qaynar qatlamda ketadigan kimyoviy texnologik jarayonlar sulfat kislota olish texnologiyasi

DOC 54,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1423934178_59990.doc qaynar qatlamda ketadigan kimyoviy texnologik jarayonlar sulfat kislota olish texnologiyasi reja: 1. sulfat kislotasini ishlab chiqarish 2. sulfat kislota ishlab chiqarish uchun xomashyo va undan sulfat angidridi ishlab chiqarish 3. absorbsiya jarayoni tayanch iboralar: absorbsiya, katalizator, texnologik jarayon, nitroza usuli, kontakt usuli. sulfat kislotasini ishlab chiqarish sulfat kislota kimyo sanoatini ko‘p tonnalik asosiy mahsulotlaridan biridir. sanoatda bir necha nav h2so4 chiqariladi va ular o‘zaro konsentratsiyasi va aralashmalari bilan farq qiladi. asosiy qism – texnik kontakt kislota (h2so4 ning miqdori 92,5%), aralashmalarining miqdori kam bo‘lgan akkumulyator kislotasi (h2so4 92% - 94%), oleum (so3 – 19% - 24%) va minora usulda olingan kislota (h2so4 – 75%) ko‘rinishda chiqariladi. ularning xossalari va undan kelib chiqqan ishlatish sohalari kengligi uchun sulfat kislotasini ishlab chiqarish yaxshi rivojlangan. xossalari. suvsiz sulfat kislota (monogidrat) h2so4 – og‘ir, moysimon qiyin qaynaydigan suyuqlik, suv bilan har qanday nisbatda aralashadi va bunda ko‘p miqdorda issiqlik chiqadi. konsentrlangan h2so4 ning …

inmagan uglevodorodlarni oltingugurtli birikmalardan tozalashda ko‘p miqdorda sulfat kislota ishlatiladi. sulfat kislota ko‘pgina organik sintezlarda keng qo‘llaniladi. masalan, organik birikmalarni sulfatlab sulfokislotalar, ionitlar, turli bo‘yoqlar olinadi. bundan tashqari, sulfat kislota nitrolash reaksiyasi bilan nitrobenzol, nitrotsellyuloza va nitrolitserin olishda suvni tortib oluvchi birikma sifatida ishlatiladi. olinish usullari. sulfat kislota dastlab xiii asrlarda olina boshlangan. u vaqtda temir kuporosini (ғеso4) termik qayta ishlab h2so4 olingan. xozirgi vaqtda sulfat kislota asosan, ikki usul: nitroza va kontakt usullar bilan olinadi. nitroza usuli 200 yildan beri ma’lum, kontakt usuli esa xix asrning oxiri va xx asrning boshlarida sanoat tomonidan o‘zlashtirilgan bo‘lib, nitroza usulini siqib chiqarmoqda. ikkala usulda ham avval oltingugurtdan yoki oltingugurtli birikmalardan sulfit angidrid – so2 olinadi, so‘ngra bu gaz sulfat kislotaga aylantiriladi. buning uchun sulfit angidrid (so2) ni kislorod ishtirokida oksidlab sulfat angidridga (so3) o‘tkaziladi. bu jarayonni tezlatish maqsadida katalizatorlardan foydalaniladi. katalizator sifatida azot oksidlari (sulfat kislotadagi eritmasi) ishlatilsa nitroza usuli, qattiq katalizatorlar …

qimmat bo‘lishiga qaramasdan, hozir ishlab chiqarilayotgan sulfat kislotaning 70% i kontakt usuli bilan olinadi. demak, ikkala usul ham o‘z mohiyatiga ko‘ra bir xil bo‘lib, faqat so2 ni so3 ga o‘tkazish yo‘lining ikki xilligi bilan farq qiladi. sulfat kislotasini ishlab chiqarishdagi asosiy jarayonlarni pog‘onama – pog‘ona ko‘rib chiqib, so‘ngida umumiy sxemasini muhokama qilamiz. yo‘l – yo‘lakay bu ishlab chiqarishning asosiy masalalari bo‘lgan xomashyo masalasi, reaksiyalar issiqlik effektidan umumiy foydalanish va tashqi muhitni muhofaza qilishdagi ko‘rilayotgan choralarga ham ahamiyat berishga harakat qilamiz. sulfat kislota ishlab chiqarish uchun xomashyo va undan sulfat angidridi ishlab chiqarish sulfat kislotasini ishlab chiqarish uchun tug‘ma (yombi) oltingugurt, kolchedanlar, rangli metallurgiyaning chiqit gazlari, vodorod sulfid tutgan tabiiy gazlar, neft, toshko‘mir tarkibidagi oltingugurtli birikmalar, sulfat kislota tuzlari (sulfatlar) xomashyo bo‘lishi mumkin. bulardan sulfit angidrid olish uchun eng yaxshi xomashyo oltingugurt bo‘lib, u tarkibidagi oltingurut bo‘lgan minerallarni termik qayta ishlash natijasida (s 1130 с da suyuqlangan modda bo‘lgani uchun u …

masidan iborat. toza pirit (fes2) tarkibida 53,5% s va 46,5% fe bo‘ladi. bu kolchedandagi aralashma holidagi oltingugurt miqdori 35 –50% va temir 30 – 43% oralig‘ida bo‘lib, qolgan qismi rangli metallarning sulfidlari, karbonat kislota tuzlari, qum va loydan iboratdir. rangli metallar sulfidlari, masalan, aldama rux zns, mis kolchedani fecus metallurgiya zavodlarida yoqilganida juda ko‘p miqdorda oltingugurt gzi hosil bo‘ladi, bu gaz ham sulfat kislota olishda ishlatiladi. masalan, angren tog‘ – metallurgiya kombinati rangli metallar ishlab chiqarish bilan birga chiqindi gazlardan sulfat kislotasini ham chiqaradi. temir kolchedanini kuydirish jarayonini turlicha tuzilgan pechlarda 500 – 10000с da olib boriladi. uning umumiy tenglamasi: 4ғеs2 q 11o2 ( 2 ғe2o3 q 8so2 q 3400кж aslida kuydirish jarayonida bir necha reaksiyalar sodir bo‘ladi. harorat 5000с dan oshganda ғеs2 ni parchalanish reaksiyasi ketadi: ғеs2(2fs q s2 – 104 кж oltingugurt gaz fazada jadallik bilan yonadi: s q o2 ( so2 q q temir sulfidiesa oksidlanadi: 4ғеs …

lashmasida so2 ning konsentratsiyasi kam bo‘ladi. kislorod bilan boyitilgan havo ishlatilganda jarayonning jadalligi, hamda hosil bo‘layotgan gazlar aralashmasida so2 ning konsentratsiyasi yuqori bo‘ladi. lekin kislorodning tannarxi bir muncha yuqori bo‘lgani uchun sanoatda bu jarayon kam qo‘llaniladi. sanoatda qo‘llaniladigan kuydirish pechlari yuqoridagi talablarga javob beradi. kolchedan uzluksiz ravishda pechlar to‘riga berilib turiladi, havo esa to‘rning pastidan ventilyator yordamida puflanadi. havo to‘r teshikchalari orasidan katta tezlik bilan o‘tib, kolchedanni yuqoriga ko‘taradi va uni aralashtiradi, bunda kolchedan xuddi qaynayotgandek bo‘ladi (shuning uchun ham bu jarayon qaynar qatlamda kuydirish deyiladi). kolchedan to‘r bo‘ylab harakat qilish davrida kuyadi. pechlar harorati 650 – 8000 с, hosil bo‘layotgan gazlar aralashmasining issiqligidan 15-16% gacha tegishli maqsadlarda foydalaniladi, lekin gazlar aralashmasidan juda changli bo‘ladi. shuning uchun keyingi bosqich gazni kuyundi changlaridan tozalashdir. odatda, bu gazlar sanoatning hamma tarmoqlaridan keng ishlatiladigan gaz tozalash apparatlarida siklonlar hamda elektr filterlarda tozalanadi. oltingugurt (v) oksidni oksidlash jarayonida netroza usulini ahamiyati kamayib ketayotgani uchun …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qaynar qatlamda ketadigan kimyoviy texnologik jarayonlar sulfat kislota olish texnologiyasi"

1423934178_59990.doc qaynar qatlamda ketadigan kimyoviy texnologik jarayonlar sulfat kislota olish texnologiyasi reja: 1. sulfat kislotasini ishlab chiqarish 2. sulfat kislota ishlab chiqarish uchun xomashyo va undan sulfat angidridi ishlab chiqarish 3. absorbsiya jarayoni tayanch iboralar: absorbsiya, katalizator, texnologik jarayon, nitroza usuli, kontakt usuli. sulfat kislotasini ishlab chiqarish sulfat kislota kimyo sanoatini ko‘p tonnalik asosiy mahsulotlaridan biridir. sanoatda bir necha nav h2so4 chiqariladi va ular o‘zaro konsentratsiyasi va aralashmalari bilan farq qiladi. asosiy qism – texnik kontakt kislota (h2so4 ning miqdori 92,5%), aralashmalarining miqdori kam bo‘lgan akkumulyator kislotasi (h2so4 92% - 94%), oleum (so3 – 19% - 24%) va minora usulda olingan kislota (h2so4 – ...

Формат DOC, 54,0 КБ. Чтобы скачать "qaynar qatlamda ketadigan kimyoviy texnologik jarayonlar sulfat kislota olish texnologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qaynar qatlamda ketadigan kimyo… DOC Бесплатная загрузка Telegram