termodinamikaning ikkinchi va uchinchi qonunlari

DOC 133,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403751185_46320.doc 1 2 1 1 1 ln n n rt a q = = ) ( 2 1 2 t t c a v - = 2 3 2 1 ln ln u u r t t c v - = × 2 3 2 2 2 ln u u rt a q - = = - ) ( 2 1 4 t t c a v - = - 1 4 2 1 ln ln u u r t t c v - = 4 3 2 1 2 1 3 1 2 1 ln ln u u u u rt rt a a a q q - = - = = - 1 4 2 3 2 1 ln ln ln u u u u r r t t c v = = - 4 3 1 2 u u u u = 1 2 2 1 2 …

inchi qonuniga asoslanib, hodisalarning yo’nalishi haqida fikr yuritib bo’lmaydi. bu masalani termodinamikaning ikkinchi qonunigina hal qila oladi. bu qonunni bayon qilishda energiyaning hamma xillari ham ikki ko’paytiruvchidan iborat: ko’paytma orqali ifodalana olishini nazarda tutish kerak. bu ko’paytuvchilardan biri intensivlik faktori, ikkinchisi sig’im faktoridir. masalan, mexanikaviy energiya a = f · s bilan; ifodalanishi mumkin. bu yerda intensnvlik faktori kuch — f va sig’im faktori masofa — s dir. elektr energiyasining intensivlik faktori kuchlanish, ya‘ni potentsiallar -ayrimasi, issiqlik energiyasining intensivlik faktori esa temperaturadir. issiqlik hamma vaqt yuqori temperaturali jismdan past temperaturali jismga o’tadi va bu protsess ikkala jismning temperaturasi baravarlashguncha davom etadi. energiyaning boshqa turlarida ham shu hodisaning xuddi o’zini ko’rish mumkin; bu hollarda jismlardagi energiyaning intensivlik faktorlari bir-biriga tenglashadi. shundan so’ng sistema termodinamik muvozanatga keladi. demak, izolyatsiyalangan har qanday sistema o’z-o’zicha muvozanat holatiga o’tish uchun intiladi. bu xulosa termodinamikaning ikkinchi qonuni uchun umumiy ta‘rif bo’la oladi. muvozanatga kelgan sistema o’z-o’zicha …

holatga cheksiz yaqin bo’lsa), bunday protsess tsaytar protsess deb ataladi. protsess teskari yo’nalganda, ya‘ni orqaga qaytganida, avval bosib o’tgan barcha holatlarning aynan o’zini bosib o’tadi. buni ideal gazning izotermik kengayish va siqilish protsessi misolida ko’rib chiqamiz. gazning bosimi р1 dan р2 gacha kamaytirilganda uning hajmi – v1 дан v2 gacha kengayadi deb faraz qilaylik. gaz porshenli tsilindrga joylangan bo’lib, porshenda yuk.bor deylik. bu yukni ketma-ket olish bilan gazni kengaytirib brramiz. har safar yukning bir qismini olganimizda bosim kamayib, gaz ma‘lum tezlikbilan kengayadi va yangi muvozanat hajmni egallaydi. endi yukni por-shenga qo’yib borish bilan gaz siqiladi. porshenga har safar oz-ozdan yuk qo’yib, gazni dastlabki holatga qaytarganimizda, u kengayayotganda bosib o’tgan barcha ketma-ket oraliq holatlarni bosib o’tmaydi. gazning kengayish protsessida bosib o’tgan barcha oraliq holatlarni siqilish protsessida qaytadan bosib o’tishi uchun por-shendagi yuk ketma-ket cheksiz kichik qismlarda olib boriladi va so’ngra ketma-ket cheksiz kichiq yuk qo’yib boriladi. bunday holda protsess cheksiz kichiq …

agar sistema bir necha ketma-ket qaytar protsesslarni bosib o’tib, o’zining dastlabki xolatiga qaytsa, bunday tsikl qaytar tsikl deb yuritiladi. to’rtta ketma-ket qaytar protsessni, ya‘ni: a)ideal gazning izotermik kengayishi, b)ideal gazning adiabatik kengayishi, v)gazning izotermik siqilishi va g)uning adiabatik siqilishidan iborat qaytar tsiklni ko’rib chiqamiz. 1 protsess. isitgich bilan kontaktda bo’lgan 1 mol ideal gazni isitgich temperaturasi т1 da v1 dan v2 ga qadar av izoterma bo’ylab qaytar tarzda kengaytiraylik. bu vaqtda ideal gaz bajargan ish uning isitgichdan olgan issiqligi ql ga teng bo’lib, quyidagi formula bilan ifodalanadi: 2 protsess. endi o’sha gazni v2 dan v3 gacha qaytar tarzda adiabatik (ya‘ni unga issiq .bermasdan yoki undan issiq olmasdan) kengaytiramiz. bu vaqtda gaz t1 dan т2 gacha soviydi, chunki u adiabatik kengayganida faqat o’zining ichki energiyasi hisobyga ish bajaradi. adiabatik kengayish vaqtida gaz bajargan ish quyidagi formula bilan ifodalanadi: bu formulani yozishda gazning issiklik sig’imi adiabatik protsess davomida (temperaturalar ayirmasi katta bo’lmagani …

’rtala qaytar bosqichda bajarilgan ishning algebraik yig’indisiga teng. bu ish isitgichdan sovitgichga o’tgan issiqlikning bir qismi, ya‘ni ql — q2 hisobiga bajariladi. bu protsesslarda bajarilgan ishlarnyng algebraik yig’indisini olishda а2 va а4 o’zaro teng bo’lgani uchun qisqarib ketadi. demak: grafikda maksimal ishning qiymati ab v2 v1 va cd v4 v3 yuzalarning ayirmasiga teng bo’lib, abcd yuzasi bilan ifodalanadi. ii va iv adiabatik protsesslarda temperatura bilan hajm orasidagi: bog’lanishdan nisbat kelib chiqadi. shuning uchun tsiklning maksimal ishi a quyidagi tenglama bilan ifodalanadi: isitgichdan berilgan issiqlikning ishga aylangan qismi qaytar tsiklning foydali ish koeffitsienti deb yuritiladi va η harfi bilan belgilanadi. η ni topish uchun maksimal ish a ni ql ga bo’lish kerak: qaytar tsikl bilan ishlaydigan issiqlik mashinasining foy-dali ish koeffitsienti maksimal qiymatga ega, chunki gaz qaytar tarzda kengayganda maksimal ish bajaradi, gazni siqish uchun esa minimal miqdorda ish sarf qilinadi. shuning uchun tsaytar tsikl amalga oshirilganda hosil bo’ladigan foydali ish …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "termodinamikaning ikkinchi va uchinchi qonunlari"

1403751185_46320.doc 1 2 1 1 1 ln n n rt a q = = ) ( 2 1 2 t t c a v - = 2 3 2 1 ln ln u u r t t c v - = × 2 3 2 2 2 ln u u rt a q - = = - ) ( 2 1 4 t t c a v - = - 1 4 2 1 ln ln u u r t t c v - = 4 3 2 1 2 1 3 1 2 1 ln ln u u u u rt rt a a a q q - = - = = - 1 4 2 3 2 1 …

Формат DOC, 133,5 КБ. Чтобы скачать "termodinamikaning ikkinchi va uchinchi qonunlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: termodinamikaning ikkinchi va u… DOC Бесплатная загрузка Telegram