kolloid sistemalar va sirt hodisalar haqida tushuncha

DOC 65.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1424276951_60148.doc kolloid sistemalar va sirt hodisalar haqida tushuncha reja 1. kolloid kimyo predmeti. 2. kolloid sistemalar ahamiyati. 3. kolloid kimyo taraqqiyotining qisqacha tarixi. 4. diopers sistemalar va ularnnng turlari. disperslik o’lchovi. 6. diolerslik darajasining diopers sistema hossalariga ta‘siri. 7. sirt yuza erkin energiyasi. 1. kolloid kimyo predmeti. kolloid kimyo bir vaqtlar fizikaviy kimyoning bir bo’lagi bo’lgan bo’lib, keyingi vaqtlarda texnikaning har xil sohalarida kolloid sisstemalar va kolloid-kimyoviy jarayonlar katta ahamiyat kasb etdi. shuning uchun ham, xalq xo’jaliginnng rivojlanishiga katta hissa qo’shib, mustaqil fan bo’lib chiqdi. kolloid kimyo ikki yoki ko’p fazali sistemalarni o’rganadi. shuning uchun ham kolloid kimyoga quyidagicha ta‘rif berilgan. kolloid kimyo - bu yuqori molekulyar birikmalar va geterogen yuqori dispersli sistemalarning fizikaviy kimyosidir. dispers sistema deb, katta yoki kichik o’lchamda maydalangan moddalardan tarkiblangan sistemani boshqa moddada tarqalganiga aytiladi. maydalangan modda dispers faza deyiladi. dispers faza tarqalgan ikkinchi moddaga dispers muhit deyiladi. masalan, dispers sistema hisoblanadigan tumanda mayda suv …

g qo’llaniladi. sun‘iy tolalar, masalan viskoz, atsetat, kapron, lavsan va boshqalar ishlab chiqarishda kolloid-kimyoviy jarayon hisoblanuvchi bo’kish, erish, agregatsiya, koagulyatsiya, cho’kish, peptizatsiya, adsorbtsiya jarayonlari keng qo’llaniladi. usimlik va hayvon tolalarini hamda sun‘iy tolalarni bo’yash ham kolloid-kimyoviy jarayonga asoslangan. tolali materiallarning o’zi-yuqori polimerli moddalar bo’lib, ular kolloid-kimyoviy jarayonlar yordamida hosil qilingan va kolloid kimyo tomonidan o’rganiladi. ko’pchilik bo’yoqlar, kolloid sistema holatida qo’llaniladi. unda bo’yovchi modda dispers faza va suv asa dispers muhit rolini o’ynaydi. teri oshlash jarayoni ham kolloid-kimyoviy jarayondir, chunki unda buktirish, gidratatsiya, piptizatsiya, adsorbtsiya, degidratatsiya jarayonlari qo’llaniladi. usimlik va hayvon organizmlarining oziqlanishi va o’sishi ham kol-loid-dispers sistemalarga asoslangan. kauchukni qattiq va elastik rezinaga aylantirish maqsadida qora qurum ishlatiladi. bu yerda kauchuk dispers muhit va qurum esa dispers faza rolini o’ynaydi. shu sababli rezinaning mustahkamligi 10-20 marta oshadi. kolloid-kimyoviy jarayonlar metallurgiyada, keramik buyumlar, tsement, plastik massalar, qimmatbaho sun‘iy toshlar, rangli shishalar. sun‘iy teri, qog’oz, karton, sovun, surkov moylari, bo’yoqlar, pigmentlar, …

hindiston, misr, yunonistonda, qadimgi rimda qo’llanilib kelingan. o’sha davrlarda ovqat tayyorlashda, terini qayta ishlashda, to’qimalarni bo’yashda bu jarayonlar ishlatilgan. bundan ming yillar ilgari yashab tadqiqot ishlari bilan shug’ullangan buyun allomalar abu ali ibn sino, abu rayhon beruniy va boshqalar, dori-darmonlar tayyorlashda, kristallar xossalarini o’rganishda kolloid-kimyoviy jarayonlardan foydalanishga va bu uslublarni takomillashtirganlar. 1752 yilda m.v.lomonosov rangli shishalar ishlab chiqarishda, oltinning kolloid eritmasini tayyorlab ishlatgan. rossiya olimlaridan t.ye.lovitsning 1789 yili faollantirilgan ko’mirning yutish xususiyatini aniqlashi, adsorbtsiya hodisasini kashf etishi, a.musinning 1797 yilda simob metalining suvdagi kolloid eritmasini hosil qilishi, i.g.borshchovning 1869 yili kolloid eritmalardagi zarrachalarning kristall tuzilishga ega ekanligi va kolloid mitsella haqida tushuncha berishi va boshqalar, kolloid kimyoning har tomonlama rivojlanishiga yo’l ochib berdi. kolloid kimyoni rivojlantirishda chet ellik olimlarning ham xizmati katta. italiyalik kimyogar f.selmi 1845 yilda turli xil eritmalarning (sut, zardob, qon, yelim, jelatina, kraxmal va boshqa) xossalarini o’rganib, ularning xususiyatlari chin eritmalardan tubdan farq qilishini aniqladi. 1861 yildan …

kristalloidlarga bo’ldi, t.gremning kolloid kimyo sohasida qilgan ishlarini hisobga olib va birinchi bo’lib kolloid atamasini kiritganligi uchun uni shu fanning «otasi» deb ham atashadi. 4. dispers sistemalar va ularning turlari kolloid kimyo yuqori molekulyar va yuqori dispers sistemadarning fizikaviy va kimyoviy xossalarini fizika konun-qoidalari asosida o’rganadigan mustaqil fandir. dispers so’zi lotincha bo’lib, tarqalmoq ma‘nosini bildiradi. dispers sistema deganda, bir modda zarrachalarining ikkinchi modda zarrachalari orasida bir tekis tarqalishiga aytiladi. dispers sistema eritmalar kabi ikki qimmdan iborat. eritmacharda ko’p qismi erituvchi va kam qismi zruvchi, dispers sistemalarda esa ko’p qismi dispers muhit, kam tarqalgan qismi dispers faza deb yuritiladi. masalan, tuproq zarrachalarining suvda tarqalib, loyqa suv hosil qilishi, bunda suv dispers muhit, tuproq. zarrachalari dispers faza hisoblanadi. dispers faza zarrachalarining katta kichikligiga qarab, dispers sistemalar uchga bo’linadi. 1. chin dispers sistema, bunda faza zarrachalarining kattaligi 1 mik (millimikrondan kichik bo’ladi 1 mik = 10-7 sm). agar faza elektrolitmas moddalar (mochevina, qand, …

liklar o’zaro bog’liq bo’ladi. zarrachalar o’lchami qancha kichik bo’lsa, disperslik yoki solishtirma yuza shuncha katta bo’ladi. zarrachalar ulchami /a/ 1-100 nn / 10-7 –10-5 sm/ oralig’ida bo’lgan sistemalar, kolloid sistemalarga to’g’ri keladi. kolloid zarrachalarning eng yuqori dispersligida zarrachalar molekulalar to’dasi (agregatlangan molekulalar) shaklida emas, alohida molekulalar holida bo’lib, ular o’lchami 0,1 nm atrofida bo’ladi. disperslikning quyi chegarasida zarrachalar o’lchami 100 nm atrofida bo’lib, ular dag’al dispers sistema bilan kolloid zarrachalar chegarasini tashkil qiladi. kolloid zarrachalar o’lchami turlicha bo’ladi. dispers sistema solishtirma yuzasi ssol quyidagi tenglama bilan ifodalanadi ssol = s1,2 / v (1) bu yerda s1,2 – 1 va 2 faza orasidagi yuza (fazalararo yuza); v – dispers fazaning yig’indi hajmi. agar zarrachalar o’lchami va shakli ma‘lum bo’lsa dispers sistemaning solishtirma yuzasiii hisoblash qiyin zmas. kolloid siotemalar dispersligini oshishi bilan ularning solishtirma yuzasi keskin oshadi. 6. disderslik darajasining dispers sistema xossalariga ta‘siri dispers sistemaning ko’pchilik xossalari, uning dispersligiga juda kuchli …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kolloid sistemalar va sirt hodisalar haqida tushuncha"

1424276951_60148.doc kolloid sistemalar va sirt hodisalar haqida tushuncha reja 1. kolloid kimyo predmeti. 2. kolloid sistemalar ahamiyati. 3. kolloid kimyo taraqqiyotining qisqacha tarixi. 4. diopers sistemalar va ularnnng turlari. disperslik o’lchovi. 6. diolerslik darajasining diopers sistema hossalariga ta‘siri. 7. sirt yuza erkin energiyasi. 1. kolloid kimyo predmeti. kolloid kimyo bir vaqtlar fizikaviy kimyoning bir bo’lagi bo’lgan bo’lib, keyingi vaqtlarda texnikaning har xil sohalarida kolloid sisstemalar va kolloid-kimyoviy jarayonlar katta ahamiyat kasb etdi. shuning uchun ham, xalq xo’jaliginnng rivojlanishiga katta hissa qo’shib, mustaqil fan bo’lib chiqdi. kolloid kimyo ikki yoki ko’p fazali sistemalarni o’rganadi. shuning uchun ham kolloid kimyoga quyidagicha ta‘rif berilgan....

DOC format, 65.5 KB. To download "kolloid sistemalar va sirt hodisalar haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: kolloid sistemalar va sirt hodi… DOC Free download Telegram