sql tili va sql operatorlarini yozish

DOCX 9 стр. 62,0 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 62,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

mavzu sql tili va sql operatorlarini yozish nazariy bilimlar reja: 1. sql ning ichki tillari. 2. sql ma`lumot toifalari. 3. sql tilining select (tanlash) operatorlari va uning paramentrlari 4. nazorat savollari 5. foydalanilgan adabiyotlar tayanch so`zlar: sql, select, distinct, ddl, dml, var, varchar, from, where, order by ,group by, having , union. 1. sql ning ichki tillari ma’lumotlar bilan ishlash uchun mo‘ljallangan mbbt ichki tili ikki qismdan tashkil topgan: · ma’lumotlarni tasvirlash tili (data definition language (ddl)); · ma’lumotlarni manipulyatsiya qilish tili (data manipulation language (dml)). ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimida ddl tili ma’lumotlar bazasi arxitekturasini tashkil etishda foydalaniladi va ma’lumotlar bazasi tuzilmasini aniqlash va ma’lumotlarga murojaatni boshqarish uchun mo‘ljallangan. ddl (data definition language) - sqlda ma'lumotlarni tasvirlash tili bo'lib, ma'lumotlar bazalari, jadvallar, indekslar va boshqa ma'lumotlar bazasi ob'ektlarini yaratish, o'zgartirish va o'chirish uchun ishlatiladi. sql-dagi ddl quyidagilarni o'z ichiga oladi: 1. create - jadvallar, indekslar, ko'rinishlar (view), saqlanadigan protseduralar, triggerlar …

2 / 9

r bazasi ob'ektlariga sharhlar qo'shish uchun ishlatiladi. sql-dagi ddl ma'lumotlar bazasi tuzilishi va ma'lumotlar bazasi ob'ektlarini boshqarish uchun kuchli vositadir. ushbu operatorlarni ishlatishdan oldin ehtiyot bo'lish kerak, chunki noto'g'ri foydalanish ma'lumotlarni o’chirib yuborish kabi oqibatlarga olib kelishi mumkin. ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimida dml tili esa ma’lumotlar bazasida amallar bajarish va ma’lumotlarni qayta ishlash uchun foydalaniladi va ma’lumotlarni ajratish va tiklash uchun mo‘ljallangan. dml (data manipulation language) - sql-da ma'lumotlarni manipulyatsiya qilish tili bo'lib, ma'lumotlar bazasi jadvallariga ma'lumotlarni qo'shish, o'zgartirish va o'chirish uchun ishlatiladi. sql-dagi dml quyidagilarni o'z ichiga oladi: 1. select jadvaldan ma'lumotlarni tanlash uchun ishlatiladi. bu barcha qatorlarni yoki faqat ma'lum mezonlarga mos keladigan maxsus qatorlarni tanlash imkonini beradi. 2. insert operatori jadvalga yangi qatorlar qo'shish uchun ishlatiladi. bu har bir ustun uchun qiymatlarni belgilash yoki boshqa ustunlar uchun ma’lumotlar ko'rsatilmagan bo'lsa, faqat ma'lum ustunlar uchun ma’lumotlarni qo'shish imkonini beradi. 3. update jadvaldagi mavjud satrlarni o'zgartirish uchun ishlatiladi. bu …

3 / 9

ilan ishlash tillari belgilangan masalalarni ortiqcha harakatlarsiz hal qilish imkoniyatini berishi kerak. tilning komandalarini tuzilishi va sintaksisi yetarli darajada sodda va foydalanishga oson bo‘lishi kerak. bundan tashqari u universal bo‘lishi va qandaydir standart talablariga javob berishi kerak. bu esa uni operator tuzilmasini va sintaksisini bir qancha mbbtishlatishini imkonini beradi. bu talablarni barchasiga sql javob beradi. sql tili – bu (structure query language), ya’ni strukturalangan so‘rovlar tili hisoblanadi. sql tili operatorlarni erkin formatda yozilishini ta’minlaydi. buning ma’nosi, operatorlar elementlarini yozilishi ekrandan fiksirlangan joylarga bog‘liq emas. buyruqlar tuzilmasi bir qancha kalit xizmatchi so‘zlar bilan beriladi, masalan: create table – jadval yaratish; insert – ma’lumot kiritish; select – ma’lumotlarni tanlab olish. sql operatori xizmatchi so‘zlar va foydalanuvchi qo‘llaydigan so‘zlardan tashkil topadi. xizmatchi so‘zlar sql tilining doimiy qismi bo‘lib, ular aniq qiymatga ega. ularni standartda ko‘rsatilgandek yozish kerak va ularni bir satrdan ikkinchisiga ko‘chirish mumkin emas. foydalanuvchi tomonidan aniqlangan so‘zlar, foydalanuvchi tomonidan ma’lum sintaksis …

4 / 9

o‘lgani uchun sql alohida operatorlari va ularning ketma-ketligini alohida ajratib yozish mumkin. sql tilidan foydalanishda quyidagi qoidalarga bo‘ysunish talab etiladi: · operatordagi har bir konstruksiya yangi satrdan boshlanishi kerak; · har bir konstruksiya boshlanishida tashlab ketiladigan bo‘sh joy, boshqa operator konstruksiyalarida ham bo‘lishi kerak; · agar konstruksiya bir necha qismdan iborat bo‘lsa, ularning har biri yangi satrlardan bo‘sh o‘rinlarni oldingi konstruksiyaga nisbatan siljitib yoziladi. amaliyotda ma’lumot bazasi tuzilishini (asosan uni jadvallarini) aniqlash uchun ddl operatorlari ishlatadi. bu jadvallarni ma’lumotlar bilan to‘ldirish uchun va ulardan axborotlarni so‘rovlar yordamida ajratib olish uchun - dml operatorlari ishlatiladi. ma’lumotlarni manipulyasiyalash sql tilini dml operatorlari qo‘llaniladi. dasturchilar tomonidan sql tilidan foydalanishning ikkita shakli mavjud. · interaktiv sql · kiritilgan sql interaktiv sqlda foydalanuvchi sql so‘rovlarin bevosita mbbt orqali kiritadi va natijalarini interaktiv rejimda oladi. kiritilgan sqlda esa so‘rovlar sql komandalaridan tashkil topib, u boshqa birorta dasturlash tili (java, c++, c, python va hokazo)ga yozilgan dastur …

5 / 9

ekvivalent sqlda bir xil vazifa bajaradi: varchar [(uzunligi)]; charvarying [(uzunligi)]; character varying[(uzunligi)]. agar uzunlik oshkor ko‘rsatilmasa, u holda 255 ga teng deb qabul qilinadi, ya’ni barcha hollarda 255 ta simvoldan iborat bo‘ladi. sonli ma’lumot toifalari sql standartida quyidagi son toifalarida ishlatiladi. integer – butun sonlar uchun - 2-31….231; smallint – butun sonlar 2-15…215; decimal (aniqlik[masshtab]) – fiksirlangan nuqtali son. aniqlik sondagi qiymatli raqamlar masshtab. unli nuqtadan undagi raqamlarning maksimal sonini ko‘rsatadi; numeric – butun sonlar uchun - 2-31….231; float[(aniqlik)] – haqiqiy sonlar uchun qo‘llaniladi. bundan tashqari uzgaruvchan uzunlikdagi simvolli satrlar toifasi ham ishlatiladi. bunda uzgaruvchi toifalar ixtiyoriy uzunlikda bo‘ladi. bunda uzunliklar zarur bo‘lmagan parametrlar hisoblanadi. agar ular ishlatilmasa, unda 255 ta simvolga joy ajratiladi. simvolli satrlarni belgilashni yana bir usuli mavjud. 1. varchar [(uzunlik)] ma’lumotlarni sonli tiplari 1. integer 2. smallint 3. decimal (aniqlik, masshtab). 4. numeric (aniqlik, masshtab). 5. float (aniqlik). 6. date ko’rib chiqilmaydigan ma’lumotlar. sqlda atribut qiymatlari …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sql tili va sql operatorlarini yozish"

mavzu sql tili va sql operatorlarini yozish nazariy bilimlar reja: 1. sql ning ichki tillari. 2. sql ma`lumot toifalari. 3. sql tilining select (tanlash) operatorlari va uning paramentrlari 4. nazorat savollari 5. foydalanilgan adabiyotlar tayanch so`zlar: sql, select, distinct, ddl, dml, var, varchar, from, where, order by ,group by, having , union. 1. sql ning ichki tillari ma’lumotlar bilan ishlash uchun mo‘ljallangan mbbt ichki tili ikki qismdan tashkil topgan: · ma’lumotlarni tasvirlash tili (data definition language (ddl)); · ma’lumotlarni manipulyatsiya qilish tili (data manipulation language (dml)). ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimida ddl tili ma’lumotlar bazasi arxitekturasini tashkil etishda foydalaniladi va ma’lumotlar bazasi tuzilmasini aniqlash va ma’lumotlarga murojaatni...

Этот файл содержит 9 стр. в формате DOCX (62,0 КБ). Чтобы скачать "sql tili va sql operatorlarini yozish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sql tili va sql operatorlarini … DOCX 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram