tuwılıwprocesi hám oníń regionallíq ózgeshelikleri

PPTX 26 стр. 970,7 КБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 970,7 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

5-mavzu. dunyo aholisi takror barpo bo’lishi. aholi takror barpo bo’lishining turlari. demografik o’tish reja: 5.1. aholi takror barpo bo’lishi mohiyati, ma’zmuni va unga ta’sir etuvchi omillar 5.2. aholi takror barpo bo’lishining turlari va o’tish bosqichlari 5.3. dunyo aholisi takror barpo bo’lishining geografik xususiyatlari 8-tema. tuwílíw procesi hám oníń regionallíq ózgeshelikleri joba: 8.1. tuwılıwshılıq hám oǵan tásir etiwshi faktorlar 8.2. tuwılıwshılıq dárejesin anıqlaw kórsetkishleri 8.3. tuwılıw procesiniń regionallıq ózgeshelikleri xalıqtıń qayta tolısıwında yaǵnıy jańa awlattıń dúnyaǵa kelip, insaniyat násiliniń dawam etiwinde tuwılıw ayrıqsha demografiyalıq protsess esaplanadı. tuwılıw -belgili bir áwladlardı qurawshı xalıq toparındaǵı perzentli bolıw procesi bolıp esaplanadı. tuwılıw - biologiyalıq process, biraq ol, social-ekonomikalıq ortalıqtıń tásirinde ózgerip baradı. tuwılıwshılıqtıń biologiyalıq tiykarı insannıń pushlılıǵı, (plodovitos) násil qaldırıw, áwlat qaldırıw qábiliyeti esaplanadı. erkek hám hayal, neke jubınıń perzent kóriwge bolǵan biologiyalıq qábilieti pushlılıq dep ataladı hám bul túsinik demografiyada kóbirek hayallarǵa qollanılıp, hár bir hayaldıń perzent kóriw dáwirindegi (ortasha 15-49 jas ) …

2 / 26

qtatıw, neke dúzbew, eri hám hayalıniń birge jasamawı yamasa kontraceptivlerden paydalaniw). tuwılıwǵa tásir etiwshi faktorlar tábiyiy-biologiyalıq demografiyalıq social-ekonomikalıq mádeniy sawatlııq dárejesi 2020-jılı tuwılıw 19‰, ólim 7 ‰, tábiyiy ósim 12% 2024-jılı tuwılıw 16‰, ólim 8 ‰, tábiyiy ósim 8% belgili bir hayallar (hám erkekler)daǵı tuwılıwdı demografiyalıq izertlewlew mikrofertilnost dep ataladı, sebebi ol hár bir insanǵa tiyisli. tuwılıwdı úyreniwdiń bir qansha usılları bar bolıp: belgili bir waqıt aralıǵındaǵı tuwılıwlardıń muǵdarın úyreniw, mısalı xalıq esap sanaǵı waqtında yamasa sorawnamalar ótkeriw waqtında, hayallar (hám erkekler) da tuwılıwlardıń sanın úyreniw tuwılǵan balalardıń belgili bir ing jası menen belgilenedi; turmıs cikliniń hár túrli basqıshlarında tuwılıw intervallarına hám múddetlerine itibar beriw (máselen, 25 jastan 29 jasqa shekem, yamasa 45 hám 49 jas aralıǵı) uqsaǵanlardan ibarat. tuwılıwshılıq tuwılǵan balalardı belgilewshi biologiyalıq protsess bolıp, ol hayallardıń reproduktiv meyli, yaǵnıy perzent kóriwge bolǵan qatnası menen baylanıslı. al, reproduktivlik meyl insan jasap atırǵan social-ekonomikalıq ortalıq menen baylanıslı jagdayda ózgerip turadı. …

3 / 26

dárejede boladı. al, xalıqtıń arasında tuwılıw dárejesi joqarı boladı», - dep óz pikirin bildiredi. rasında da, xalıqtıń turmıslıq sharayatı, mádeniyatı artqan sayın onıń ortasha ómir kóriw jası da uzayadı. xalıqtıń quramında kekselerdiń muǵdarı artadı, tapqan dáramatların balalarınıń mútájliklerine hám ózleriniń jaqsı jasawına jumsaydı. demek, xalıqtıń mádeniy dárejesiniń kóteliriwi tuwılıwdıń kórsetkishiniń tómenlewine xızmet etedi. 1970-jılı respublikamızdıń qala xalqınıń tuwılıw kórsetkishi hár 1000 adamǵa 26,7‰ ni, al awıl xalqında 37,5‰ ni quraǵan. 1990-jılǵa kelip qala xalqı muǵdarı 2 esege asqanı, al tuwılıw koefficientiniń 0,7‰ ge azayǵanlıǵı bayqaladı. 2004-jılda tuwılıwshılıqtıń dárejesi, tek ǵana qala xalqı arasında emes al, ulıwma mámleket kóleminde de páseydi. qala xalqınıń muǵdarı barǵan sayın ósiwde dawam etpekte. tuwılıwǵa unamlı tásir etiwshi faktorlardan biri bul neke qurıw jası. erte neke qurıw tuwılıw dárejesin arttırsa, ajırasıwdıń azayıwı da tuwılıw dárejesin kóteretuǵın qolaylı demografiyalıq jaǵday esaplanadı. ózbekistanıń tuwıliw dinamikası jıllar tuwılǵanlardı absoliyut sanı, mıń hár bir 1000 adamǵa salıstırǵanda, promillede 1897 197,2 …

