tafakkurturlarivamasalatiplari

PPTX 15 стр. 97,6 КБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 97,6 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

tafakkur turlari va masala tiplari tafakkur turlari va masala tiplari abdulaxatova zilola tafakkur inson aqliy faoliyatining yuksak shaklidir. insonda tafakkur bolganligi va tafakkur bilan chambarchas nutq bolganligi tufayli u hayvonlardan farq qiladi, shu sababli u ongli mavjudotdir. inson oz atrofidagi olamda bolgan buyumlar va hodisalarni ongli ravishda idrok qiladi. ongli ravishda eslab qoladi hamda esga tushiradi va ongli ravishda harakat qiladi. tafakkur atrofdagi olamni bilish qurolidir va inson amaliy faoliyatini vujudga kelishi uchun shartdir. biron narsa togrisida tafakkur qilish jarayonida fikr paydo boladi, bu fikrlar insonning ongida hukm va tushunchalar shaklini oladi. tafakkurning bilish faoliyatidagi roli avvalo bizning idroklarimiz va fikrlarimizning voqelikka qanchalik muvofiq bolishini, bolar haqiqat yoki xato, chinmi yoki yolgon ekanligini belgilashda oz ifodasini topadi. bunday tafakkur qilish eng oddiy amaliy voqelikda namoyon boladi. voqelikning sezgilardagi va idrokdagi inikosning ozi chinakam bilim boladi. masalan: biz quyoshning har kuni sharqdan chiqib, garbga botayotganini hammamiz ko`ramiz (idrok qilamiz). biz erni …

2 / 15

rok vositasi bilan bilib olishimiz mumkin bolmagan narsa yoki hodisalarni, narsa yoki hodisalarning xususiyatlarini, ularning boglanish va munosabatlarini tafakkur vositasi bilan bilib olamiz. masalan: bizga malumki, agar yoruglik nuri shisha prizma orqali otkazilsa bu nur spektorni etti rangiga ajralib ketadi. bu ranglarni biz idrok qilamiz (kozimiz bilan koramiz). lekin fizikadan bizga shu narsa aniqki, bu nurlardan bolak yana boshqa nurlar ham bor. bu nurlar infraizil, ul’trabinafsha nurlar deb ataladi. bu nurlarni biz kormaymiz. bunday nurlarni borligi tafakkur yordami bilan kashf qilingan. biz tasavvur qilishimiz mumkin bolgan kopgina hodisalar bor. biz bu hodisalar togrisida faqat fikr yurita olamiz. tafakkur voqelikni umumlashtirib aks ettirishdir. biz ayrim narsalarni va hodisalarni, masalan, alohida stolni yoki stulni idrok qilamiz, tasavvur qilamiz, ammo umuman stol va stul togrisida fikrlashimiz mumkin. umumlashtirish natijasida bir hukmning ozida ayni vaqtda yakka bir narsa togrisidagina fikr qilib qolmasdan, balki shu narsa bilan birga narsalarning butun bir turkumi togrisida ham fikr …

3 / 15

liyati muayyan maqsadga qaratilgan alohida ong jarayoni tariqasida sodir boladi. bosh miyaning biror uchastkasidagi faoliyat emas, balki butun bosh miya postining faoliyati mana shu jarayonning nerv - fiziologik asosidir. tafakkur faoliyati uchun avvalo analizatorning miyadagi uchlari ortasida vujudga keladigan murakkab boglanishlar muhim ahamiyatga egadir. analizatorning bosh miya postidagi uchastkalari bir - biridan keskin ajralgan holda emas, balki bir - biriga tutashib, bir - biri bilan chambarchas boglanib ketganligi sababli mazkur boglanishlarning vujudga kelishi osonlashadi. ikkinchi signal tizimida muvaqqat boglanishlar vujudga kelishi, yuqorida aytib otilganidek, tafakkurning maxsus nerv -fiziologik mexanizmlaridir. bunda ikkinchi signal tizimining boglanishlari birinchi signal tizimidagi bog`lanishlarga tayanadi. i.p.pavlov ikkinchi signal tizimining ishi hamisha birinchi signal tizimi bilan ozaro otkazish jarayonida hozir boladi, deb takidlagan. ikkinchi signal tizimi asosida, birinchi signal bilan ozaro tasir qilish jarayonida “dastlab umuminsoniy empirizm”ni va nihoyat odamning oz tevaragida olamni va uning ozini bilish uchun oliy qurol bolgan fanni yaratuvchi maxsus insoniy, oliy tafakkur …

4 / 15

akkur obekti boladi. bir narsaga tayanmagan quruqdan - quruq tafakkur bolishi mumkin emas. taqqoslash, tahlil va sintez, abstraktsiya va umumlashtirish, tasniflash va tizimga solish aqliy operatsiyalarning asosiy turlaridir. bizda yangi hukmlar ana shu operatsiyalar jarayonida hosil boladi, real olamdagi narsalar va hodisalar tog`risidagi tushunchalar vujudga keladi. taqqoslash. taqqoslash shunday bir aqliy operatsiyadirki, bu operatsiya ayrim narsalar ortasidagi oxshashlikni yoki tafovutni, tenglikni yoki tengsizlikni, bir xil yoki qarama - qarshilik borligini aniqlashda ifodalanadi. narsalarning oxshashligi yoki tafovuti dastlab bevosita sezgilarda va idroklarda aks etadi. taqqoslash fikr qilish jarayoni idrok qilinayotgan narsalarning oxshashligi yoki tafovutni aniqlash lozim bolganda, yoxud sezgilarda va idrokda bevosita aks etmagan oxshashlik va tafovutni topish lozim bolgan hollarda voke boladi. amaliy taqqoslash bir narsani ikkinchi bir narsaga solishtirib korilayotganda, masalan: bir qalamni ikkinchi bir qalamga, olchov chizigini taxtaga va shu kabilarga solishtirib korilayotganda sodir boladi. taqqoslash tasavvur qilinayotgan yoki oylanilgan narsalarni bir -biriga fikran solishtirib korish yoli bilan …

5 / 15

olmasdan, balki shu bilan birga tahlil ham qilamiz. oqish mashguloti vaqtida tafakkurning tahlil qilish faoliyati katta orin tutadi. chunonchi, savod orgatish, nutqni tahlil qilishdan: gapni sozlarga, sozlarni boginlarga, boginlarni tovushlarga ajratishdan boshlanadi. matematik masalani echish tahlil qilishdan, dastlab bir qancha malum sonlarni, songra esa nomalum sonlarni topishdan boshlanadi. sintez tahlilning aksi yoki teskarisi bolgan tafakkur jarayonidir. bu jarayon obektning ayrim elementlarini, qismlarini, belgilarini bir butun qilib qoshishdan iboratdir. sintez jarayonida murakkab bir butun narsa yoki hodisa tarkibiga kirgan elementlar yoki qismlar tariqasida olingan buyum va hodisalarning shu murakkab bir butun narsa yoki hodisaga bolgan munosabati aniqlanadi. sintez elementlarning, narsa va hodisalarning qismlarini bir butun qilib qoyishdan iboratdir, tahlil amaliy bolgani singari sintez ham amaliy bolishi mumkin. tahlil singari sintez ham oqish jarayonida katta orin tutadi. masalan: oqishga orgatish vaqtida tovushlar va harflardan boginlar , boginlardan sozlar, sozlardan gaplar tuziladi. mana shuning ozi sintezdir. tafakkur shaklari tushuncha voqelikda narsa va hodisalarning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tafakkurturlarivamasalatiplari"

tafakkur turlari va masala tiplari tafakkur turlari va masala tiplari abdulaxatova zilola tafakkur inson aqliy faoliyatining yuksak shaklidir. insonda tafakkur bolganligi va tafakkur bilan chambarchas nutq bolganligi tufayli u hayvonlardan farq qiladi, shu sababli u ongli mavjudotdir. inson oz atrofidagi olamda bolgan buyumlar va hodisalarni ongli ravishda idrok qiladi. ongli ravishda eslab qoladi hamda esga tushiradi va ongli ravishda harakat qiladi. tafakkur atrofdagi olamni bilish qurolidir va inson amaliy faoliyatini vujudga kelishi uchun shartdir. biron narsa togrisida tafakkur qilish jarayonida fikr paydo boladi, bu fikrlar insonning ongida hukm va tushunchalar shaklini oladi. tafakkurning bilish faoliyatidagi roli avvalo bizning idroklarimiz va fikrlarimizning voqelikka qanchalik mu...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPTX (97,6 КБ). Чтобы скачать "tafakkurturlarivamasalatiplari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tafakkurturlarivamasalatiplari PPTX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram