rasmiy – idoraviy uslub va uning uslubiy xususiyatlari

PPTX 24 pages 115.1 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 115.1 KB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

slayd 1 11-mavzu: rasmiy – idoraviy uslub va uning uslubiy xususiyatlari. reja: 1.hujjatchilik va adabiy til me’yorlari. 2.hujjat va uning turlari. 3.hujjatlarning zaruriy qismlari. tayanch so‘zlar: munshaot, davlat, o‘zbek davlatchiligi, og‘zaki nutqiy me’yorlar, an’anaviylik, turkiy hoqonliklar hujjatlari, buyruq, farmon, vaqfnoma, vasiqa, shartnoma, tarxon yorlig‘i, tilxatlar, zakolat, huquqiy asoslar, savodxonlik, an’ana, nutqiy madaniyat, mukammallik, hukumat qarorlari, rasmiy va shaxsiy hujjatlar, ariza, annotasiya, bayonnoma, bildirishnoma, buyruq, guvohnoma, dalolatnoma, ishonchnoma, ma’lumotnoma, modemogramma, nizom, rezyume, tavsifnoma, tavsiyanoma, taklifnoma, tarjimai hol, taqriz, telegramma, telefonogramma, faksogramma, tilxat, tushuntirish xati, farmoyish, shartnoma, hisobot, til va uslub, tinish belgilari. o‘zbek munshaoti tarixining shakllanish ildizlarini o‘zbek davlatchiligi tarixidan izlash lozim bo‘ladi. tarixiy manbalar va tarixiy tadqiqotlarning guvohlik berishicha, bundan yarim million yillar muqaddam hozir biz o‘zbeklar yashab kelayotgan ona zamin – o‘zbekiston hududida ajdodlarimiz yashab kelganlar. tarixiy va diniy manbalar yana shundan ogoh etadiki, turkiy xalqlar nuh payg‘ambarning o‘g‘li yofas – abut-turk avlodidan tarqalgan va bu ulug‘ zot turkiy …

2 / 24

a huquqi tarixi” kitobida bayon etgan fikrlarga tayanib yoritishga harakat qilamiz. ma’lumki, davlatchilikning boshlang‘ich shakllarida, hali yozuv bo‘lmagan paytlarda, ma’lum odat tusiga kirgan og‘zaki huquqiy me’yorlar asosida ish olib borilgan. bu odatlarni z.muqimov «ma’lum bir joyning yozib qo‘yilmagan, og‘izdan-og‘izga, avloddan-avlodga o‘tib kelgan ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan rasm-rusumlar va tartiblardan kelib chiqadigan qoidalar yig‘indisidan iboratdir», deb izohlaydi . darhaqiqat, davlatchilikning hamma davrlarida ham turli shakllarda amalda bo‘lgan ish yuritish qoidalari ijtimoiy-huquqiy munosabatlarni tartibga solishning u yoki bu tarzdagi ko‘rinishlari hisoblanadi. ular yordamida davlatlararo va mamlakat ichidagi, shaxslararo va oilaviy munosabatlar, jinoyatga qarab jazo belgilash, tartib va intizom masalalari yo‘lga qo‘yilgan. yozuv paydo bo‘lgandan keyingi davrlar mahsuli hisoblanadigan qonun va kodekslar, farmon va farmoyishlar hamda boshqa mazmundagi hujjatlarning amaldagi ko‘rinishlari ham aynan ana shu hujjatlarning davomi, desak xato bo‘lmaydi. z.muqimovning yuqorida nomi zikr etilgan kitobida ma’lumot berilishicha, turkiy hoqonliklarning hujjatlar to‘plami bizgacha yetib kelgan. sug‘d hujjatlari, deb nomlanadigan bu hujjatlar majmui …

3 / 24

tilosi bilan bog‘liq ravishda yuzaga kelgan musulmon huquqi bilan bog‘liq bo‘lib, u qur’oni karim va hadislar shaklidagi urf-odatlarni izga soluvchi hujjatlar majmuini qamrab oladi. ular uzoq yillar davomida jamiyatni boshqarish va tartibga solishning asosiy ma’naviy-huquqiy hujjatlari bo‘lib kelgan. bu huquq doirasida amal qiluvchi asosiy hujjatlardan biri – yer egaligi bilan bog‘liq bo‘lgan vaqfnomalar sanaladi. vaqfnomalar yerga egalik qilish huquqi, qancha yer qachon, kimga va qancha muddatga berilganligi, uni ijaraga berish tartibi, ijara haqi me’yorlari, mulkdan olinadigan daromad, ularni sarflash yo‘llari hamda to‘lanadigan soliqlar kabi jihatlar mukammal aks etgan hujjat hisoblanadi. vasiqa ham qadimda keng tarqalgan hujjat turlaridan biri bo‘lib, mulkka bo‘lgan egalikni bildiruvchi, kishilar o‘rtasidagi munosabatlarni huquqiy asosga qo‘yuvchi hujjat sanalgan va qozilar tomonidan tasdiqlangan. masalan ustoz-shogird munosabatlari, boshqalarning bolasini farzandlikka olish, qullikdan ozod qilish, xususiy yoki ko‘chmas mulkni oldi-sotdi qilish, hadya etish hamda savdo-sotiq shartnomalari ana shu vasiqa hujjatlari sanalgan. qozilarning bu vazifalarini hozirda notariuslar amalga oshirishadi. bundan tashqari …

