqida tushuncha i kirish molekulasida uglerod atomi bilan to'g'ridan to'g'ri bog'langan metall yoki metallmas atomlari bor birikmalar element-organik birikmalar deyiladi. birinchi bo'lib element - organik birikmalarn! 1849-yilda ingliz olimi e. frankland kashf etdi, u etil yodidga rux ta'sir ettirib dietil ruxni sintez qildi va uglerod atomlari metallar bilan bevosita bogianishi mumkinligini ko'rsatdi: element-organik birikmalar metall-organik birikmalar va metall- mas-organik birikmalarga bo'linadi. ular tuzilishiga ko'ra ikki gu- ruhga bo'linadi: 11. sof element-organik birikmalar. run day birikmalarda element atomlari faqat uglevodorod radikali bilan bevosita bog'lanadi: aralash element-organik birikmalar. bularda element atomlari uglevodorod radikali bilan birga boshqa element bilan birikkan bo'ladi. misol: xviii bob. d. i. mendeleyev davriy sistemasidagi elementlarni ko'pi metallar bo'lgani uchun, element-organik birikmalarining asosiy qismini …

2 / 32

l-litiylar rangsiz yoki sarg’ish rangli qattiq moddalar bo’lib, uglevodorodlarda erimaydi, efirlarda eriydi. qattiq, gaz fazalarda va eritmada rli molekulalari assotsiatlar hosil qiladi. kuchli solvatlovchi erituvchilarda rli assotsiatlari (ch3li bundan mustasno) kamayadi, ularda lob monomer yoki dimer holida mavjud bo’ladi. benzillitiy benzolda dimer, tetragidrofuranda monomer holatda bo’ladi. lobning assotsiatlanish darajasi qanchalik kam bo’lsa, reaksion qobiliyati shunchalik yuqori bo’ladi. shuning uchun reaksiyalarda erituvchi tanlash muhim ahamiyatga ega. donor (asos) erituvchilar assotsiatlanish darajasini kamaytirishi hisobiga lobning reaksion qobiliyatini oshiradi. erituvchining metall bilan koordinatsiyasi natijasida karbanion faollashadi. masalan: n,n,n’,n’-tetrametiletilendiamin (ch3)nch2ch2n(ch3)2 (tmeda) va 1,4-diazabitsiklo[2.2.2]oktan (dabtso) kabi bidentant ligandlar, geksametilfosfortriamid va tetragidrofuran kabi elektrondonor erituvchilar lob reaksion qobiliyatiga kuchli ta’sir ko’rsatadi (asosligini oshiradi): eritmada c–li bog’ tabiati ko’pmarkazli qutbli kovalent bog’dan ion bog’gacha o’zgarishi mumkin, sistemada kontakt ion juftlari r–li+, erituvchi yordamida ajralgan ion juftlari r/s/li (s – erituvchi) va ionlar r–, li+ ham bo’ladi. alkilbromid yoki -xloridlarining organik erituvchida li bilan o’zaro ta’siridan lob olishda …

3 / 32

lekin xelatlovchi amin – tmeda qo’shilganida oson metallanadi. aromatik arh uglevodorodning li metali bilan dietil efiridagi ta’siridan yorqin rangli, paramagnit xossali lob [ar]–li+ hosil bo’ladi: benzil- va allillitiylar olishda qo’shimcha reaksiyalar ketmasligi uchun efirlardan foydalaniladi: sulfidlar efirlarga nisbatan oson qaytariladi: to’yingan alkillitiy birikmalari alkilgalogenidlarning li metali bilan to’g’ridan-to’g’ri ta’sirlashishi natijasida hosil bo’ladi: harakatchan vodorod (masalan, diizopropilaminda) litiyga almashtirilishi ham mumkin: lob ta’sirida ch-kislotalarni metallash brenstedning kislota-asos reaksiyasi turiga kiradi. reaksiyada alkillitiy birikmalari asos sifatida qatnashadi: arenlar, olefinlar va boshqa ch-kislotalarni metallash reaksiyasi kislota va asos orasidagi pka farqi qanchalik katta bo’lsa, shunchalik oson boradi (muvozanat o’ngga siljiydi): aromatik substrat tarkibidagi elektronaktseptor (-i) o’rinbosarlar ta’sirida metallash orto-holatda sodir bo’ladi. bu nafaqat o’rinbosarning induktsion ta’siri, balki uning metall bilan koordinatsion bog’ hosil qilishi tufayli ham reaksiya shu yo’nalishda boradi: ko’pgina elementorganik birikmalarga li metali yoki alkillitiy ta’sir qilinganda, ular lob hosil qilib parchalanadi: rnm + nli nrli + m yoki rnm + …

4 / 32

larini parchalaydi. individual lob suv bilan shiddatli reaksiyaga kirishadi. bu reaksiyadan uglevodorodlar tarkibidagi kam miqdordagi suvni aniqlashda foydalaniladi. c2h5li + h2o  lioh + c2h6 lobni d2o ta’sirida parchalash organik molekula tarkibiga deyteriy kiritishning qulay usulidir: loblar galogenlar bilan eritmada rhal va lihal, yuqori bosim ostida h2 bilan qaytarilganda – rh va lih hosil qiladi. alkli oddiy efirlar bilan ta’sirlashganda alkh, alkoli va olefinlarga aylanadi. lob tgf bilan gidrolizdan so’ng r(ch2)4oh olinadi. past haroratda co rli bilan ketonlar r2co, xona haroratida esa murakkab aralashma hosil qiladi, undan co2 bilan gidrolizdan so’ng rcooh olinadi. formaldegid rli bilan (reaksiya mahsulotining gidrolizidan keyin) birlamchi spirtlar, boshqa aldegidlar bilan – ikkilamchi spirt, keton va murakkab efirlar bilan – uchlamchi spirtlar hosil qiladi. grinyar reaktivlariga nisbatan lob fazoviy tuzilishi murakkab spirtlarni sintez qilishda ustunlikka ega. xuddi shunday reaksiyalarni c=s guruhi saqlagan birikmalar bilan olib borilganda yuqoridagilardan farq qilib, li uglerod atomiga birikadi: allil va propargilgalogenidlarga …

5 / 32

polimerlanadi (ushbu anion polimerlanish sanoatda ishlatiladi). lobning c=n qo’sh bog’iga ham birikadi. masalan, piridinga lob birikishi odatda 1,2-holatda borib, 2,5-almashgan piridinlar olish imkonini beradi: nitrillar rcn va iminlar r2c=nr’ bilan lob (reaksiya mahsulotining gidrolizidan so’ng) tegishli ketonlar va aminlarni hosil qiladi: alkilnitratlarga arillitiy ta’sirida aromatik nitrobirikmalar sintez qilish mumkin: lobning (qattiq lyuis asosi) ,-to’yinmagan karbonil birikmalarga ta’siri (nukleofil birikish) faqat 1,2-birikish mahsulotiga olib keladi (zaryad bo’yicha nazorat qilinadigan reaksiya): dimetillitiy kupratning (yumshoq lyuis asosi) birikishidan esa faqat 1,4-birikish mahsuloti (termodinamik nazorat qilinadigan reaksiya) olinadi: kupratlarning asosliligi alkillitiy asosliligidan sezilarli darajada kamligi sababli ular ishlatilganda substratdan proton ajralishi, tortib olinish kabi qo’shimcha reaksiyalar sodir bo’lmaydi. bu esa litiydialkilkupratlarni organik sintezda ishlatishga keng yo’l ochib beradi. litiy dialkilkupratlar quyidagi sxema asosida sintez qilinadi: litiy dialkilkupratlar laboratoriya sharoitida alkanlar sintezida ishlatiladi. gilman reagentining alkilgalogenid bilan o’zaro ta’siri cu(iii) oraliq mahsulot hosil bo’lishi bilan boradi. lobning li ga nisbatan elektromanfiyligi yuqori bo’lgan metal tuzlari …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iguruhmetallorganikbrikmalar"

prezentatsiya powerpoint mustaqil ish mavzusi: i guruh metall organik brikmalar. kirish i asosiy qism i.2. litiyorganik birikmalarning fizik-kimyoviy xossalari i.3. litiyorganik birikmalarning ahamiyati. iii xulosa i.1. litiyorganik birikmalarning olinishi iv foydalanilgan adabiyotlar i.1. metallorganik birikmalar haqida tushuncha i kirish molekulasida uglerod atomi bilan to'g'ridan to'g'ri bog'langan metall yoki metallmas atomlari bor birikmalar element-organik birikmalar deyiladi. birinchi bo'lib element - organik birikmalarn! 1849-yilda ingliz olimi e. frankland kashf etdi, u etil yodidga rux ta'sir ettirib dietil ruxni sintez qildi va uglerod atomlari metallar bilan bevosita bogianishi mumkinligini ko'rsatdi: element-organik birikmalar metall-organik birikmalar va metall- mas-organik b...

This file contains 32 pages in PPTX format (2.3 MB). To download "iguruhmetallorganikbrikmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: iguruhmetallorganikbrikmalar PPTX 32 pages Free download Telegram