zaripni o‘rash. zamindo‘zi yoki guldo‘zi usulida tikish

PPTX 29 pages 8.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 29
powerpoint 演示文稿 fargʻona viloyati yozyovon tumani 34-maktab texnologiya fani oʻqituvchisi oʻrinova nargizaxonning “zar ipni o‘rash. zamindo‘zi yoki guldo‘zi usulida tikish” mavzusida tayyorlagan bir soatlik dars ishlanmasi sinf: 6-sinf mavzu: zar ipni o‘rash. zamindo‘zi yoki guldo‘zi usulida tikish 1 zardoʻzlik san’ati haqida umumiy ma’lumot berish, zardoʻzlik san’ati bilan tanishtirish ta’limiy maqsad: 2 oʻquvchilarda milliy zardoʻzcilik san’atini davom ettirishda ko’nikmalar berish, tarbiyaviy maqsad: 3 oʻquvchilarda zardoʻzlik san’ati haqidagi bilimlarini boyitish rivojlantiruvchi maqsad: reja 1 zardoʻzlik tarixi 2 zardo‘zlikda ishlatiladigan materiallar 3 zar iplarni o‘rash. 4 zamindo‘zi va guldo‘zi usulida tikishni o‘rgatish tashkiliy qism: salomlashish yoʻqlama qilish muhim sanalarni soʻrash oʻtilgan mavzuni soʻrash salomlashish: xonada bahor kuyi yangraydi. bolalar oʻzbekona salomlashadi. oʻqituvchi: salom mening aziz dugonalarim, azizim lobarim chevarim qizlar. ey toza qalbimning oshinolari, kuylarim, ilhomim, sevarim qizlar. otalar erkasi, onalar baxti, vatanni suygani dugona qizlar siz bilan sherimni ruboi yangrar , siz bilan goʻzaldir zamona qizlar ushbu she’r muallifini toping oʻzbek shoirasi …
2 / 29
soʻzlar hosil qiling zar ipni oʻrash. guldoʻzi va zamindoʻzi usulida tikish. soʻzlardan gap hosil qiling fan ona tiliga bogʻlanadi zardoʻzlik tarixi oʻzbek xalq amaliy bezak san’atida zardoʻzlik qadimiy turlardan biri hisoblanadi. u forscha “zar”(tilla), “doʻzi”(tikmoq) soʻzini anglatadi. zardoʻzlik san’ati uzoq tarixga ega. zardo’zlikning vatani vavilon boʻlib, u rim imperiyasiga qarashli boʻlgan. vavilon zar, ipak va jun ip qoʻshib tikilgan rang-barang zardoʻzlik buyumlari bilan butun dunyoga mashhur boʻlgan. vizantiyada zardoʻzi kiyim-kechaklarni faqat imperator a’yonlari, aslzodalar kiyishgan. vizantiya bilan muntazam madaniyat hamda siyosiy hamkorlik qilishi tufayli zardoʻzlik san’ati eron podsholigi saroyida ham rivoj topgan. eronda zardoʻzlik san’atining rivojlanganligiga xv-xviii asrlarda ishlangan zardoʻzlik namunalari misol boʻla oladi. oʻrta osiyoda zardoʻzlik juda qadimdan rivojlanib kelayotgan xalq amaliy san’ati turlaridan biridir. arxeologik topilmalar va tarixiy manbalardan ma’lumki oʻrta osiyo xalqlari orasida qadimdan zarda tikilgan kiyimlar, badiiy buyumlar keng tarqalgan. 1947 yili toshkent viloyatining vrovskiy qishlogʻida oʻtkazilgan arxeologik topilmalarda 1-2 asrlarga tegishli zardoʻzlik kiyimlar topilgan. fan …
3 / 29
zlikda sintetik tola aralashtirib toʻqilgan, zardo’zlar «taqir velyur» deb atashadigan turi koʻp ishlatiladi. undan barcha turdagi zardoʻzlik buyumlari tikiladi. boʻz surup (xom surp) - pardozlanmagan ip - gazlama, ancha qalin va ogʻir material. boʻz karda ipdan polotno oʻrishlarda toʻqilgan, shuning uchun pishiq va choʻzilmaydi. oqartirilgan va pardozlangan boʻz. xx asrgacha boʻlgan zardoʻzlikda surp chakmon, poyabzallarda naqshlar ostiga tagzamin sifatida ishlatilgan. hozir ham kumush rangli ip bilan tikiladigan naqshlar ostiga qoʻyiladi fan biologiya va kimyo fanlariga bogʻlanadi subtitle turli navdagi simli iplar zardo’zlik uchun asosiy xom-ashyo bo’lib hisoblangan. oq va tillarang tusdagi yassilangan kumush tolasi sim deb atalib, u buxoro zardo’zlari tomonidan keng qo’llanilgan. zar iplardan tashqari zardo‘zlikda jaydari rangdor ipak iplardan ham foydalanilgan. ular, asosan, gullarga qo‘shimcha oro berishda hamda matoga zar yo‘l tushirishda ishlatilgan. zar iplarni o‘rash. zar iplardan foydalanishdan ilgari ular belgilangan chegarada uzun qilib olinadi va patilaga, ya’ni zar o‘raydigan cho‘pga 4 qavat qilib o‘raladi. zar iplar …
4 / 29
dan kerishga ulanadi. qolip o‘zgarmaydi, lekin kerish o‘zgarib turadi. chunki kerish tikilayotgan zardo‘zi buyumning tagida bo‘lib, u bilan birga qo‘shib tikiladi va o‘sha buyum bilan birga qo‘shib qirqib olinadi. qolipning buklangan tomonlari yog‘och dastaga kiygiziladi. chambarak tortilib, tekis holga keltiriladi. qolipning dasta va yon tomonlaridan teshib, teshiklardan iplar o‘tkazilib, shamshirakka tortiladi. kerish tortilgunicha ip tortiladi. korcho‘bni tayyor holga keltirish hamda u bilan ishlashda, ma’lum texnologik qoidalarga rioya etish ishning sifatiga katta ta’sir ko‘rsatadi: ish tikayotgan paytda korcho‘b ustiga yotib olib, og‘irlikni tashamaslik kerak, aks holda kerish bo‘shab ketib, ishning sifati buzilishi mumkin; hamma asbob-uskunalarni korcho‘b ustiga qadab tashlamaslik kerak, bunda ham korcho‘b bo‘shab qoladi; 1 2 3 korcho‘b tikishga qulay bo‘lishi lozim, uning ko‘krakdan past yoki yuqori bo‘lishi ham ishning sifatiga, ham sog‘liqqa zarardir. angur- uzum gʻujumlari shakli bargi majnunbed- majnuntol bargi shulukiy – egma yaproq birishimdoʻziy- shoyida tikish. guli bibishak – ayollarning manglayiga taqiladigan taqinchoq. guli sad barg – …
5 / 29
ini yoppasiga zar bilan tikiladi va turli naqshlar hosil qilish vazifasini bajaradi . bu usulda tikkanda buyumning hamma joyi zar ip bilan naqshlar hosil qilib tikib chiqiladi. zamindo‘zi qadimda qimmatbaho to‘nlarda ishlatilgan bo‘lib, hozir zardo‘zi do‘ppilarning jiyagidagina qo‘llaniladi guldo‘zi tikish usuli. bunda tikilayotgan naqshning tagi ochiq qolib, faqat gul naqshlarning o‘zi zar bilan tikiladi. bu usul o‘ziga xos bo‘lib, bosqichma-bosqich bajariladi: naqqosh tomonidan naqsh chiziladi; naqsh nusxasi qalin qog‘oz karton yoki teridan qirqilib, andaza tayyorlanadi; andaza sidirg‘a baxmal matoga qadab chiqiladi, ya’ni omonat tikib chiqiladi yoki yelimlanadi; karton nusxa zar ip bilan qoplab tikib chiqiladi. natijada, biroz bo‘rtma naqsh gul hosil bo‘ladi (33-rasm). bu usulda naqshlarning tagi tikilmasdan qoladi. guldo‘zi usulida tikish sxemasi. kim birinchi? bunda oʻquvchilarga mavzuga oid rasmlar ish qurollari 4 qismga boʻlingan xolatda koʻrsatiladi. qaysi oʻquvchi qsimlarni nomini birinchia topib yigʻa olsa oʻsha gʻolib boʻladi. oʻquvchilar ixtiyoriy guldoʻzi yoki zamindoʻzi usulidan birini tanlashadi va tikishni oʻqituvchi koʻrsatmasi …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zaripni o‘rash. zamindo‘zi yoki guldo‘zi usulida tikish"

powerpoint 演示文稿 fargʻona viloyati yozyovon tumani 34-maktab texnologiya fani oʻqituvchisi oʻrinova nargizaxonning “zar ipni o‘rash. zamindo‘zi yoki guldo‘zi usulida tikish” mavzusida tayyorlagan bir soatlik dars ishlanmasi sinf: 6-sinf mavzu: zar ipni o‘rash. zamindo‘zi yoki guldo‘zi usulida tikish 1 zardoʻzlik san’ati haqida umumiy ma’lumot berish, zardoʻzlik san’ati bilan tanishtirish ta’limiy maqsad: 2 oʻquvchilarda milliy zardoʻzcilik san’atini davom ettirishda ko’nikmalar berish, tarbiyaviy maqsad: 3 oʻquvchilarda zardoʻzlik san’ati haqidagi bilimlarini boyitish rivojlantiruvchi maqsad: reja 1 zardoʻzlik tarixi 2 zardo‘zlikda ishlatiladigan materiallar 3 zar iplarni o‘rash. 4 zamindo‘zi va guldo‘zi usulida tikishni o‘rgatish tashkiliy qism: salomlashish yoʻqlama qilish muhim sanalarni...

This file contains 29 pages in PPTX format (8.0 MB). To download "zaripni o‘rash. zamindo‘zi yoki guldo‘zi usulida tikish", click the Telegram button on the left.

Tags: zaripni o‘rash. zamindo‘zi yoki… PPTX 29 pages Free download Telegram