biogen elementlar haqida batafsil

PDF 165 pages 826.8 KB Free download

165 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 826.8 KB

File type PDF

Pages 165

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 165

untitled document.docx 1.biosfera va geosferadagi kimyoviy elementlar. biosferaning element tarkibining shakllanishi asosiy qonuniyatlari. biosferada va geosferada kimyoviy elementlar o'ziga xos tarkib va tarqalishga ega. biosfera asosan uglerod (c), vodorod (h), kislorod (o), azot (n) kabi hayot uchun muhim elementlarga boy. ushbu elementlar tirik organizmlar tomonidan turli organik birikmalar shaklida qo'llanadi. geosfera esa ko'proq kremniy (si), alyuminiy (al), temir (fe), magniy (mg) kabi elementlarga boy bo'lib, bu elementlar yer qobig'i va tog' jinslarida uchraydi. biosfera tarkibining shakllanish qonuniyatlari: 1. biogen elementlarning ustuvorligi: hayot uchun zarur elementlar (c, h, o, n, s, p) ustuvor ahamiyatga ega. 2. birlamchi manbalardan olinishi: organik moddalar fotosintez va boshqa biogeokimyoviy jarayonlar orqali shakllanadi. 3. biogeokimyoviy aylanish: elementlar biosfera va geosfera orasida doimiy ravishda aylanish jarayonida bo'ladi. 2. kimyoviy elementlarning biologik tizimdagi tarqalishi. kimyoviy elementlarning tirik organizmdagi miqdoriga taʼsir etuvchi omillar biologik tizimda kimyoviy elementlar tirik organizmlar tarkibida va ularning funksiyalarida muhim o‘rin tutadi. ular makroelementlar va …

2 / 165

k ehtiyojga qarab kimyoviy elementlar har xil darajada tarqaladi. biologik tizimda kimyoviy elementlarning tarqalishi organizmning turiga, hayot faoliyati uchun zarur ehtiyojlariga va atrof-muhit sharoitlariga bog‘liq. organik moddalar tarkibidagi asosiy elementlar (uglerod, vodorod, kislorod, azot) barcha tirik organizmlarda yuqori kontsentratsiyaga ega. mikroelementlar esa (masalan, temir, rux, mis) kichik miqdorda talab qilinsa ham, fiziologik jarayonlar uchun zarur. kimyoviy elementlar miqdoriga taʼsir etuvchi omillar: 1. atrof-muhit sharoitlari: suv, tuproq va havodagi elementlarning tarkibi organizmdagi miqdorini belgilaydi. 2. fiziologik ehtiyoj: har bir organizm o‘ziga xos kimyoviy elementlarga ehtiyoj sezadi (masalan, odam uchun temir va kalsiy muhim). 3. moddalar almashinuvi xususiyatlari: har xil organizmlar modda almashinuvida turli elementlarni turlicha ishlatadi. 4. iqlim va geografik omillar: issiq yoki sovuq iqlim sharoitlari, shuningdek, mintaqaviy tuproq tarkibi ham ta’sir qiladi. 3. bionoorganik kimyo fanining ahamiyati va vazifalari bionoorganik kimyo biologik tizimlarda metall ionlari va boshqa noorganik moddalarning rolini o'rganadi. bu fan biologik jarayonlarda metallarning ishtiroki, ularning tuzilish va …

3 / 165

kmalarining toksik va terapevtik xususiyatlarini o'rganish. enzimatik reaktsiyalarda metall ionlarining ishtirokini o'rganish. bionoorganik kimyo shunday qilib tibbiyot, ekologiya, va biokimyo sohalarida keng qo'llanadi. 4. biologik tizimlardagi metallar va ligandlarning ahamiyati. ligand-biomolekula va metall ionlarining umumiy tavsifi. biologik tizimlarda metallar va ligandlar muhim o'rin tutadi, ular ko‘p jarayonlarda faol ishtirok etib, organizmning funksiyalarini ta’minlaydi. metallar va ligandlarning ahamiyati: metallar: ko‘plab biologik jarayonlarda ishtirok etadi. masalan: temir (fe) — gemoglobin tarkibida bo‘lib, kislorod tashishda muhim rol o‘ynaydi. rux (zn) — fermentlar tarkibida bo‘lib, hujayra o‘sishi va immunitetni saqlashda qatnashadi. magniy (mg) — fotosintez jarayonida xlorofill tarkibida mavjud. ligandlar: bu molekulalar metall ionlarini o‘ziga biriktirib, ularni barqarorlashtiradi va ma’lum bir reaktsiyalarda ishtirok etishini ta’minlaydi. ligandlar biologik muhitda ko‘p funksiyalarni bajaradi, masalan, metall ionlarini fermentlar bilan birlashtirish yoki ularning transportini ta’minlash. ligand-biomolekula va metall ionlarining umumiy tavsifi: ligand-biomolekula: ligandlar biomolekula bilan bog‘lanib, kompleks hosil qiladi. bunday komplekslar oqsillar, nuklein kislotalar, fermentlar tarkibiga kiradi va …

4 / 165

g koordinatsion-kimyoviy aspektlari d. i. mendeleyev davriy jadvalidagi bioelementlar — biologik tizimlarda muhim o‘rin tutgan kimyoviy elementlar. davriy sistemadagi biogen elementlar asosan metall va metall bo‘lmagan elementlardir, ular tirik organizmlarda hayotiy jarayonlarning to‘g‘ri ishlashini ta’minlaydi. mendeleyev davriy jadvalidagi bioelementlar: biogen elementlar asosan quyidagi guruhlar va davrlarda joylashgan: 1. 1-guruh (alkalin metallar): kaliy (k) va natriy (na) — hujayra membranasining potentsialini saqlash va ion almashinuv jarayonlarida ishtirok etadi. 2. 2-guruh (alkalin yer metallar): kalsiy (ca) — suyaklar va tishlarning asosiy tarkibi, shuningdek, hujayralar ichidagi signalizatsiyada ishtirok etadi. 3. 17-guruh (galogenga qarashli elementlar): xlor (cl) — osmolaritetni tartibga soladi va hujayra ichidagi suv muvozanatini saqlaydi. 4. boshqa guruhlar: temir (fe) — kislorod tashishda qatnashadi, gemoglobin tarkibida mavjud. zinc (zn) — enzymlar va boshqa biomolekulalarning tarkibida uchraydi, antioksidant faoliyatini ko‘rsatadi. mis (cu) — fermentlar tarkibida, energiya ishlab chiqarish va antioksidant tizimda ishtirok etadi. mendeleyev elementlarining davriy sistemadagi holatiga qarab elementlarning biologik roli: metallar: …

5 / 165

l qiladi va tibbiy maqsadlarda ishlatiladi (masalan, saratonni davolash uchun platinum komplekslari). ligandlar: ligandlar, o‘z navbatida, metall ionlariga bog‘lanib, ularni biologik jarayonlarda faollashtiradi. ligandlar va metall ionlar o‘rtasidagi koordinatsiya kimyosi terapiya uchun samarali vositalar yaratish imkonini beradi. metalloterapiya, shuningdek, noorganik va organik komplekslar yordamida sog‘liqni saqlash va kasalliklarni davolashda innovatsion usullarni ishlab chiqishda qo‘llaniladi. 6. s-blok elementlarining biokimyoviy xossalari, birikmalarining kimyoviy va biologik faolligi ortasidagi bogliqlikni tahlil qilishning nazariy asoslari, ionlarining olchamlari, terapevtik ta'sirining mexanizmi, zaharliligi, elektron tuzilishi, bloklardagi elementlarni jonli organizmda taqsimlanishi. s-blok elementlarining biokimyoviy xossalari s-blok elementlari — davrning 1-guruh va 2-guruh elementlari bo‘lib, ular biologik tizimlarda juda muhim rol o‘ynaydi. bu elementlarga lityum (li), sodyum (na), kaliy (k), kalsiy (ca), magneziy (mg) kabi elementlar kiradi. ular ko‘plab fiziologik va biokimyoviy jarayonlarda ishtirok etadi, masalan, ion almashinuvlarida, hujayra membranasining elektr potentsiallarini saqlashda va fermentlar faoliyatida. birikmalarining kimyoviy va biologik faolligi s-blok elementlarining kimyoviy faolligi: s-blok elementlar, ayniqsa 1-guruh …

Want to read more?

Download all 165 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biogen elementlar haqida batafsil"

untitled document.docx 1.biosfera va geosferadagi kimyoviy elementlar. biosferaning element tarkibining shakllanishi asosiy qonuniyatlari. biosferada va geosferada kimyoviy elementlar o'ziga xos tarkib va tarqalishga ega. biosfera asosan uglerod (c), vodorod (h), kislorod (o), azot (n) kabi hayot uchun muhim elementlarga boy. ushbu elementlar tirik organizmlar tomonidan turli organik birikmalar shaklida qo'llanadi. geosfera esa ko'proq kremniy (si), alyuminiy (al), temir (fe), magniy (mg) kabi elementlarga boy bo'lib, bu elementlar yer qobig'i va tog' jinslarida uchraydi. biosfera tarkibining shakllanish qonuniyatlari: 1. biogen elementlarning ustuvorligi: hayot uchun zarur elementlar (c, h, o, n, s, p) ustuvor ahamiyatga ega. 2. birlamchi manbalardan olinishi: organik moddalar fotosintez ...

This file contains 165 pages in PDF format (826.8 KB). To download "biogen elementlar haqida batafsil", click the Telegram button on the left.

Tags: biogen elementlar haqida batafs… PDF 165 pages Free download Telegram