travmadan keying tiklanish

DOCX 5 pages 21.3 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.3 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

travmadan keying tiklanish xaitboyeva nilufar baxodir qizi ilmiy raxbar: xaydarjon jurayev university of business and science ijtimoiy fanlar kafedrasi psixologiya yo‘nalish 2-bosqich talabasi email: xaitboyeva@gmail.com annotatsiya: ushbu maqolada travma tushunchasi, uning inson ruhiy salomatligiga ta’siri hamda travmadan keyingi tiklanish jarayonlari yoritiladi. maqolada turli xil travma turlari, ularning oqibatida yuzaga keladigan psixologik muammolar va ularni bartaraf etish usullari tahlil qilinadi. shuningdek, psixoterapiya, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash, meditatsiya va ijobiy psixologiya yondashuvlari orqali insonlarning travmadan keyin hayotga qaytishi va shaxsiy rivojlanishiga erishish imkoniyatlari ko‘rsatib beriladi. maqola dolzarb bo‘lib, amaliy psixologiya va pedagogika sohasida faoliyat yuritayotgan mutaxassislar, shuningdek, ruhiy jarohatlardan so‘ng tiklanish yo‘lida bo‘lgan shaxslar uchun foydali bo‘lishi mumkin. kalit so‘zlar: travma, tiklanish, psixoterapiya, stress, ijobiy psixologiya. klyuchevie slova: travma, vosstanovlenie, psixoterapiya, stress, pozitivnaya psixologiya, kognitivnaya terapiya. keywords: trauma, recovery, psychotherapy, stress, positive psychology har bir inson hayotida shunday daqiqalar bo‘ladiki, ularni unutish mushkul. masalan kutilmagan yo‘qotish, og‘ir kasallik, yaqin odamning xiyonati yoki yirik falokat… …

2 / 5

a stress haqida gapirganda biz nafaqat og‘ir kechinmalarni, balki insonning ulardan chiqib ketish qobiliyatini ham ko‘rib chiqamiz. maqolada travma va stress tushunchalari, ularning oqibatlari hamda insonni yana hayotga qaytaradigan tiklanish mexanizmlari yoritiladi. savol tug‘iladi “ travma “ o‘zi nima ? u insonda qay holatlarda yuzaga keladi. “stress” nima? travma – bu insonning ruhiy yoki jismoniy holatiga kuchli salbiy ta’sir ko‘rsatadigan, kutilmagan va og‘ir voqea natijasida yuzaga keladigan jarohatdir. psixologiyada travma odatda ruhiy zarba sifatida talqin qilinadi. u inson ongida kuchli qo‘rquv, beqarorlik, ishonchsizlik va hayot xavfsizligiga putur yetkazuvchi xotiralar qoldiradi. travma bir martalik kuchli hodisadan (masalan, avtohalokat, tabiiy ofat, yaqin insonning yo‘qotilishi) yoki uzoq muddatli salbiy omillardan (zo‘ravonlik, urush, doimiy bosim) kelib chiqishi mumkin. stress esa organizmning tashqi yoki ichki bosimlarga javob reaktsiyasi bo‘lib, u salbiy ham, ijobiy ham bo‘lishi mumkin. psixologiyada stress – bu insonning moslashuv imkoniyatlarini sinovdan o‘tkazadigan ruhiy jarayon sifatida qaraladi. masalan, imtihon oldi hayajoni ham stress …

3 / 5

odamlarning ruhiy jarohatlarini chuqurlashtiradi. kelinglar uzoqqa bormaymiz hozirgi kunda o‘zimizda ham internet tarmoqlari yetarlicha rivojlangan qaysi viloyatda nima bo‘layotganligi haqida uyda o‘tirib habardor bo‘lyapmiz. bazida ko‘rgan eshitgan narsalarimizdan havotirga tushamiz. jinoyat, tabiiy ofatlar, insonlarning dunyo qarashi, ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish madaniyatini yo‘qligini ko‘rganimizda be ihtiyor ko‘nglimizga olamiz bazan hatto ishongimiz kelmaydi. insonlar shu darajada be raxim bo‘lib ketayotganiga. inson hayotidagi kutilmagan yo‘qotish, kasallik yoki oilaviy muammolar odamni izdan chiqarishi mumkin. ayniqsa, yoshlar va bolalar travmani boshdan kechirganida, ularning kelajakdagi ruhiy salomatligi xavf ostida qoladi. shuning uchun zamonaviy psixologiyada travmadan keyingi tiklanish masalasi alohida e’tibor qaratiladigan yo‘nalish hisoblanadi. bu mavzu dolzarb bo‘lishining yana bir sababi – jamiyatda ruhiy salomatlikka bo‘lgan qiziqish ortib bormoqda. insonlar nafaqat jismoniy, balki ruhiy sog‘lom bo‘lishning ham hayot sifatini belgilashini tushunib yetmoqda. shu bois travmadan keyingi tiklanish haqida ilmiy yondashuvlar, psixologik yordam usullari va hayotiy tajribalarni o‘rganish bugungi kunda juda muhimdir. travmaning turlari va oqibatlari - psixologiyada travma …

4 / 5

. bunday hodisa insonni tushkunlikka tushiradi, hayot mazmunini yo‘qotgandek his qilishi mumkin. hayotida nimadir yetishmayotgandek yuragida bo‘shliq bordek his qiladi. 3. ijtimoiy travma – urush, tabiiy ofat, majburiy migratsiya, iqtisodiy inqiroz kabi ommaviy voqealar tufayli yuzaga keladi. masalan, vatandan uzoqda yashashga majbur bo‘lgan inson o‘zini “begona” his qilib, jamiyatga moslashishda qiynaladi. urish, tabiiy ofatlardan zarar ko‘rganlar hayoti bir qobiq ichiga tushib qolgandek his qilishlari mumkin. 4. bolalik travmalari – bolalar davrida e’tiborsizlik, mehr yetishmasligi, qo‘pollik yoki zo‘ravonlik tufayli paydo bo‘ladi. bu travmalar katta yoshda shaxsiyat shakllanishiga kuchli ta’sir ko‘rsatadi. o‘ziga bo‘lgan ishonchi yo‘qolishi, o‘z meni shakilanishida buzilishlar bo‘lishi, zo‘ravonlikka moyiligi ortishi mumkin. psixologik oqibatlar: xavotir va qo‘rquv kuchayishi; depressiya va tushkunlik; o‘ziga ishonchsizlik; doimiy tushlar yoki eslash (flashback)lar. jismoniy oqibatlar: uyqusizlik yoki haddan tashqari uyquchanlik; tez-tez bosh og‘rishi, yurak urishining tezlashishi; immunitetning pasayishi. ijtimoiy oqibatlar: jamiyatdan yakkalanib qolish; yaqinlar bilan munosabatlarda sovuqlik; ish yoki o‘qishda qiyinchiliklar. travma oqibatlari har bir …

5 / 5

kor etish uzoq davom etolmaydi. bir payt kelib, odamda kuchli hissiyotlar – g‘azab, og‘riq, ayblash, qo‘rquv yoki chuqur qayg‘u yuzaga chiqadi. bu bosqichda inson o‘zini boshqarishda qiynalishi tabiiy. bu bosqichda insonda hudi bo‘g‘ziga narsa tiqilib kelayotgandek, unga havo yetishmayotgandek tuyuladi. bor ovozda yeg‘lagisi, baqirgisi, kim bilandir urishgisi keladi. o‘z o‘ziga sig‘mayotgandek go‘yo. 3. qabul qilish bosqichi: inson boshidan kechirgan voqeani asta-sekin qabul qila boshlaydi. bu voqea hayotining bir qismi ekanini tushunadi. shu jarayonda u “men bilan nima bo‘ldi” emas, balki “endi bundan keyin qanday yashashim kerak?” degan savolni o‘ziga bera boshlaydi. insonlar tabiatan ko‘nikuvchan qilib yaratilgan bo‘lib ular og‘riqa, azobga ham sovuqa, issiqa ham ko‘nikib boradi. bu ko‘p vaqt olishi ba’zan esa oson qabulanishi mumkin bo‘lgan jarayon xisoblanadi. 4. moslashish bosqichi: odam asta-sekin odatiy hayotga qayta boshlaydi: ijtimoiy hayotga qo‘shiladi, o‘zini band qiladi, yangi maqsadlar qo‘yadi. travma xotirasi butunlay yo‘qolmaydi, lekin u insonni boshqarmaydi. u inson odatiy hayotida yashay boshlaydi. …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "travmadan keying tiklanish"

travmadan keying tiklanish xaitboyeva nilufar baxodir qizi ilmiy raxbar: xaydarjon jurayev university of business and science ijtimoiy fanlar kafedrasi psixologiya yo‘nalish 2-bosqich talabasi email: xaitboyeva@gmail.com annotatsiya: ushbu maqolada travma tushunchasi, uning inson ruhiy salomatligiga ta’siri hamda travmadan keyingi tiklanish jarayonlari yoritiladi. maqolada turli xil travma turlari, ularning oqibatida yuzaga keladigan psixologik muammolar va ularni bartaraf etish usullari tahlil qilinadi. shuningdek, psixoterapiya, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash, meditatsiya va ijobiy psixologiya yondashuvlari orqali insonlarning travmadan keyin hayotga qaytishi va shaxsiy rivojlanishiga erishish imkoniyatlari ko‘rsatib beriladi. maqola dolzarb bo‘lib, amaliy psixologiya va pedagogika sohasida...

This file contains 5 pages in DOCX format (21.3 KB). To download "travmadan keying tiklanish", click the Telegram button on the left.

Tags: travmadan keying tiklanish DOCX 5 pages Free download Telegram