chet elpsixologiyasida shaxsnazariyalari

PPTX 29 pages 3.6 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.6 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

22-mavzu: chet el psixologiyasida shaxs nazariyalari chet el psixologiyasida shaxs nazariyalari reja: 1. gumanistik psixologiya. k.rodjers g’oyalari. 2. a.maslou ehtiyojlar va motivatsion struktura haqida. 3. bixeviorizm maktabi. ijtimoiy o’rgatish nazariyasi. neobixeviorizm. 4. v.frankl ekzistentsializm nazariyasi. tayanch so’zlar: ijtimoiy o’rgatish nazariyasi, neobixeviorizm, kompentsatsiya nazariyasi, ekzistentsializm nazariyasi. shaxsning gumanistik nazariyasi. shaxsning gumanistik nazariyasida ikkita asosiy yo'nalish mavjud. birinchi, "klinik" (asosan klinikaga yo'naltirilgan), amerikalik psixolog k. rojersning (1902-1987) qarashlarida keltirilgan. ikkinchi, “motivatsion” yoʻnalishning asoschisi amerikalik tadqiqotchi a.maslou (1908-1970) hisoblanadi. bu ikki soha oʻrtasidagi baʼzi farqlarga qaramay, ularning umumiy jihatlari koʻp. gumanistik psixologiya vakillari shaxs rivojlanishining asosiy manbasini o'z-o'zini amalga oshirishga bo'lgan tug'ma tendentsiyalar deb hisoblashadi. shaxsning rivojlanishi ana shu tug'ma tendentsiyalarning paydo bo'lishidir. k.rojersning fikricha, inson psixikasida ikkita tug'ma tendentsiya mavjud. birinchisi, u "o'z-o'zini namoyon qilish tendentsiyasi" deb atagan, dastlab qisqartirilgan shaklda shaxsning kelajakdagi xususiyatlarini o'z ichiga oladi. ikkinchisi - "organizmni kuzatish jarayoni" - shaxsning rivojlanishini nazorat qilish mexanizmi. ushbu tendentsiyalar asosida rivojlanish …

2 / 29

g fikrlari va his-tuyg'ulari gumanistlar uchun haqiqatning bevosita aksi emas. har bir inson voqelikni o'zining sub'ektiv idrokiga muvofiq talqin qiladi. insonning ichki dunyosi faqat o'ziga to'liq kirishi mumkin. subyektiv idrok va subyektiv kechinmalar inson harakatlarining asosini tashkil qiladi. faqat sub'ektiv tajriba ma'lum bir shaxsning xatti-harakatlarini tushunishning kalitidir. shunday qilib, insonparvarlik yondashuvi doirasida shaxs o'zini o'zi anglash natijasida inson "men" ning ichki dunyosi, shaxsning tuzilishi esa "haqiqiy men" va "ideal men" ning individual nisbatidir. ", shuningdek, shaxsning o'zini o'zi anglash ehtiyojlarining individual rivojlanish darajasi. gumanistlarning fikriga ko'ra, hal qiluvchi yosh davri yo'q; shaxs hayot davomida shakllanadi va rivojlanadi. biroq, hayotning dastlabki davrlari (bolalik va o'smirlik) shaxsning rivojlanishida alohida rol o'ynaydi. shaxsda ratsional jarayonlar hukmronlik qiladi, bu erda ongsizlik faqat vaqtinchalik, u yoki bu sabablarga ko'ra o'zini o'zi anglash jarayoni bloklanganda paydo bo'ladi. gumanistlar shaxsning to'liq iroda erkinligiga ishonishadi. inson o'zini anglaydi, o'z harakatlarini amalga oshiradi, rejalar tuzadi, hayotning ma'nosini qidiradi. inson …

3 / 29

tushunchasi bilan to‘qnashamiz. psixologiyadagi umuminsoniy yo‘nalishning boshqa vakili amerikalik ruhshunos abraxam xarald maslou bo‘ladi. uning nuqtai nazariga ko‘ra, insonning asosiy ehtiyoji – bu o‘zini dolzarblashtirish, o‘zini mukammallashtirish va o‘zini namoyon etish. a. maslouning yozishicha: «o‘zini dolzarblashtiruvchi odamlarning barchasi qandaydir faoliyat bilan mashg‘ul bo‘ladi … ular bunga berilgan bo‘lib, ular uchun bu ish juda qadrli – bu o‘ziga xos layoqat». bunday turga mansub odamlar yuksak qadriyatlarni amalga oshirishga intiladilar (ular ichida – yaxshilik, haqiqat, insoflilik, go‘zallik, haqqoniylik, etuklik va boshqalar), bunday odamlar uchun bular hayotiy muhim ehtiyoj bo‘lib xizmat qiladi. shaxs tuzilishi maslou bo‘yicha tartibli tizimdan yoki ehtiyojlar darajasidan iborat. bu ehtiyojlarni tubandan yuqoriga sanab o‘tamiz: fiziologik (organik) ehtiyojlar, xavfsizlikka bo‘lgan ehtiyojlar, mansublilik va muhabbatga bo‘lgan ehtiyojlar, hurmat qilish ehtiyojlari, bilish ehtiyoji, estetik ehtiyoj va o‘zini dolzarblashtirish ehtiyojlari. inson ehtiyojlar darajasi va u yoki bu ehtiyojning shaxs tuzilishida egallagan o‘rnining o‘zgarishini belgilovchi quyidagi qonunlar mavjud: yuqoriroq darajadagi ehtiyojlar insonning quyiroq darajadagi …

4 / 29

maktab vakillarinig g‘oyasi xulq-atvorni o‘rganish asosiy masala sifatida o‘rin olgan bo‘lsada, uning ayrim vakillari muammoni tahlil etishda o‘zlarining pozitsiyalariga egadirlar. bixeviorizmning asosiy g‘oyasi 20-asrda amerikalik psixologiya maktabining haqiqiy qiyofasi sifatida maydonga chiqdi. uning asoschisi djon uotson (1878-1958) bu yo‘nalishning haqiqiy yo‘lboshchisi sifatida shakllanishiga sabab bo‘ldi. bixevio tushunchasi (behavior) inglizchadan tarjima qilganda xulq-atvor degan ma’noni anglatadi. bixeviorizm tushunchasi tarjima qilganda –xulq-atvor psixologiyasi ma’nosini anglatadi. xulq-atvorni tahlil qilish to‘liq ob’ektiv xarakterga ega bo‘lib, tashqi kuzatiladigan reaksiyalar bilan cheklanadi. insonning fikri, ongini ko‘rib bo‘lmaydi, ularni o‘lchash mumkin emas, bundan ko‘rinadiki barchasini ob’ektiv qayd etish imkoniyatini bo‘lmaydi. insonning ichki olamida kechayotganlarni o‘rganish mikoni yo‘q. demak, shaxs “qora quti” sifatida ishtirok etadi. inson harakatining tashqi ifodalanishining ob’ektivligini stimullar va vaziyatlar shartlaydi. shunday ekan psixologiyaning vazifasi stimullar bo‘yicha namoyon bo‘ladigan ma’lum reaksiyalar belgilaydi. skinnerning operant bixeviorizmi berris frederik skinner 1904 yil pensilvaniya shtatidagi, saskuexanneda tug‘ilgan. uning oilaviy muhiti samimiy va erkin, intizom qattiq bo‘lgan, hamda munosib …

5 / 29

asining uyiga qaytib kelgan va yozuvchilik bilan shug‘ullanishga harakat qilgan, lekin bu orzusi ro‘yobga chiqmagan. skinner xotirasida maqsadsiz o‘qiganligini, kemalar modelini yasaganligini, royal chalganligini, o‘zi ixtiro qilgan radiosini eshitganligini, mahalliy gazetalarda yumor maqolalar chop etganligini, ammo boshqa hech narsa yozmaganligini va psixiatrga ko‘rinishni o‘ylab ko‘rganligini aytgan. skinner yozuvchi bo‘lishdan voz kechib garvord universitetiga psixologiyani o‘rganish uchun o‘qishga kiradi.u bu sohada hammadan orqada ekanligini tushunib, o‘ziga qat’iy o‘quv jadvali o‘rnatadi va bunga ikki yil davomida qat’iy amal qilib keladi. 1931-yilda doktor darajasiga loyiq topiladi.1931-1936-yillarda skinner garvardda ilmiy ish bilan shug‘ullanadi, u o‘zini ilmiy qarashlarini hayvonlarning asab sistemasini o‘rganishga qaratgan.1936-45 yillarda u minisot universiteti o‘qtuvchisi bo‘lib ishladi.bu davrda skinner juda ko‘p ijodiy ishlar bilan shug‘ullangan va aqsh da etakchi bixiviorist sifatida tanilgan.1945-47 yillarda u indiana shtati universiteti psixologiya kafedrasi mudiri lavozimida ishlagan, 1947- 74 yilga qadar garvardda notiq bo‘lib ishlagan va nafaqaga chiqqan.skinnerning ilmiy faoliyati juda ko‘p taqdirlangan.jumladan ilmiy faoliyatlari uchun prezident …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chet elpsixologiyasida shaxsnazariyalari"

22-mavzu: chet el psixologiyasida shaxs nazariyalari chet el psixologiyasida shaxs nazariyalari reja: 1. gumanistik psixologiya. k.rodjers g’oyalari. 2. a.maslou ehtiyojlar va motivatsion struktura haqida. 3. bixeviorizm maktabi. ijtimoiy o’rgatish nazariyasi. neobixeviorizm. 4. v.frankl ekzistentsializm nazariyasi. tayanch so’zlar: ijtimoiy o’rgatish nazariyasi, neobixeviorizm, kompentsatsiya nazariyasi, ekzistentsializm nazariyasi. shaxsning gumanistik nazariyasi. shaxsning gumanistik nazariyasida ikkita asosiy yo'nalish mavjud. birinchi, "klinik" (asosan klinikaga yo'naltirilgan), amerikalik psixolog k. rojersning (1902-1987) qarashlarida keltirilgan. ikkinchi, “motivatsion” yoʻnalishning asoschisi amerikalik tadqiqotchi a.maslou (1908-1970) hisoblanadi. bu ikki soha oʻrtasidagi baʼzi f...

This file contains 29 pages in PPTX format (3.6 MB). To download "chet elpsixologiyasida shaxsnazariyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: chet elpsixologiyasida shaxsnaz… PPTX 29 pages Free download Telegram