tafakkur operatsiyalari

PPT 13 pages 1.4 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPT

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

slayd 1 tafakkur operatsiyalari reja: tafakkur haqida tushuncha va hissiy bilish. tafakkurning asosiy turlari va jarayonlari. tafakkurni yuritish va muammoli vaziyat. mustaqil fikrlashni shakllantirish. o`quvchilar tafakkurini o`rganish metodlari. kishining butun hayoti uning oldiga hamisha jiddiy va kechiktirib bo`lmaydigan vazifalar va muammolarni qo`yadi. bunday muammolarning, qiyinchiliklarning, tasodiflarning yuzaga kelishi atrofimizdagi voqelikda hali juda ko`p no’malum, tushunib bo`lmaydigan kutilmagan, yashirin narsalar borligidan dalolat beradi. tafakkur shuning uchun ham zarurki, haet va faoliyat davomida har bir individ narsalarning qandaydir yangi, ilgari ma’lum bo`lmagan xususiyatlariga duch keladi. tafakkur hamisha hali bilib olinmagan yangilikning ana shunday cheksiz chuqur jihatlariga qaratilgan bo`ladi. har bir odam tafakkur qilar ekan buning bilan shu paytgacha qandaydir yangilikni, noma’lum narsani mustaqil ravishda qayd qiladi. tafakkur jiddiy ravishda yangilik qidirish va ochishga ijtimoiy jihatdan bogliq, aloqador psixik jarayondir. tafakkur amaliy faoliyat asosida hissiy bilimlardan paydo bo`ladi va hissiy bilim chegarasidan ancha tashqariga chiqib ketadi. tafakkur so`zi arabcha “fikr” so`zidan kelib chiqqan …

2 / 13

savvurlarning bilish bilan bog`liq bo`lgan ishlarni davom ettiradi va rivojlantiradi hamda ularning chegaralaridan tashqariga chiqib ketadi. tafakkur qilishimizni ta’minlovchi organ – bu bizning miyamiz. kallamizga kelgan barcha o’y-xayollar – bu fikrlardir. 1. analiz-yunoncha parchalash, bo`lish, tahlil qilish narsa va hodisalarni fikran tarkibiy qismlarga ajratishdan iborat aqliy jarayon. masalan: psixologiyada ong hodisasi analiz qilinar ekan, u aql iroda, hissiyot deb uch qismga ajiratiladi. biror o`simlikni o`rganishda uning qismlarini ildizi, tanasi, shohi, bargi, guli, mevasi va hokazolarni qismlarga bo`lib o`rganiladi. 2. sintez-yunoncha qo`shish, birlashtirish, narsa va hodisalarning tarkibiy qismlari va sifat xususiyatlarini fikran yoki amaliy ravishda bir butun qilib qo`yishdan iborat aqliy jarayondir. masalan: narsa hodisalarning muhim belgilari qo`shilishidan yaxlit bir tushuncha hosil bo`ladi. harflardan bo`g`inlar, bo`g`inlardan so`zlar, so`zlardan gap, gapdan nutq hosil bo`ladi. 3. taqqoslash-narsa va hodisalarni bir-bir solishtirish, ular o`rtasidagi o`xshashlik, farq, tenglik va qarama - qarshiliklarni topishdir. taqqoslash tafakkur jarayonlarida muhim ahamiyat kasb etadi. taqqoslash har qanday tushunish va …

3 / 13

yasi qandaydir fikrlar bilan band bo’ladi. ularni tartibga solish, keragiga diqqatni qaratish, ichki yoki tashqi nutq vositasida uni yechish – fikrlash jarayonidir psixika psixik jarayonlar bilish jarayonlari tafakkur tafakkurning mantiqiy formasi tabiat va jamiyatni bilish hamda o`zgartirishning ijtimoiy-tarixiy taraqqiyoti jarayonida ilmiy bilishlar hosil bo`ladi, rivojlantiriladi va sistemaga solinadi. bilishning mashhur tarixiy taraqqiyoti va buning natijasida hosil bo`ladigan bilimlar sistemasi bilan nazariyasi, ya’ni falsafaning bir qismi bo`lgan genoseologiya va logika predmetini tashkil etadi. bilish nazariyasi falsafiy predmeti bo`lib, butun bilish faoliyatining eng umumiy qonunlarini o`rganadi. logika tafakkurining mantiqiy shakllarini tushunchalarini, hukmlari va xulosalarini o`rganadi. biror narsa haqida o`ylayotganimizda hamisha tushunchalarga asoslanib ish ko`ramiz. tushuncha narsa yoki hodisa haqida fikr bo`lib, o`sha narsa yoxud hodisaning umumiy ayni vaqtda muhim xususiyatlarini aks ettiradi. tushunchalarning mazmuni hukmlarda ochiladi. hukm voqelikdagi narsa va hodisalar o`rtasidagi yoki ularning xususiyatlari va belgilari o`rtasidagi bog`lanishlarni aks ettirilishi demakdir. ortiqchasini o`chirish metodikasi umumlashtirish va chalg`ish, muhim belgini ajratish kabi …

4 / 13

tellektini o`lchash shkalasidir. bu metodikaga 1974 yilda so`nggi marta 5 yoshdan 15 yoshgacha bo`lgan bolalarni tekshirish uchun o`zgartirishlar kiritildi. maktab aqliy taraqqiyoti testi metodikasi m.k.akimova, e.m.borisova, v.t.kozlova, g.p.loginovalar tomonidan ishlab chiqilgan bo`lib, o`smirlarning intellektual taraqqiyoti darajasini aniqlashga mo`ljallangan. hikoyada tushurib qoldirilgan so`zlarni to`ldirish metodikasi h.ebinjhaus (1891) tomonidan taklif etilgan bo`lib, nutq rivojlanish xususiyatlarini 10 yoshdan katta bolalarda assotsiativ jarayonlarni o`rganishda qo`llaniladi. insayt – oydinlashuv … muammoning yechimi ba’zan birdan, yorqin yulduzday yarq etib paydo bo’ladi. bunday psixologik holat psixologiyada insayt – oydinlashuv deb ataladi adabiyotlar ruyxati 1. a.v.petrovskiy. “umumiy psixologiya”, 1992 yil. 2. p.v.ivanov .“umumiy psixologiya”, 1972 yil. 3. a.n.leont’ev. “problem’ razvitiya psixika” 4. www.ziyonet.uz 5. www.nur.uz unknown-0.unknown

5 / 13

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkur operatsiyalari"

slayd 1 tafakkur operatsiyalari reja: tafakkur haqida tushuncha va hissiy bilish. tafakkurning asosiy turlari va jarayonlari. tafakkurni yuritish va muammoli vaziyat. mustaqil fikrlashni shakllantirish. o`quvchilar tafakkurini o`rganish metodlari. kishining butun hayoti uning oldiga hamisha jiddiy va kechiktirib bo`lmaydigan vazifalar va muammolarni qo`yadi. bunday muammolarning, qiyinchiliklarning, tasodiflarning yuzaga kelishi atrofimizdagi voqelikda hali juda ko`p no’malum, tushunib bo`lmaydigan kutilmagan, yashirin narsalar borligidan dalolat beradi. tafakkur shuning uchun ham zarurki, haet va faoliyat davomida har bir individ narsalarning qandaydir yangi, ilgari ma’lum bo`lmagan xususiyatlariga duch keladi. tafakkur hamisha hali bilib olinmagan yangilikning ana shunday cheksiz chuqur ...

This file contains 13 pages in PPT format (1.4 MB). To download "tafakkur operatsiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkur operatsiyalari PPT 13 pages Free download Telegram