transplantologiya. transplantologiyaning axloqiy va huquqiy muommolari

PPT 17 pages 272.5 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 272.5 KB

File type PPT

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

slayd 1 transplantologiya. transplantologiyaning axloqiy va huquqiy muommolari reja: 1. transplantologiya haqida tushuncha 2. transplantologiyaning axloqiy muommolari 3. transplantologiyaning huquqiy muommolari transplantologiya transplantologiya, albatta, tibbiyot fani va amaliyotining eng istiqbolli sohalaridan biri hisoblanadi: zamonaviy jarrohlik, reanimatologiya, anesteziologiya, immunologiya, farmakologiya va boshqa tibbiy-biologik fanlarning so'nggi yutuqlarini to'playdi va yuqori tibbiy texnologiyalarning butun majmuasiga tayanadi. 60-yillarning boshlanishidan oldin transplantologiya, aslida, eksperimental jarrohlik sohasi bo'lib, jamoatchilik e'tiborini jalb qilmadi. transplantologik operatsiyalar birliklar tomonidan hisoblab chiqilgan va eksperimental xususiyatga ega bo'lgan bo'lsa-da, ular hayratlanarli va hatto ma'qullashdi. janubiy afrikalik jarroh xristian bernard dunyodagi birinchi yurak transplantatsiyasini avtohalokatda halok bo'lgan odamdan o'lim yoqasida bo'lgan bemorga aylantirgan 1967 yil burilish nuqtasi bo'ldi. bir kishidan boshqasiga yurak transplantatsiyasi katta ijtimoiy rezonansga olib keldi. zamonaviy madaniyatning boshqa hech qanday yutug'i kabi yurak transplantatsiyasi bu madaniyatga falsafiy va antropologik muammolarning butun blokini qo'ydi: inson nima ? shaxsni nima belgilaydi ? insonning o'ziga xosligi nima ? transplantatsiya nima. organ transplantatsiyasi …

2 / 17

agi yo’nalishlarga bo’lib o’rganiladi. 1) ksenotransplantatsiya - bu boshqa turga mansub bo’lgan individlar o’rtasida transplantatsiya qilish.(hayvonlar a’zosini insonlarga ko’chirib o’tkazish) 2) avtotransplantatasiya - bu inson bir a’zosidan boshqa a’zosiga transplantatsiya qilish. 3) eksplantatsiya - sun’iy moslama va a’zolarni ko’chirib o’tkazish. 4) allotransplantatsiya - insonlar orasida transplantatsiya. transplantologiyaning tarixiga nazar tashlaydigan bo’lsak, ushbu sohaning paydo bo’lishi va rivojlanishi fransuz jarrohi aleksis karrel bilan bevosita bog’liq. aleksis karrelning qon tomirlarning tikib chiqish usulini tibbiyotga tadbiq etishi jarrohlikning ko’pgina masalalariga yechim va transplantatsiyani rivojlanishiga asos bo’ldi. keyinchalik hayvonlardan ekspirement sifatida foydalanish ularning a’zolarini ko’chirib o’tkazish tajribalari o’tkazildi. asta sekinlik bilan sovet va yevropa olimlari va jarrohlari tomonidan plastik jarrohliklar (n.i.pirogov), buyrak (voronoy), miya (demixov), jigar (tomas starzl), me’da osti bezi (uilyam kelly, richard lilxey) va o’pka (joel copper) transplantatsiyalari o’tkazildi. transplantatsiyaning keying yutug’i sifatida afrikalik kristian bernard tomonidan o’tkazilgan yurak transplantatsiyasi hisoblanadi. transplantalogiya hozirgi kunda tibbiyotning rivojlanib borayotgan sohalaridan biri bo’lib ko’pgina kasalliklarga …

3 / 17

zimga solinadi. tirik donorlardan organlarni olishning huquqiy va axloqiy mezonlari: transplantologiyaning axloqiy muammolari tirik odamda yoki jasadda transplantatsiya qilish uchun organlarni qabul qilish yoki olmasligiga qarab sezilarli darajada farq qiladi. tirik donorlardan buyrak transplantatsiyasi amaliy tibbiyotda transplantologiyaning birinchi yo'nalishi edi. hozirgi kunda bu butun dunyo bo'ylab tez rivojlanayotgan buyrak faoliyati buzilgan bemorlarga tibbiy yordam ko'rsatishdir. buyrak transplantatsiyasi nafaqat yuz minglab bemorlarni o'limdan qutqaribgina qolmay, balki ularni yuqori sifatli hayot bilan ta'minladi. buyraklarga qo'shimcha ravishda, jonli donorlardan jigar, suyak iligi ko'chirib o'tkaziladi, bu ko'p hollarda bemorning hayotini saqlab qoladi. shu bilan birga, bir qator murakkab axloqiy muammolar mavjud. sog'liqni saqlashning yomonlashuvi, ongli travmatizatsiya va sog'lom donorning hayotini qisqartirish uchun hayotni bir muncha vaqt uzaytirish axloqiymi ? qabul qiluvchining hayotini uzaytirish va qutqarishning insoniy maqsadi donorning hayoti va sog'lig'iga zarar etkazsa, insoniyat maqomini yo'qotishi mumkin. axloqiy nuqtai nazardan: axloqiy nuqtai nazardan, "zarar qilmang" tamoyilini buzishni oqlaydigan holat-rahm-shafqat, qo'shniga bo'lgan muhabbat va bemorning …

4 / 17

yordam berish nafaqat huquq, balki uning axloqiy burchidir. biroq, agar bolaning hayoti xavf ostida bo'lsa va otasi, masalan, suyak iligi donori sifatida harakat qilishdan bosh tortsa, qonun uning axloqiy burchini bajarishga majbur emas va uchinchi shaxslarga bu borada majburlash huquqini bermaydi. faqat xudbinlikning axloqiy ayblovi qolmoqda, ammo transplantatsiya kerak bo'lgan bola bu oson emas. sirni saqlab qolish talabi : sirni saqlab qolish talabi nafaqat axloqiy, balki amalda ham maqsadga muvofiqdir. agar u kasallik belgilari, bemorning hayoti haqida etarli ma'lumotga ega bo'lmasa, shifokor samarali davolay olmaydi. bemor esa u bilan ma'lumotlarning ular orasida qolishiga ishonch hosil qilmasdan juda ochiq bo'lmaydi. biroq, sirga rioya qilish bemorga yoki boshqa odamlarga zarar etkazishi mumkin bo'lgan holatlar mavjud. misol uchun, odatda ota-onalar uchun bolaning sog'lig'i haqida ma'lumot berish sir emas. bugungi kunda dunyoning barcha mamlakatlarida organlar va to'qimalarni jonli donordan faqat yaqin qarindoshlariga ko'chirish amaliyoti qabul qilinib, ixtiyoriylik va alqirizm tamoyillarini ta'minlashga qaratilgan. shu paytgacha …

5 / 17

shuningdek, donor a’zolar bilan ta’minlay olishi kerakligi to’g’risida mulohaza yuritildi. transplantalogiyani takomillashtirish (salbiy oqibatlari): bunday salbiy oqibatlarga yo'l qo'ymaslik uchun jamiyat organ savdosini jonli donorlardan (bu qabul qilinishi mumkin emas) legallashtirish liniyasiga o'tishi yoki bir qator chora-tadbirlarni ishlab chiqishi kerak: 1) tijoriylashtirishni taqiqlashni samarali nazorat qilish; 2) ttransplantologiya dasturlarini moliyalashtirishni takomillashtirish, transplantatsiya qilish uchun kadavriy organlarni tayyorlash va tarqatish bo'yicha milliy tizimni yaratish orqali ob'ektiv omillarning bosimini kamaytirish; 3) aholini ijtimoiy himoya qilish choralarini kuchaytirish. "uchinchi" yo'l sifatida ba'zi mualliflar organni organga topshirish uchun moddiy kompensatsiya mexanizmi bilan sotish mexanizmini almashtirishni taklif qilishadi. o’zbekistondagi yuqori texnologik operasiyalar: - akademik v. vohidov nomidagi respublika ixtisoslashtirilgan xirurgiya ilmiy amaliy tibbiyot markazi; - respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazi; - toshkent shahar nefrologiya shifoxonasi. organlarni marhumdan ko'chirishning axloqiy va huquqiy muammolari: inson murdasini transplantatsiya qilish uchun organlar manbai sifatida ishlatish axloqiy masalalar va muammolarning butun spektrini keltirib chiqaradi. ular orasida quyidagi muammolarni ta'kidlash …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "transplantologiya. transplantologiyaning axloqiy va huquqiy muommolari"

slayd 1 transplantologiya. transplantologiyaning axloqiy va huquqiy muommolari reja: 1. transplantologiya haqida tushuncha 2. transplantologiyaning axloqiy muommolari 3. transplantologiyaning huquqiy muommolari transplantologiya transplantologiya, albatta, tibbiyot fani va amaliyotining eng istiqbolli sohalaridan biri hisoblanadi: zamonaviy jarrohlik, reanimatologiya, anesteziologiya, immunologiya, farmakologiya va boshqa tibbiy-biologik fanlarning so'nggi yutuqlarini to'playdi va yuqori tibbiy texnologiyalarning butun majmuasiga tayanadi. 60-yillarning boshlanishidan oldin transplantologiya, aslida, eksperimental jarrohlik sohasi bo'lib, jamoatchilik e'tiborini jalb qilmadi. transplantologik operatsiyalar birliklar tomonidan hisoblab chiqilgan va eksperimental xususiyatga ega bo'lgan bo'l...

This file contains 17 pages in PPT format (272.5 KB). To download "transplantologiya. transplantologiyaning axloqiy va huquqiy muommolari", click the Telegram button on the left.

Tags: transplantologiya. transplantol… PPT 17 pages Free download Telegram