4 / 24

ka egalik, hukmdor saroyiga kirish va turli anjumanlarda o‘tirish o‘rni kabilar. ushbu o‘rinda o‘zbek davlatchiligi tarixida amalda bo‘lgan ayrim ish yuritish qoidalari va hujjatlari to‘g‘risida qisman bo‘lsa-da, ma’lumot berildi.chunki yuqorida ta’kidlab o‘tilganidek, mukammallikka alohida olib borilgan tadqiqotlar tufayligina erishish mumkin. harqalay, shu aytilganlarning o‘zi ham amalda bo‘lgan hujjatlarga shunchaki ijtimoiy munosabatlarni tartibga solish vositasi sifatidagina emas, balki har bir davrda davlatni boshqarish madaniyatining namunasi sifatida qarash imkonini beradi. davlat tizimining barcha bo‘g‘inlarini hujjatlarsiz mutlaqo tasavvur qilib bo‘lmaydi. chunki uning faoliyati aynan ana shu hujjatlar yordamida tartibga solib turiladi va harakatga keltiriladi. shuning uchun ham vaqti-vaqti bilan ish yuritishni takomillashtirishga qaratilgan hukumat qarorlari qabul qilinib boriladi. masalan, shunday qaror o‘zbekiston jumhuriyatining inqilobiy qo‘mitasi tomonidan 1924 yilning 31 dekabrida qabul qilingan bo‘lib (№ 48) «ishlarni o‘zbek tilida yurgizish ham o‘zbekiston jumhuriyatining inqilobiy komiteti huzurida markaziy yerlashdirish hay’ati va mahallalarda muzofot yerlashdirish hay’atlari tuzilish(i) to‘g‘risida» deb nomlangan. shunday qilib, ish yuritishning tarkibiy qismi …

5 / 24

rini qamrab oluvchi tashkiliy hujjatlarga guvohnoma, yo‘riqnoma, nizom, qoida, ustav, shartnoma singari hujjatlar; tashkilot yoki muassasa rahbarining ish faoliyati doirasida amal qiladigan farmoyish hujjatlariga buyruq, ko‘rsatma, farmoyish kabi hujjatlar; ma’lumot-axborot hujjatlariga ariza, bayonnoma, bildirishnoma, vasiyatnoma, dalolatnoma, ishonchnoma, ma’lumotnoma, tavsifnoma, tavsiyanoma, taklifnoma, tarjimai hol, tushuntirish xati, e’lon, hisobot tarzidagi hujjatlar; alohida shaxs yoki tashkilotning faoliyatini qamrab oladigan xizmat yozishmalariga taklifnoma, telegramma, telefonogramma, modemogramma va turli mazmundagi xatlar kiradi. adabiy tilning yozma rasmiy shakliga xos bo‘lib, muayyan nutqiy qolip, qat’iy odat tusiga kirib qolgan shakllarga ega bo‘lgan nutq uslubi rasmiy uslub sanaladi. barcha qonunlar, prezident farmonlari va hukumat qarorlari, turli hujjatlar, ish qog‘ozlari, idoralararo yozishmalar va shu kabilar rasmiy-idoraviy uslubda yoziladi. rasmiy-idoraviy uslubda gaplar ixcham va aniq bo‘ladi. bu uslubda qaror qilindi, inobatga olinsin, ijro uchun qabul qilinsin, tasdiqlanadi kabi qoliplashgan so‘zlar va so‘z birikmalari keng qo‘llaniladi. bu uslub muayyan nutqiy qolip, qat’iy odat tusiga kirib qolgan shakllarga ega bo‘lgan nutq uslubidir. …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rasmiy – idoraviy uslub va uning uslubiy xususiyatlari"

slayd 1 11-mavzu: rasmiy – idoraviy uslub va uning uslubiy xususiyatlari. reja: 1.hujjatchilik va adabiy til me’yorlari. 2.hujjat va uning turlari. 3.hujjatlarning zaruriy qismlari. tayanch so‘zlar: munshaot, davlat, o‘zbek davlatchiligi, og‘zaki nutqiy me’yorlar, an’anaviylik, turkiy hoqonliklar hujjatlari, buyruq, farmon, vaqfnoma, vasiqa, shartnoma, tarxon yorlig‘i, tilxatlar, zakolat, huquqiy asoslar, savodxonlik, an’ana, nutqiy madaniyat, mukammallik, hukumat qarorlari, rasmiy va shaxsiy hujjatlar, ariza, annotasiya, bayonnoma, bildirishnoma, buyruq, guvohnoma, dalolatnoma, ishonchnoma, ma’lumotnoma, modemogramma, nizom, rezyume, tavsifnoma, tavsiyanoma, taklifnoma, tarjimai hol, taqriz, telegramma, telefonogramma, faksogramma, tilxat, tushuntirish xati, farmoyish, shartnoma, hisobot...

This file contains 24 pages in PPTX format (115.1 KB). To download "rasmiy – idoraviy uslub va uning uslubiy xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: rasmiy – idoraviy uslub va unin… PPTX 24 pages Free download Telegram