4 / 26

omille bolsa ortashadan joqarı, 30-39 promille bolsa joqarı hám 40 promilleden joqarı bolsa tuwılıwshılıq dárejesi júdá joqarı dep esaplanadı amerikalı ilimpazlardıń maǵlıwmatlarına qaraǵanda, tuwılıwshılıqtıń ulıwma koefficienti (cbr) tuwılıwshılıqtıń eń dáslepki kórsetkishi bolıp tabıladı. bul hár 1000 adamǵa salıstırǵanda bir jılda tuwılǵan balalardıń sol jıldaǵı xalıqtıń ortasha sanına qatnasına teń boladı. ol tómendegishe esaplanadı: tuwılıwdıń arnawlı koefficenti gfr = b:f15-49×1000 gfr –tuwilıwdı arnawlı koefficenti b- bir jılda tuwılǵanlardıń absoliyut sanı f15-49 – reproduktiv jastaǵı hayallardıń jıllıq ortasha sanı tuwılıwshılıqtıń arnawlı koefficienti (gfr) tuwılıwshılıqtı esaplaytuǵın taǵı bir kórsetkish bolıp,ol cbr ge qaraǵanda biraz anıq boladı. sebebi, onda tuwıw jasındaǵı hayallar ǵana esapqa alınadı. gfr tómendegishe esaplanadı: mısalı, 2000- jıl aqshtıń texas shtatındaǵı hayallarǵa berilgen tuwılıw haqqındaǵı gúwalıqta olardıń jası eń tómeni 11 jasta, eń joqarısı 53 jasqa shekem bolǵan. 2000-jılda texasta perzent kórgen analardıń ortasha jası 26,1 jastı quraǵan. tek ǵana, perzent kórgen hayallardıń 0,3 procenti 15 jasqa shekemgi hám 40 jas …

5 / 26

qlanadı. mısal ushın, 1950-jıl hám 2005- jıllarda aqshta cbr kórsetkishi sáykes túrde 24,1 hám 14,0 promille bolǵan. eger biz gfrǵa tiyisli hesh qanday maǵlıwmatqa iye bolmasaq, bul eki jıldaǵı cbr mánisin 4,5 ke kóbeytip sáykes túrde gfrdıń 1950-jıl ushın 108,5 hám 2005-jıl ushın 63,0 promilleni quraǵanı anıqlanǵan. eger sizde tek ǵana cbrge tiyisli maǵlıwmatlar bar bolsa, siz gfrdi esaplamaqshı bolsańız, gfr kórsetkishi (15-44 jaslı hayallar ushın) tómendegi formula járdeminde anıqlanadı: gfr=cbr x4,5 tuwılıwshılıqtıń jıyındı koefficientinde (asfr) tiykarǵı itibar hayallardıń jas toparlarına qaratıladı. tuwılıwshılıqtıń jıyındı koefficienti (asfr) tómendegi formula járdeminde esaplanadı: tuwılıwshılıqtıń jeke koefficienti (age specific fertility rate) asfr = bn : fn ×1000 asfr - tuwılıwdıń jeke koeffitsi, bn – belgili jıldaǵı belgili kogort (15-19, 20-24 jas h.t.b. ) jastaǵı hayallardıń tuwǵan balaları sanı fn – belgili jıldagı belgili kogort jastaǵı hayallardıń sanı. eger bunda 15-19 jastaǵı hayallar alınsa, sol jastaǵı hayallardıń tuwǵan balaları sanı alınadı tuwılıwshılıqtıń jıyındı (summarnıy) koefficienti, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tuwılıwprocesi hám oníń regionallíq ózgeshelikleri"

5-mavzu. dunyo aholisi takror barpo bo’lishi. aholi takror barpo bo’lishining turlari. demografik o’tish reja: 5.1. aholi takror barpo bo’lishi mohiyati, ma’zmuni va unga ta’sir etuvchi omillar 5.2. aholi takror barpo bo’lishining turlari va o’tish bosqichlari 5.3. dunyo aholisi takror barpo bo’lishining geografik xususiyatlari 8-tema. tuwílíw procesi hám oníń regionallíq ózgeshelikleri joba: 8.1. tuwılıwshılıq hám oǵan tásir etiwshi faktorlar 8.2. tuwılıwshılıq dárejesin anıqlaw kórsetkishleri 8.3. tuwılıw procesiniń regionallıq ózgeshelikleri xalıqtıń qayta tolısıwında yaǵnıy jańa awlattıń dúnyaǵa kelip, insaniyat násiliniń dawam etiwinde tuwılıw ayrıqsha demografiyalıq protsess esaplanadı. tuwılıw -belgili bir áwladlardı qurawshı xalıq toparındaǵı perzentli bolıw procesi bolıp esaplanad...

Этот файл содержит 26 стр. в формате PPTX (970,7 КБ). Чтобы скачать "tuwılıwprocesi hám oníń regionallíq ózgeshelikleri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tuwılıwprocesi hám oníń regiona… PPTX 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram