ta‘lim berish usullari, shakllari va vositalari

DOCX 18 pages 44.0 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 44.0 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

ta‘lim berish usullari, shakllari va vositalari reja: 1.ta`lim berish metodlari (usullari) xaqida tushuncha. 2.ta`lim metodlarining turlari 3.ta`lim berish vositalari. 4.ta‘lim berish shakli. 1.ta‘lim berish usullari (metodlari) xaqida tushuncha. ta‘lim metodlari(usullari): tushuncha, funksiya, tasnif. usul – (yunon tilida ―metod‖ so’zidan olingan bo’lib izlanish yoki bilish yo’li, nazariya, ta‘limot ma‘nolarini anglatadi) aniq vazifani yechishga bo’ysindirilgan, borliqni amaliy yoki nazariy o’zlashtirish operatsiyalari yoki yo’llarining yig’indisi. falsafa lug’atida ushbu tushuncha umumiy tarzda «maqsadga erishish usullari» deya sharhlangan. ayni vaqtda pedagogik manbalarda «ta‘lim usullari» tushunchasiga berilgan ta‘riflarning xilma-xil ekanligiga guvoh bo’lish mumkin. mazkur o’rinda ularning ayrimlarini keltiramiz: shuningdek, ta‘lim usullarining o’qituvchi va o’quvchilarning o’zaro hamkorlikdagi tartibli faoliyatlari usullari ekanligi to’g’risidagi fikrlar ham mavjud. «ta‘lim usullari dastlab pedagog ongida muayyan yo’nalishdagi faoliyatning umumlashma loyihasi tarzida namoyon bo’ladi. mazkur loyiha amaliyotga o’qituvchi va o’quvchilar faoliyatining o’zaro tutashuvi, o’qitish va o’qishga qaratilgan aniq xususiyat, amallar yoki usullar majmuasi sifatida joriy etiladi. usullar boshqa shakllarda namoyon bo’lmaydi, buning boisi …

2 / 18

rgatuvchanligi va o'quvchilarning o'quv materialini egallashga yo'nalti rilgan turli didak tik masalalar echimi ni topishga oid o'quvbilish faoliyat larini tashkil etish usullaritushunila di (i.f.xarlamov) ta'limmetodi – belgilangan maqsadga erishishni ta'minlov chi algoritmlashtiril gan, muayyan mazmunga ega harakatlar tizimi dir (p.i.podlasiy) ta‘lim metodlari ta‘lim maqsadini yoritishga xizmat qiladi, u yordamida ta‘lim mazmunini o’zlashtirish yo’llari ifoda etiladi, o’qituvchi va o’quvchilarning o’zaro harakati, xususiyati aks ettiriladi. metod, bir tomondan, ta‘lim maqsadiga erishish vositasi sifatida namoyon bo’lsa, boshqa tomondan, boshqariluvchan o’qish faoliyatini amalga oshirish sharti hisoblanadi. ta‘lim metodlari doimo u yoki bu o’qish vositalari yordamida joriy etiladi, shu bois ularning o’zaro shartlanganligini ta‘kidlash joiz. chizmadan anglanib turibdiki, ta‘lim metodi tuzilmasida quyidagilar ajralib turadi: maqsadli tarkib; faoliyatli tarkib; ta‘lim vositalari. tabiiyki, umumiy holda erishilgan natija har doim ham o’qituvchining dars boshida belgilagan maqsadiga mos kelavermaydi. ta‘lim maqsadi o’qituvchi va o’quvchilar faoliyati asosida, shuningdek, ta‘lim vositalari yordamida natijalanadi, ushbu jarayonda aniq maqsadga yo’naltirilgan mexanizm ishga tushadi. …

3 / 18

da «metodik usul» (sinonimlari – pedagogik usul, didaktik usul) tushunchasi ham qo’llaniladi. dars jarayonida turli ta‘lim metodlaridan yoki ularning majmuasidan foydalanish mumkin. ta‘lim metodlarini tanlash quyidagi mezonlari asosida aniqlanadi: didaktik maqsad asosida; ta‘lim mazmuni asosida; o’quvchilarning o’quv ko’nikmalarini egallash va rivojlanish darajasi asosida; o’qituvchining tajribasi va kasbiy tayyorgarlik darajasi asosida. o’qituvchi tomonidan qo’llanilayotgan ta‘lim metodlari majmuasi boshlang’ich sinflardan yuqori sinflarga o’tish asosida o’zgarib hamda murakkab xususiyat kasb eta boradi. ushbu jarayonda ayrim metodlarni qo’llash chastotasi oshsa, ayrim metodlarni qo’llashga bo’lgan ehtiyoj kamayadi. ta‘lim metodlaridan foydalanish ko’lami, holati o’qituvchining kasbiy tayyorgarligi va mahorati darajasiga bog’liq holda o’zgaradi. didaktikada munozaralarga sabab bo’layotgan yana bir muhim ob‘ekt ta‘lim metodlarining tasnifidir. «ta‘lim metodlari tasnifi ularning ma‘lum belgilari bo’yicha tartibini ifodalovchi tizimdir. hozirgi vaqtda ko’plab ta‘lim metodlari ma‘lum», - ekanligini ta‘kidlagan holda i.p.podlasiy fikrini quyidagicha davom ettiradi, - «biroq bugungi kunda yetakchi sanaluvchi didaktik g’oya yagona va o’zgarmas metodlar majmuini yaratishga intilish samarasiz ekanligini tushunishga …

4 / 18

kma va malakalarni shakllantirish metodlari. 3. bilimlarni qo'llash metodlari. 4. nazorat (bilim, ko'nikma va malakalarni mustahkamlash va tekshirish) metodlari. ta'lim metodlarining tasnifi mualliflar tavsiya etilayotgan metodlarni quyidagi chizma bo’yicha qo’llash maqsadga muvofiqligini ta‘kidlaydilar: 1.materialni og’zaki bayon qilish (hikoya, tushuntirish, maktab ma‘ruzasi). o’quvchilar tomonidan bilimlarni o’zlashtirish o’qituvchining tushuntirishini faol qabul qilish va puxta o’ylash evaziga amalga oshiriladi. bilimlarni uzatish vositasi sifatida o’qituvchi nutqi muhim ahamiyatga ega. bu o’rinda o’qituvchining o’quvchilar faoliyatiga rahbarligi mavzuni qo’yish, rejani e‘lon qilish, o’quvchilar faoliyatini boshqarishdan iborat bo’ladi. 2.suhbat. o’quvchilar tomonidan bilimlarni o’zlashtirish jarayoni: ular e‘tiboriga havola etilayotgan savolning mohiyatini anglash, mavjud bilimlar va tajribani safarbar qilish, savolga oid ob‘ektlarni o’zaro taqqoslash, puxta o’ylash va savollarga to’g’ri javob tayyorlashdan iborat. o’qituvchining rahbarligi: mavzuni qo’yish, savollarni ifodalash, berilgan javoblarni tuzatish, to’ldirish va umumlashtirish kabi holatlarda namoyon bo’ladi. suhbat metodi yordamida bilimlarni o’zlashtirishda o’quvchilar mavjud bilimlari va tajribalariga tayanadilar. 3.darslik (umuman, kitob) bilan ishlash (umumlashma va xulosalarni anglash, ularni …

5 / 18

yicha ularni qismlarga taqsimlab har bir o’quvchining o’ziga xos, o’xshash va muhim jihatlarini aniqlashga yo’naltiriladi. bilimlarni o’zlashtirish manbai bo’lib muayyan predmet (yoki jarayon), tajriba, model, xaritalar xizmat qiladi. o’qituvchining rahbarligi kuzatish vazifasini belgilash, uni ma‘lum shaxs zimmasiga yuklash, ob‘ektni belgilash, umumiy rahbarlikni olib borish, qismlarga ajratish, asosiylarini aniqlash va umumlashtirishdan iboratdir. 5.laboratoriya ishlari. mazkur jarayonda aniq vazifa, ya‘ni, ma‘lum sharoitda muayyan hodisalarni kuzatish yuklanadi. o’quvchilar hodisalarni kechish jarayonini kuzatadilar va tahlil qiladilar. bilimlar manbai kuzatilayotgan hodisalar va ularning kechish jarayonidir. o’qituvchi vazifa mohiyatini ifodalaydi, o’quvchilarni nazariy bilimlar bilan qurollantiradi, umumiy jarayon va bosqichlarni kuzatish yo’llari hamda yakuniy xulosa chiqarishni o’rgatadi. 6. mashq (aqliy va faoliyatli mashqlar). o’quvchilar tomonidan bilimlarni o’zlashtirish jarayonining o’ziga xosligi, nazariy asoslar o’zlashtirilgach, ayrim materiallardagi o’xshash harakatlarning ko’p bora takrorlanishi kuzatiladi. bilimlar manbai: o’zlashtirilgan bilimlar va xususiy tajriba sanaladi. o’qituvchi mashqni bajarish uchun joy hamda vaqtni belgilaydi, topshiriqni ifodalaydi, uni bajarish bosqichlarining borishini nazorat qiladi, boshqaradi, shuningdek, …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ta‘lim berish usullari, shakllari va vositalari"

ta‘lim berish usullari, shakllari va vositalari reja: 1.ta`lim berish metodlari (usullari) xaqida tushuncha. 2.ta`lim metodlarining turlari 3.ta`lim berish vositalari. 4.ta‘lim berish shakli. 1.ta‘lim berish usullari (metodlari) xaqida tushuncha. ta‘lim metodlari(usullari): tushuncha, funksiya, tasnif. usul – (yunon tilida ―metod‖ so’zidan olingan bo’lib izlanish yoki bilish yo’li, nazariya, ta‘limot ma‘nolarini anglatadi) aniq vazifani yechishga bo’ysindirilgan, borliqni amaliy yoki nazariy o’zlashtirish operatsiyalari yoki yo’llarining yig’indisi. falsafa lug’atida ushbu tushuncha umumiy tarzda «maqsadga erishish usullari» deya sharhlangan. ayni vaqtda pedagogik manbalarda «ta‘lim usullari» tushunchasiga berilgan ta‘riflarning xilma-xil ekanligiga guvoh bo’lish mumkin. mazkur o’rinda ula...

This file contains 18 pages in DOCX format (44.0 KB). To download "ta‘lim berish usullari, shakllari va vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: ta‘lim berish usullari, shaklla… DOCX 18 pages Free download Telegram