“induksiya, diduksiya mavzularini yangi pedagogik texnologiya asosida o‘qitish metodikasi”

PPTX 13 стр. 107,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 13
prezentatsiya powerpoint o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi a.avloniy nomidagi xalq ta'limi tizimi rahbar va mutaxassis xodimlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti “matematika fanini o’qitish huquqini berish” bo’yicha pedagogik qayta tayyorlov kursi 164-guruh tinglovchisi marasulova mardona qudrat qizi ning “induksiya, diduksiya mavzularini yangi pedagogik texnologiya asosida o‘qitish metodikasi” mavzusidagi bitiruv malakaviy ishi. annotatsiya ushbu bitiruv ishida boshlang’ich sinf o’quvchilarining matematika darslarida egallashi zarur bo‘lgan nazariy bilimlar va umumiy tushunchalar haqida fikrlar berilgan. darslarga tayyorlanish jarayonida o’qitishning induktiv, deduktiv kabi usullarini tanlash zaruriyati ham tug’iladi. keyingi yillarda deduktiv o’qitishga talab va e’tibor kuchaydi. tafakkurning induktiv usullarini shakllantirmay turib faqat umummehnat xarakteridagi tajribalar orqaligina muvofaqqiyatga erishib bo’lmaydi. induktiv yoki deduktiv usularni qo’llash o’rganilayotgan mavzu mazmunini ochishning ma’lum mantiqini - xususiydan umumiyga yoki umumiydan xususiyga o’tishni tanlashni anglatadi. shu sababdan bitiruv ishimizning mavzusini “matematika darslarida matematika tushunchalarini umumlashtirish uslublari” deb nomladik. matematikada boshlang’ich ta’lim – tarbiyaviy vazifalarini nazariy bilimlar tizimi asosidagina hal etishi …
2 / 13
h ta’limning induktiv va deduktiv usuli. bayon etishning induktiv yoki deduktiv usullarini o’rganish. o’qitishning induktiv va deduktiv usullari. induktiv va deduktiv fikrlash. xulosa va tavsiyalar foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati ta’limning induktiv va deduktiv usuli. o‘qitishning induktiv va deduktiv metodlari o‘quv materiali mazmunining xarakteri va mantig‘ini yoritish usulidir. induktiv metodda o‘qituvchi avval faktlarni tushuntiradi, tajribalarni, ko‘rsatmali qo‘llanmalarni namoyish qiladi va umumlashtiradi. deduktiv metod - o‘qituvchining avval umumiy qoidalarni, ta’riflarni aytishi, keyin asta-sekin xususiy hollarni, muayyan vazifalarni keltirib chiqarish usulidir. induktiv yoki deduktiv usullarni qo‘llash o‘rganilayotgan mavzu mazmunini ochishda xususiydan umumiyga yoki umumiydan xususiyga o‘tishning qaysi birini tanlashni anglatadi. bayon etishning induktiv yoki deduktiv usullarini o’rganish. o’quvchilar ish tajribasida yangi fakt xodisa, qonuniyat va voqealarni tushuntirishni tuzishning ikki usuli: induktiv hamda diduktiv usullari qo‘llaniladi. induktiv usulda o’qituvchi xususiydan umumiyga, deduktiv usulda esa, aksincha, umumiydan xususiyga boradi. bir materialning o‘zini ko‘pincha ikki usul bilan berish mumkin. deduktiv usulda bayon etishga vaqt ancha kam sarflanadi, …
3 / 13
o’qitishning induktiv, deduktiv kabi usullarini tanlash zaruriyati ham tug’iladi. keyingi yillarda deduktiv o’qitishga talab va e‘tibor ko’paydi. tafakkurning induktiv usullarini shakllantirmay turib faqat umummehnat xarakteridagi tajribalari orqaligina muvaffaqiyatga erishib bo’lmaydi. induktiv yoki deduktiv usullarini qo’llash o’rganilayotgan mavzu mazmunini olishning ma‘lum mantiq xususiydan umumiyga yoki umumiydan xususiyga o‘tishini tanlashni anglatadi. induktiv usullar texnik qurilmalarni o’rganishda va amaliy topshiriqlarni bajarishda keng qo’llaniladi. matematika masalalar o’quvchi umumiyroq formulalarni mustaqil egallashlariga olib kelishi zarur hisoblangan hollarda induktiv usul vositasida yechiladi. deduktiv usul o’quv materialini tezroq o’tishga yordam beradi. tafakkurni bir muncha faolroq rivojlantiradi. nazariy materialni o’rganishda anchagina umumiy holatlardan ayrim oqibatlarni aniqlashni talab qiluvchi masalalarni yechishda deduktiv usulni qo’llash ayniqsa foydalidir. 2.3 induktiv va deduktiv fikrlash. chala va to’la induksiya. matematikaning boshqa fanlarda farqli tomoni shundan iboratki, bu fan o‘z nazariyasini deduktiv asosida quradi. xulosalar ikki turga bo‘linadi: umumiy va xususiy. umumiy xulosalarga misollar keltiraylik: har qanday parallelogrammning diagnollari kesishish nuqtasida teng ikkiga bo‘linadi. …
4 / 13
itish keng qo‘llaniladi. induksiya so‘zi o‘zbek tilida ―boshqarish parametri‖ yoki ―yetaklash parametri‖ kabi ma‘nolarni bildiradi. xususiy xulosalardan umumiy xulosalar chiqarish induksiya deyiladi. deduksiya oldindan mavjud bo‘lgan bir umumiy haqiqat, umumiy prinsipning o‘ziga xos tartibli fikrlash va mantiq qoidalariga asoslangan holda, maydaroq, yakka holatlarga tadbiq qilinishiga aytiladi. deduksiyada umumiy bir gipoteza hayotdagi mavjud yakka holatlar orqali tekshirib chiqiladi. bu umumiy prinsip oldindan mavjud va holatlarni faqatgina bu prinsipni tekshirish, tatbiq qilish uchungina o‘rganiladi. bu yerda birlamchi o‘rinda mantiq turadi; tajriba esa ikkilamchi hisoblanadi. induksiya ma‘lum miqdorda yakka holdagi fakt, hodisa va jarayonlarni kuzatish orqali, shu kuzatishlarga tayangan holda ishlab chiqarilgan umumiy xulosa chiqarish. bu usul bo‘yicha, oldin ko‘p miqdordagi obyekt yoki jarayonlar yaxshilab kuzatiladi, o‘rganib chiqiladi, keyin ushbu kuzatishlardan yagona, umumiy xulosa chiqariladi. induksiyada mantiq asosiy o‘ringa ega emas, tajriba birlamchi ro‘lga ega. faktlardan qoidaga qarab, yakka holdagi ko‘plab o‘rnaklardan yagona umumiy xulosaga qarab boriladi. xususiy holatlar, fikrlardan umumiy bir xulosa …
5 / 13
arametrga bo’g’liq a(x) tasdiq isbotlangan deb hisoblanadi va ixtiyoriy n natural son uchun a (n) to’g’ri deb faraz qilinsa, n+1 uchun a (n+1) to’g’ri hisoblanadi. a (1) tasdiqning isbotlanishi induksiyaning birinchi qadami hisoblanadi, a(n) uchun farazdan a (n+1) ning isbotlanishi induksiyali o’tish deyiladi. bunda induksiya parametri deyiladi, a(n+1) ni isbotlashda a(n) ni faraz qilish induktivli faraz deyiladi. matematik induksiya metodining mohiyati quyidagicha: agar tasdiqlash ketma-ketligi mavjud bo’lsa, birinchi tasdiq to’g’ri va har bir to’g’ri tasdidan so’ng to’g’ri tasdiq mavjud bo’lsa, ketma-ketlikdagi barcha tasdiq to’g’ri hisoblanadi. shunday qilib, matematik induksiya metodi yordamida isbotlash ikkita teoremadan iborat. 1-teorema . n = 1 uchun tasdiq to’g’ri. 2-teorema. ixtiyoriy n=k uchun tasdiq to’g’ri deb faraz qilinsa, u holda, navbatdagi n=k+1 natural son uchun tasdiq to’g’ri deb hisoblanadi. agar ikkala ushbu teoremalar isbotlangan bo’lsa, matematik induksiya tamoyiliga asoslangan holda, tasdiq ixtiyoriy n natural son uchun to’g’ri deb xulosa qilinadi. eslatma. barcha natural sonlar uchun emas, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "“induksiya, diduksiya mavzularini yangi pedagogik texnologiya asosida o‘qitish metodikasi”"

prezentatsiya powerpoint o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi a.avloniy nomidagi xalq ta'limi tizimi rahbar va mutaxassis xodimlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti “matematika fanini o’qitish huquqini berish” bo’yicha pedagogik qayta tayyorlov kursi 164-guruh tinglovchisi marasulova mardona qudrat qizi ning “induksiya, diduksiya mavzularini yangi pedagogik texnologiya asosida o‘qitish metodikasi” mavzusidagi bitiruv malakaviy ishi. annotatsiya ushbu bitiruv ishida boshlang’ich sinf o’quvchilarining matematika darslarida egallashi zarur bo‘lgan nazariy bilimlar va umumiy tushunchalar haqida fikrlar berilgan. darslarga tayyorlanish jarayonida o’qitishning induktiv, deduktiv kabi usullarini tanlash zaruriyati ham tug’iladi. keyingi yillarda deduktiv o’qitishga t...

Этот файл содержит 13 стр. в формате PPTX (107,5 КБ). Чтобы скачать "“induksiya, diduksiya mavzularini yangi pedagogik texnologiya asosida o‘qitish metodikasi”", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: “induksiya, diduksiya mavzulari… PPTX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram