paskal algoritimik tili va uning alifbosi. amallar bajarish operatorlari

PPTX 19 pages 1.3 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

paskal algoritimik tili va uning alifbosi paskal algoritimik tili va uning alifbosi reja 1. kirish. 2. tilning alifbosi. 3. paskal tilida ma'lumotlarning turlari: a) standart turdagi ma'lumotlar (integer, real, char, boolean); b) murakkab turdagi ma'lumotlar. 4. paskal tilidagi standart funktsiyalar, arifmetik va mantikiy ifodalar. xvii asrda yashagan va dunyoda birinchi hisoblash mashinkasini yaratgan fransuz olimi blez paskal sharafiga shunday deb nomlangan paskal tili shvetsariyaning syurix shaxridagi oliy texnika maktabining professori niklaus virt tomondan 70- yillarda yaratilgan bo’lib, 1979 yilda standart paskal deb tasdiqlangan. o’zining soddaligi, mantiqiyligi va samaraligi tufayli butin dunyoga tezda tarqaldi. xozirgi paytda barcha hisoblash mashinalari, xususiy, mikro exmlar ham shu tilda ishlash imkoniga ega. bu tilda dasturlar matinining to’g’riligini osonlik bilan tekshirish mumkinligi, ularning ma'nosi yaqqol ko’zga tashlanishi va oddiyligi bilan ajralib turadi. paskal tili ancha murakkab va ko’p vaqt oladigan hisob ishlarini bajarishga mo’ljallangan tarkiblashtirilgan dasturlar tuzishga imkon beradi. yana bir afzalligi shundan iboratki, foydalanuvchi xatolikka …

2 / 19

nteger—butun turidagi ma'lumotlar faqat butun sonlarni qabul kiladi. ular paskal tilida quydagicha ifodalanadi: 7, 10, 89 va x.k. real - xaqiqiy turdagi ma'lumotlar xaqiqiy sonlarni qabul qiladi va 2 xil ko’rinishda bo’ladi: a) qo’zg’almas nuqtali haqiqiy sonlar (3.56.0. 88.150.45) b) ko’zg’aluvchan nuqtali haqiqiy sonlar (0.546q 546e-3, 96.78*10 q96.78e2 va x k) char- belgi turidagi ma'lumotlar qiymat sifatida barcha belgilarni qabul qiladi. bu ma'lumotlar apostrop ichiga olib yoziladi. masalan (‘f,’’ a’,’r ,’’5,’’ 8’ va x. k.) boolean - mantiqiy turdagi ma'lumotlar. bu nom ingliz matematigi jorj bul sharafiga shunday deb ataladi va shu turdagi o’zgaruvchilar faqat 2 qiymat qabul qiladi true va false bu ma'lumotlar ustida solishtirish amallari (>, ). mantiqiy ko’paytirish and, mintiqiy qo’shish or va mantiqiy inkor qilish not amallarini bajarish mumkin. arifmetik ifodalar. arifmetik ifodalar o’zgaruvchilar, o’zgarmaslar, arifmetik amal belgilari va standart funktsiyalardan tashkil topadi. arifmetik ifodada qatnashayotgan amallar ustuvorligiga qarab bajariladi. amallar quydagi ustuvorlikka ega. 1. qavs …

3 / 19

tur tanasidan nuqta vergul bilan ajratiladi: ::q ; dastur sarlovxasi prodramm hizmatchi so’z bilan boshlanadi, bu so’zdan keyin shu dasturga berilgan nom yoziladi (bu nom dastur ichida hech qanday sifatida ishlatilishi mumkin emas). dastur nomidan keyin yumoloq qavs ichida dastur parametrlari ro’yxati beriladi. bu parametrlar fayllar nomi bo’lib ular orqali dastur tashqi muhit bilan bog’lanadi. mavjud bo’lgan ko’plik fayllar orasidan 2 standart matnli fayllar ajratilgan. bular dasturni boshlang’ich ma'lumotlar va ma'lumotlarni qayta ishlash natijalari bilan bog’laydigan input va output lardir. dastur sarlovxasi yozilishini quyidagi misolda ko’ramiz: program paskal (input, output); paskalni ko’p verliyalarida input va output yozilmasligi ham mumkin. umumiy xolda dastur tanasi (blok ) 6 bo’limdan iborat va ular aniqlangan ketma -ketlikda joylashgan bo’lishi shart. :: dasturni asosiy vazifasi bu exm ga ma'lumotlarni ( berilganlarni) qayta ishlash buyicha amallar berish. bu amallar operatorlar yordamida beriladi. shuning uchun ham operatorlar bo’limi asosiy hisoblanadi va har qanday dasturda ishtirok etishi shart. …

4 / 19

onlardan olinadi. misol: label 4, 5,25 konstantalar, o’zgarmaslar bo’limi. konstanta deganda u yoki bu toifadagi qiymatni tushunamiz, dastur ishlashi jarayonida bu qiymat o’’zgarmaydi shu sabab o’zgarmas deb ham yuritiladi. paskal tilida quyidagi konstanta qatori ko’rinishi ham bo’lishi mumkin: ::q misol ‘’informatika’’ konstantalar tavsiflarini hammasi konstantalar bo’limi tarkibida bo’lishi kerak. ::q iconst ; ; :: q q konstantalar bo’limi const xizmatchi so’z bilan boshlanadi va nuqta vergul (;) bilan tugaydi. misol: const aq25; bq4.5; kafq’’ informatika’’ toifalar bo’limi ::q i type ; ; avvalgi ma'ruzalardan bizga ma'lumki paskal tilda 4 standart toifadagi qiymatlari bor bo’ladi.: integeral (butun), real (xaqiqiy), char ( matnli), boolean (mantiqiy). bu toifadagi qiymatlar bilan bir qatorda paskal tilida boshqa toifadagi qiymatlarini ham ishlatish mumkun. lekin standart toifalardan farqli ravishda boshqa toifalar dasturda aniq tavsiflanishi kerak. bu tavsiflanishni quydagilarda ko’rishimiz mumkin: ::q q ::q g` 2 metaformulani ma'nosi shundayki toifani tavsifida komponentasi sifatida standart toifa nomi ham bo’lishi …

5 / 19

qabul qiladigan qiymatlar toifasi beriladi.keyinchalik dastur bajarilish jarayonida tavsiflangan o’zgaruvchiga boshqa toifadagi qiymat berilsa bu xato deb hisoblanadi. alohida o’zgaruvchini tavsifi quydagicha bo’ladi: : misol: x,y,r,h: real; bu tavsif ish jarayonida 4 ta x,y,z,h nomli xaqiqiy o’zgaruvchichilarni kiritiyapti o’zgaruvchilar bo’limi var ( varible o’zgaruvchi) xizmatchi so’z bilan boshlanadi. ::q var ; ::q , : misol.var i, j,k: interger; x, h ,sum, way: real; day: ma’lumotlarning aralsh toifasi reja: 1.aralash toifa- yozuvlar haqida tushincha. 2.yozuvlarni tavsiflash. 3.yozuv elementi va uning ustida bajariladigan amallar. 4.with-birlashtirish operatori. .biz avvalgi ma'ruzalarda ma'lumotlarning murakkab toifasida massivlar bilan tanishgan edik. massivlar yordamida bir toifaga tegishli bo’lgan ma'lumotlarni ifodalash mumkin edi. amaliyotda iqtisod va axborotni qiyta ishlash masalalarini echishda ma'lum turdagi hujjatlarni, kataloglar, ro’yxatlar,vedomoslar ishlatiladi. masalan talabalarning anketa ma'lumotlari:familiyasi, ismi, otasini ismi, turar joy, tuglgan yili, mutaxassisligi, gurux raqami va hokazo.bu hollarda turli toifadagi ma'lumotlarni bir gurihga birlashtirish zaruriyati tugiladi. bizning misolimizda bu ma'lumotlarni talaba gurihiga birlashtirish …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "paskal algoritimik tili va uning alifbosi. amallar bajarish operatorlari"

paskal algoritimik tili va uning alifbosi paskal algoritimik tili va uning alifbosi reja 1. kirish. 2. tilning alifbosi. 3. paskal tilida ma'lumotlarning turlari: a) standart turdagi ma'lumotlar (integer, real, char, boolean); b) murakkab turdagi ma'lumotlar. 4. paskal tilidagi standart funktsiyalar, arifmetik va mantikiy ifodalar. xvii asrda yashagan va dunyoda birinchi hisoblash mashinkasini yaratgan fransuz olimi blez paskal sharafiga shunday deb nomlangan paskal tili shvetsariyaning syurix shaxridagi oliy texnika maktabining professori niklaus virt tomondan 70- yillarda yaratilgan bo’lib, 1979 yilda standart paskal deb tasdiqlangan. o’zining soddaligi, mantiqiyligi va samaraligi tufayli butin dunyoga tezda tarqaldi. xozirgi paytda barcha hisoblash mashinalari, xususiy, mikro exmlar ham...

This file contains 19 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "paskal algoritimik tili va uning alifbosi. amallar bajarish operatorlari", click the Telegram button on the left.

Tags: paskal algoritimik tili va unin… PPTX 19 pages Free download Telegram