pokiston musiqa madaniyati

DOCX 14 pages 1.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 14
pokiston musiqa madaniyati reja: 1. pokiston musiqa madaniyati kelib chiqishi. 2. pokiston musiqa madaniyati haqida 3. pokiston xonandalari. kirish 1947-yilgacha bevosita hind musiqa sanʼati bilan birgalikda (jumladan, shimoliy hindistonning „hindustoniy“ uslubida) rivojlanib kelgan. hozirda pokiston mumtoz musiqasida „raga“, qahramonlik dostonlari, „naat“, „hamd“ va „soʻfiyona“ (diniy ashula yoʻllari), ishqiy mavzudagi „gʻazal“, „qavvali“ (ishqiy-diniy mavzudagi badihaviy vo-kal-cholgʻu janri), panjobliklarda „ma-hiyya“ (toʻy marosim qoʻshiqlari), „tap-pa“ (lirik aytishuvlar) mashhur. musiqa cholgʻularidan tabla, nogʻora, pakhavaj (urma cholgʻular), torli-chertma sarud, ra-bab, setar, tampura, svaramandal, kamonli sarangi, puflama nay, bansuri, shexnay kabilar keng tarqalgan. basta-korlarning kinofilmlar uchun urdu va panjob tillarida yaratgan kuy va qoʻshiqlari ham xalq orasida alohida eʼzozga ega. zamonaviy sanʼatkorlardan amanat ali xon, bare gʻulom ali xon, xoji gʻulom farid sabri (bastakor va xonan-dalar), ravshan ara begum, mehdi hasan, nusrat fateh ali xon, malikaye ta-rannum nurjahon, obida parvin, farida xonim, iqbol bonu, neyyara hyp (mumtoz musika ijrochilari), estrada xonandalaridan adnan sami, hasan jahongir, mehnaz …
2 / 14
rejissor x.tariq), „tuygʻu“ (rejissor n.salom) kabi filmlar yaratildi. 90-yillarning oʻrtalarida yiliga 200 tagacha hujjatli film ishlab chiqarildi. pokistonning oʻnlab filmlari xalqaro mukofotlar olgan („hind daryosi“, „lohur shahri“, „bir akr yer“ va boshqalar). pokistonda 10 dan ortiq kinostudiya mavjud. yiliga urdu, panjobiy, sindhiy, pushtu, gujaratiy va siraykiy tillarida 90—120 film ishlab chiqariladi. mamlakatda 800 dan ortiq kinoteatr bor. taniqli rejissorlar — n. islom. p. malik. x. askariy. yu. malik; taniqli aktyor va aktrisalar — badari munir, babra sharif, shabnam, nadim, m.qurayshiy. pokiston turli xalqaro, shu jumladan, toshkentda oʻtkazilgan xalqaro kinofestivallarda qatnashgan. pokiston islom respublikasi. gtoytaxti - islomobod. davlat tili - urdu va ingliz. dini - islom. pokiston turtta voxa (provinsiya)ga egadir: panjob, sind, subaye sarxad (shimoliy- garbiy chegara viloyati) va belujiston. mamlakagning axrlisi 150 mln.dan oshadi. asosan, panjobilar, sindlar, pushtunlar, belujilar, braguilar, kashmirilar va boshka millat vakillari istinu mat qiladilar. pokiston musika madaniyati juda xam kadimiydir. mamlakagning musikasi betakror bulib, bu …
3 / 14
ixdtda shakllanadi va rivoj topadi. pokiston kasbiy musikasi uziga xosdir. kasbiy musikaning asoschilaridan biri sifatida pokistonda sind xalkining mashxur shoiri shox, abdul latif bxatai e’tirof etiladi. abdul satira (yoki pava) latif bxatai xvii-xviii asrda yashab ijod shgysimon cholgu etgan va sind musika maktabiga asos solgan. u bastakor sifatida uz xalkining milliy an’analari asosida bir kator kushiklar yaratadi. bu kushiklar xozirgi davrgacha uz saloxiyatini saklab kelmokda. pokiston mumtoz musika merosida keng tarkalgan bir kator janrlar axamiyatli xisoblanadi. bular — raga, kavvali, gazal, xayal, dxrupad va boshkalardir. gazal — x,indiston, pokiston, afgoniston va eron musika madaniyatlarida keng ommalashgan musiqiy janr. gazal xiv—xuasrlarda yashagan shark musikashunos olimi abdulkodir marogiyning yozishicha “navbat” deb atapuvchi murakkab kompozitsiyaning ikkinchi kismidir. bu atama a.navoiy, n.kavkabiy, n.chishtiylar asarlarida musikiy janr sifatida belgilangan. jumladan, alisher navoiyning “xolati paxlavon muxammad” asarida kuyidagi ma’lumotlarni uchratamiz62: “ul jumladin advor va musikiy ilmidurkim, chun laxjasi va xusni savti xub ekandur va usuli mazbut …
4 / 14
e’riy shakl bulib, shark xalklari adabiyotining muayyan janri xisoblanadi. achariya brixaspati uzining “musulmonlar va xindiston yarim oroli musulmonlar musikasi” (z.nasullayev tarjimasidagi) asarida63, adib suxeylning bir kator ilmiy tadkikotlari va muxiddin nosirovning “gazal janri” kabi ilmiy makolalarida gazal janrining ibtidoiy shakllanishi, tarakkiyoti hamda rivojlanish mezonlari yoritilgan. unga kura gazal musikiy janrining shakllanishi xiv asrga tugri keladi. gazalning asoschilaridan biri buyuk shoir va basgakor amir xusrav dexlaviy deb risolalarda ta’kidlaniladi. amir xusrav dexdaviyni gazal janri bilan birga musika san’atiga uzining xizmatlari, ya’ni setor va tabla cholgularini yaratganligi bilan aloxida e’tirof etiladi. “gazal” suzi urdu tilida “lirik she’riy shakl” degan ma’noni anglatadi. amaliyotda uning 3 xil turi ommalashgan: 1.mumtoz gazal; 2.yengil gazal; 3.film gazal, ya’ni film uchun yaratilgan gazallar. odatda, gazal ayol yoki erkak xonandalar tomonidan ijro etiladi. unga setor, sarangi, svarmandal, tabla, bansuri kabi cholgular ansambli jur buladi. kup xollarda xonanda fisgarmoniya cholgusida uziga uzi jur buladi. gazallar urdu, xind va fors …
5 / 14
adi. sungra, urma cholgu tabla yordamida asarning asosiy kismini ijro etadi. gazal janrining she’riy matnlarini xiii-xx asrlarda yashab ijod etgan mumtoz shoirlarning gazallari xamda xozirgi kunda shu janrda kalam tebratayotgan xindiston va pokiston yosh shoirlarining ijodiy namunalari tashkil kil ad i. bular ichida amir xusrav dexlaviy, kabir, surdas mirza golib, muxammad ikbol, axmad fayz, axmad faraz kabi mashxur shoirlarning gazallari yetakchi urin egallaydi. bu janr bir necha un yilliklardan buyon xindiston — pokiston kinofilmlarida xam keng kullanilmokda. ^avvali - pokistonning mumtoz janrlaridan biri. shu bilan birga kavvali shimoliy xindiston, janubiy-garbiy afgonistonda xam mavjud. k^avvali maxsus ansambl tomonidan ijro etiladigan jamoaviy janrdir. unda asosan 2 asosiy, 5-6 ta jurnavoz xonandalar, sitor, sarangi, tanpura, fisgarmoniya va tabla kabi musikiy cholgular katnashadi. shakl jixatidan kavvali turkum shaklidagi aytim-cholgu janri xisoblanadi. kavvali uslub jixatdan mukammalligi va kup kismliligi, usul asoslari va lad oxanglarining rivojlanganligi xamda ijrochilik maxoratining yukori darajadaligi bilan professional ananaga moyildir. “kavvali” …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pokiston musiqa madaniyati"

pokiston musiqa madaniyati reja: 1. pokiston musiqa madaniyati kelib chiqishi. 2. pokiston musiqa madaniyati haqida 3. pokiston xonandalari. kirish 1947-yilgacha bevosita hind musiqa sanʼati bilan birgalikda (jumladan, shimoliy hindistonning „hindustoniy“ uslubida) rivojlanib kelgan. hozirda pokiston mumtoz musiqasida „raga“, qahramonlik dostonlari, „naat“, „hamd“ va „soʻfiyona“ (diniy ashula yoʻllari), ishqiy mavzudagi „gʻazal“, „qavvali“ (ishqiy-diniy mavzudagi badihaviy vo-kal-cholgʻu janri), panjobliklarda „ma-hiyya“ (toʻy marosim qoʻshiqlari), „tap-pa“ (lirik aytishuvlar) mashhur. musiqa cholgʻularidan tabla, nogʻora, pakhavaj (urma cholgʻular), torli-chertma sarud, ra-bab, setar, tampura, svaramandal, kamonli sarangi, puflama nay, bansuri, shexnay kabilar keng tarqalgan. basta-korlar...

This file contains 14 pages in DOCX format (1.2 MB). To download "pokiston musiqa madaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: pokiston musiqa madaniyati DOCX 14 pages Free download Telegram